{"id":66296,"date":"2025-01-21T13:32:59","date_gmt":"2025-01-21T08:02:59","guid":{"rendered":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/?post_type=markets\u0026#038;p=66296"},"modified":"2025-01-21T15:14:35","modified_gmt":"2025-01-21T09:44:35","slug":"types-of-futures-contract","status":"publish","type":"markets","link":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/types-of-futures-contract/","title":{"rendered":"Types of Futures Contract"},"content":{"rendered":"\u003cdiv data-elementor-type=\u0022wp-post\u0022 data-elementor-id=\u002266296\u0022 class=\u0022elementor elementor-66296\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-23ba90b elementor-section-full_width tab_container elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u002223ba90b\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b6a6f9f\u0022 data-id=\u0022b6a6f9f\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-e0f864e elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u0022e0f864e\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-wide\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-7efb245 chapters_list\u0022 data-id=\u00227efb245\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-33d4575 elementor-widget elementor-widget-shortcode\u0022 data-id=\u002233d4575\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022shortcode.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-shortcode\u0022\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0022#post_chapters a[href*=\u0027\u0022  +  location.pathname  + \u0022\u0027]\u0022).addClass(\u0022current\u0022);})\u003c/script\u003e\u003cdiv class=\u0022desktop_chapters\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022post_chapters\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022post_chapters-heading\u0022\u003eચેપ્ટર\u003c/div\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/introduction-to-fno-360/\u0022\u003eFnO 360 વિશે બધું\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/what-are-futures-and-options/\u0022\u003eફ્યુચર્સ અને ઑપ્શન્સ શું છે\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/all-about-futures/\u0022\u003eફ્યુચર્સ વિશે બધું\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/types-of-futures-contract/\u0022\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટના પ્રકારો \u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/all-about-options/\u0022\u003eવિકલ્પો વિશે બધું\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/types-of-options-contract/\u0022\u003eઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટના પ્રકારો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/smart-options-strategies/\u0022\u003eસ્માર્ટ વિકલ્પ વ્યૂહરચનાઓ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/smart-scalping-strategies/\u0022\u003eસ્માર્ટ સ્કેલ્પિંગ વ્યૂહરચનાઓ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/examples-of-smart-strategies/\u0022\u003eસ્માર્ટ વ્યૂહરચના ઉદાહરણો \u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/examples-of-scalping-strategies/\u0022\u003eસ્માર્ટ સ્કેલ્પિંગ વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણો \u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/how-to-access-smart-strategies-in-fno-360/\u0022\u003eFnO 360 માં સ્માર્ટ વ્યૂહરચનાઓને કેવી રીતે ઍક્સેસ કરવી\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/fno-360-an-ultimate-guide-to-futures-and-options-trading/how-to-access-scalping-strategies-in-fno-360/\u0022\u003eFnO 360 માં સ્કેલ્પિંગ વ્યૂહરચનાઓને કેવી રીતે ઍક્સેસ કરવી\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022chapters_toggle\u0022 title=\u0022chapters\u0022\u003e\u003ca title=\u0022chapters\u0022 href=\u0022#\u0022 id=\u0022open_chapters\u0022\u003e\u003cspan\u003eઅધ્યાય જુઓ\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003ca title=\u0022chapters\u0022 href=\u0022#\u0022 id=\u0022close_chapters\u0022 style=\u0022display:none;\u0022\u003e\u003cspan\u003eચેપ્ટર્સ હાઇડ કરો\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0027.chapters_toggle #open_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).css(\u0022left\u0022,\u00220px\u0022);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022none\u0022);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022block\u0022);//jQuery(\u0027.chapters_toggle\u0027).css(\u0022width\u0022,\u0022200px\u0022);})jQuery(\u0027.chapters_toggle #close_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).css(\u0022left\u0022,\u0022-480px\u0022);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022block\u0022);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022none\u0022);//jQuery(\u0027.chapters_toggle\u0027).css(\u0022width\u0022,\u0022100%\u0022);})});\u003c/script\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-93f371b tabs_contents\u0022 data-id=\u002293f371b\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-90f6d06 market_content_tabs elementor-widget elementor-widget-eael-adv-tabs\u0022 data-id=\u002290f6d06\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022eael-adv-tabs.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv data-scroll-on-click=\u0022no\u0022 data-scroll-speed=\u0022300\u0022 id=\u0022eael-advance-tabs-90f6d06\u0022 class=\u0022eael-advance-tabs eael-tabs-horizontal eael-tab-auto-active \u0022 data-tabid=\u002290f6d06\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-nav\u0022\u003e\u003cul class=\u0022eael-tab-inline-icon\u0022 role=\u0022tablist\u0022\u003e\u003cli id=\u0022study\u0022 class=\u0022active-default eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022true\u0022 data-tab=\u00221\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u00220\u0022 aria-controls=\u0022study-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-edit\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eઅભ્યાસ\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022slides\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00222\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022slides-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022fas fa-book-open\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eસ્લાઈડસ\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022videos\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00223\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022videos-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-eye\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eવિડિયો\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-content\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022study-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item active-default\u0022 data-title-link=\u0022study-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-are-Commodity-Futures?\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.1. કોમોડિટી ફ્યુચર્સ શું છે?\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg fetchpriority=\u0022high\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66122 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3.png\u0022 alt=\u0022What are Commodity Futures\u0022 width=\u0022869\u0022 height=\u0022885\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3.png 869w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-295x300.png 295w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-768x782.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-98x100.png 98w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-150x153.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 869px) 100vw, 869px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eફ્યુચર્સ એ સ્ટાન્ડર્ડ ફાઇનાન્શિયલ કોન્ટ્રાક્ટ છે જ્યાં બે પક્ષો નિર્દિષ્ટ ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત કિંમત પર સંપત્તિ ખરીદવા અથવા વેચવા માટે સંમત થાય છે. તેઓ સંગઠિત એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે અને કોમોડિટી, સ્ટૉક, ઇન્ડેક્સ અને કરન્સી સહિતની વિશાળ શ્રેણીની સંપત્તિઓને કવર કરે છે. ફ્યૂચર્સના પ્રકારોમાં કોમોડિટી ફ્યૂચર્સ (દા.ત., ક્રૂડ ઑઇલ, ગોલ્ડ), ફાઇનાન્શિયલ ફ્યૂચર્સ, ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ, કરન્સી ફ્યૂચર્સ અને વ્યાજ દરના ફ્યૂચર્સ શામેલ છે. દરેક પ્રકાર વિશિષ્ટ હેતુઓ પૂરી પાડે છે, જેમ કે હેજિંગ, સ્પેક્યુલેશન અથવા પોર્ટફોલિયો વિવિધતા, જે તેમને ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટમાં વિવિધ સાધનો બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સ એ નિર્દિષ્ટ ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત કિંમતે કોમોડિટીની ચોક્કસ ક્વૉન્ટિટી ખરીદવા અથવા વેચવા માટે પ્રમાણિત કોન્ટ્રાક્ટ છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ વૈશ્વિક સ્તરે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) અથવા નેશનલ કોમોડિટી એન્ડ ડેરિવેટિવ્સ એક્સચેન્જ (NCDEX), અથવા શિકાગો મર્કેન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) જેવા સંગઠિત એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે. કોમોડિટી ફ્યૂચર્સનો મુખ્યત્વે ઉત્પાદક, ગ્રાહકો અને વેપારીઓ દ્વારા કિંમતની અસ્થિરતા સામે હેજ કરવા અથવા અંતર્ગત કોમોડિટીની ભવિષ્યની કિંમતના મૂવમેન્ટ પર નજર રાખવા માટે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆંતરિક સંપત્તિઓ:\u003c/strong\u003e કોમોડિટી ફ્યૂચર્સમાં અંડરલાઇંગ એસેટ એ ભૌતિક માલ અથવા કાચા માલ છે, જેને સખત કોમોડિટી (દા.ત., તેલ, સોનું, ધાતુઓ) અને સોફ્ટ કમોડિટીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે (દા.ત., ઘઉં, કૉફી, કપાસ, પશુધન).\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e એક સામાન્ય કોમોડિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ નિર્દિષ્ટ કરે છે:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકોમોડિટીનો પ્રકાર (દા.ત., કચ્ચા તેલ, સોનું, મકાઈ).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eક્વૉન્ટિટી (દા.ત., 100 બૅરલ તેલ, 1,000 મકાઈનું બુશેલ).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eડિલિવરીની તારીખ (કરારની મેચ્યોરિટી તારીખ).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસંમત કિંમત (જે સ્ટ્રાઇક પ્રાઇસ તરીકે પણ ઓળખાય છે).\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં માર્જિન ટ્રેડિંગનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં વેપારીઓને માત્ર કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂની નાની ટકાવારી માર્જિન તરીકે ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર છે. આ લાભ મેળવવાની મંજૂરી આપે છે પરંતુ નુકસાનનું જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eભૌતિક સેટલમેન્ટ\u003c/strong\u003e: કોમોડિટી કોન્ટ્રાક્ટની શરતો અનુસાર ડિલિવર કરવામાં આવે છે (કૃષિ પ્રોડક્ટ્સ અથવા ધાતુઓ જેવી ચીજવસ્તુઓ માટે વધુ સામાન્ય).\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ\u003c/strong\u003e: કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અને સમાપ્તિ પર બજાર કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે કોન્ટ્રાક્ટ કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે (ફાઇનાન્શિયલ અથવા ઇન્ડેક્સ ફ્યૂચર્સમાં વધુ સામાન્ય).\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના પ્રકારો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eએનર્જી ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ક્રૂડ ઑઇલ, કુદરતી ગૅસ, ગેસોલિન અને હીટિંગ ઑઇલ જેવા ઉર્જા ઉત્પાદનો પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: ભવિષ્યમાં ડિલિવરી માટે નિશ્ચિત કિંમત પર 1,000 બારલ કચ્ચા તેલ ખરીદવા અથવા વેચવા માટેનો કરાર. ઉર્જા ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે તેલ ઉત્પાદકો અને રિફાઇનર દ્વારા કિંમતમાં વધઘટ સામે રક્ષણ માટે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમેટલ્સ ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ કોન્ટ્રાક્ટ સોના, ચાંદી અને પ્લેટિનમ જેવા કિંમતી ધાતુઓ તેમજ કોપર, એલ્યુમિનિયમ અને ઝિંક જેવા બેઝ મેટલ્સ પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: ગોલ્ડના 100 આઉન્સ માટે ત્રણ મહિનામાં ડિલિવર કરવાનો કરાર. રોકાણકારો ઘણીવાર ફુગાવા અથવા આર્થિક અનિશ્ચિતતા સામે રક્ષણ આપવા માટે ગોલ્ડ ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eએગ્રીકલ્ચરલ ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ફ્યુચર્સ ઘઉં, મકાઈ, સોયાબીન, કૉફી, ખાંડ અને કપાસ જેવી કૃષિ ચીજવસ્તુઓ પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: ખેડૂત કટાઈ પહેલાં કિંમત લૉક ઇન કરવા માટે ઘઉંના ફ્યૂચર્સને વેચી શકે છે, જે ઘટેલી કિંમતો સામે રક્ષણ આપે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલાઇવસ્ટોક ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ફ્યૂચર્સમાં પશુઓ, હાથ અને અન્ય પશુધન પ્રોડક્ટ્સ શામેલ છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: એક મીટ પ્રોસેસર બીફની વધઘટ કિંમતો સામે હેજ કરવા માટે કૅટલ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સમાં સહભાગીઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજર્સ\u003c/strong\u003e:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકોમોડિટીના ઉત્પાદક અને ગ્રાહકો કિંમતની અસ્થિરતાથી પોતાને સુરક્ષિત કરવા માટે ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઑઇલ ઉત્પાદક ભવિષ્યની કિંમતમાં લૉક ઇન કરવા માટે ક્રૂડ ઑઇલ ફ્યૂચર્સ વેચી શકે છે અને કિંમતમાં ઘટાડા થવાના જોખમને ઘટાડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eતેવી જ રીતે, ફૂડ પ્રોસેસિંગ કંપની ભવિષ્યમાં ઘઉં ખરીદવા માટે તેમને સ્થિર કિંમત સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઘઉં ફ્યૂચર્સ ખરીદી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેટર્સ\u003c/strong\u003e:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eએવા વેપારીઓ કે જેઓ કોમોડિટીની કિંમતમાં ફેરફારોથી નફો મેળવવાનો હેતુ ધરાવે છે. સ્પેક્યુલેટર્સ કોમોડિટીની ડિલિવરી લેવાનો ઇરાદો નથી પરંતુ તેના બદલે કિંમતના વધઘટથી નફો મેળવવાનો હેતુ ધરાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ટ્રેડર ભવિષ્યમાં સોનાની કિંમતમાં વધારો થવાની અપેક્ષા રાખે તો ગોલ્ડ ફ્યૂચર્સ ખરીદી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજર્સ\u003c/strong\u003e:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ માર્કેટ સહભાગીઓ ફ્યુચર્સ અને સ્પોટ માર્કેટ (ફિઝિકલ સામાન માટે વાસ્તવિક બજાર) વચ્ચે કિંમતની વિસંગતતાઓને શોધે છે અને આ તફાવતોથી વેપારને નફો મેળવવા માટે બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના ઉપયોગો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કોમોડિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કિંમતમાં વધઘટ સામે હેજ કરવા માટે કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એરલાઇન્સ એવિએશન ઇંધણ માટે કિંમતો લૉક ઇન કરવા માટે ફ્યૂઅલ ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે, જ્યારે ખેડૂતો તેમના પાક માટે કિંમતો લૉક ઇન કરવા માટે ક્રોપ ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે, જેથી તેમની.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e વેપારીઓ કોમોડિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ પ્રાઇસ મૂવમેન્ટની દિશામાં કરે છે, જે કોમોડિટીની કિંમતોમાં ફેરફારોથી નફો. સ્પેક્યુલેટર્સ માર્કેટને લિક્વિડિટી પ્રદાન કરે છે પરંતુ તેની અસ્થિરતા પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકિંમતની શોધ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટ કમોડિટીની ભવિષ્યની કિંમત શોધવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ એ કોમોડિટીની કિંમત કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખે કેટલી હશે તે વિશે માર્કેટની સંમતિને દર્શાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eરોકાણ:\u003c/strong\u003e રોકાણકારો તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માટે કોમોડિટી ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે, ખાસ કરીને બજારની અનિશ્ચિતતાના સમયે. સોના જેવી કમોડિટીને ઘણીવાર આર્થિક સંકટ દરમિયાન સુરક્ષિત સ્વર્ગ તરીકે જોવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના લાભો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ માર્જિનના ઉપયોગની મંજૂરી આપે છે, એટલે કે રોકાણકારો પ્રમાણમાં નાના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે અંતર્ગત કોમોડિટીની મોટી રકમને નિયંત્રિત કરી શકે છે. આ સંભવિત વળતર વધારે છે, પરંતુ જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટ ખૂબ જ લિક્વિડ છે, જે તેને ઝડપથી દાખલ કરવા અથવા બહાર નીકળવાનું સરળ બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપારદર્શિતા:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટનું નિયમન કરવામાં આવે છે અને પારદર્શક કિંમત પ્રદાન કરે છે, જે સહભાગીઓ માટે બજારની સ્થિતિઓનું મૂલ્યાંકન કરવાનું સરળ બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eફુગાવા સામે લડવું:\u003c/strong\u003e કોમોડિટી ફ્યુચર્સ, ખાસ કરીને સોનું અને ઉર્જામાં, ઘણીવાર ફુગાવા અથવા કરન્સીના અવમૂલ્યન સામે હેજ તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના જોખમો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e જ્યારે લાભ રિટર્નમાં વધારો કરી શકે છે, ત્યારે તે નુકસાનને પણ વધારે છે. અંતર્ગત કોમોડિટીમાં નાની કિંમતની હિલચાલ નોંધપાત્ર લાભ અથવા નુકસાનમાં પરિણમી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eબજારની અસ્થિરતા:\u003c/strong\u003e ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓ, હવામાનની પેટર્ન અને આર્થિક અહેવાલો સહિતના વિશાળ શ્રેણીના પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત કિંમતો ખૂબ જ અસ્થિર હોઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eડિલિવરી રિસ્ક:\u003c/strong\u003e જો કોઈ કોન્ટ્રાક્ટ ફિઝિકલ ડિલિવરી દ્વારા સેટલ કરવામાં આવે છે, તો કોમોડિટી પ્રાપ્ત કરવામાં અથવા ડિલિવર કરવામાં જટિલતાઓ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને નાના રોકાણકારો માટે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સ એ કિંમતની અસ્થિરતા સામે હેજિંગ, ભાવિ કિંમતની હિલચાલ પર સ્પેક્યુલેટિંગ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માટે આવશ્યક ટૂલ છે. તેઓ કિંમત શોધવા માટે એક પદ્ધતિ પ્રદાન કરે છે અને બજારોમાં લિક્વિડિટી સુનિશ્ચિત કરે છે. જો કે, તેમાં શામેલ લાભ અને ઉચ્ચ અસ્થિરતાના ક્ષમતાને કારણે, તેઓ નોંધપાત્ર જોખમો પણ ધરાવે છે, જે તેમને મુખ્યત્વે અત્યાધુનિક રોકાણકારો અથવા કંપનીઓ માટે યોગ્ય બનાવે છે જે કમોડિટીના ભાવને મેનેજ કરવાની ચોક્કસ જરૂરિયાત ધરાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-are-Equity-Futures\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.2. ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ શું છે?\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66126 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3.png\u0022 alt=\u0022Key Features of Equity Futures\u0022 width=\u0022707\u0022 height=\u0022756\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3.png 707w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-281x300.png 281w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-47x50.png 47w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-94x100.png 94w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-150x160.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 707px) 100vw, 707px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ એ ફાઇનાન્શિયલ કોન્ટ્રાક્ટ છે જે ખરીદદારને ખરીદવા, અથવા વિક્રેતાને, ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત કિંમતે સ્ટૉક અથવા સ્ટૉક ઇન્ડેક્સની વિશિષ્ટ ક્વૉન્ટિટી વેચવા માટે બાધ્ય કરે છે. પરંપરાગત સ્ટૉક ટ્રેડિંગથી વિપરીત, જ્યાં રોકાણકારો સીધા શેર ખરીદે છે અને વેચે છે, ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ રોકાણકારોને વ્યક્તિગત સ્ટૉક્સ અથવા સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્ડેક્સના ભાવિ કિંમતોની હિલચાલનો અંદાજ લગાવવાની મંજૂરી આપે છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE), US માં શિકાગો મર્કન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) અને અન્ય જેવા એક્સચેન્જ પર સ્ટાન્ડર્ડાઇઝ અને ટ્રેડ કરવામાં આવે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆંતરિક સંપત્તિઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eસ્ટૉક ફ્યૂચર્સ: આ ફ્યુચર્સ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (ટીસીએસ) અથવા એચડીએફસી બેંક જેવી વ્યક્તિગત કંપનીઓના સ્ટૉક્સ પર આધારિત છે. દરેક કરાર શેરની ક્વૉન્ટિટી નિર્દિષ્ટ કરે છે (દા.ત., 1,000 શેર).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સ: આ સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્ડેક્સ પર આધારિત છે, જેમ કે નિફ્ટી 50(), સેન્સેક્સ અથવા એસ એન્ડ પી 500 (અમેરિકામાં). ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સ ઇન્વેસ્ટરને વ્યક્તિગત સ્ટૉક્સ સાથે ડીલ કર્યા વિના માર્કેટની એકંદર દિશા પર નજર રાખવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાપ:\u003c/strong\u003e કોન્ટ્રાક્ટ એ ઇન્ડેક્સના શેર અથવા યુનિટની સંખ્યા નિર્દિષ્ટ કરે છે જે ખરીદદાર અથવા વિક્રેતાને ટ્રાન્ઝૅક્શન કરવું આવશ્યક છે. ઉદાહરણ તરીકે, નિફ્ટી 50 ફ્યુચર્સનો એક કરાર નિફ્ટી ઇન્ડેક્સના 50 એકમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકિંમત:\u003c/strong\u003e કોન્ટ્રાક્ટ એ કિંમત પણ નિર્દિષ્ટ કરે છે કે જેના પર ટ્રેડ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખે થશે. જ્યારે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દાખલ કરવામાં આવે ત્યારે કિંમત સંમત થાય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસમાધાન તારીખ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખ હોય છે, જે સામાન્ય રીતે કોઈ ચોક્કસ મહિના અથવા તારીખ માટે સેટ કરવામાં આવે છે. સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની માર્કેટ કિંમતના આધારે તે તારીખે કોન્ટ્રાક્ટ સેટલ કરવામાં આવશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે રોકાણકારોએ સંપૂર્ણ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂને અગાઉથી ચૂકવવાની જરૂર નથી. તેના બદલે, તેમણે માર્જિન ડિપોઝિટ ચૂકવવી પડશે, જે કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂનો એક ભાગ છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસંભવિત લાભ અને જોખમો બંનેનો લાભ લેવો. ઉદાહરણ તરીકે, લાભ સાથે, અંતર્નિહિત સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની કિંમતમાં નાની મૂવમેન્ટના પરિણામે રોકાણકાર માટે મોટો નફો અથવા નુકસાન થઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eભૌતિક સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e ફિઝિકલ સેટલમેન્ટમાં, ખરીદદારે અંતર્ગત સ્ટૉકની ડિલિવરી લેવાની જરૂર છે, અને વિક્રેતાને સેટલમેન્ટની તારીખે સ્ટૉક ડિલિવર કરવું આવશ્યક છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e મોટાભાગના ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ કૅશ-સેટલ્ડ હોય છે, એટલે કે કૉન્ટ્રાક્ટ ફ્યૂચર્સ કિંમત અને સમાપ્તિ પર અંડરલાઇંગ સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની માર્કેટ કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે સેટલ કરવામાં આવે છે. સ્ટૉકનું કોઈ ફિઝિકલ એક્સચેન્જ નથી.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના પ્રકારો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસિંગલ સ્ટૉક ફ્યૂચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ વ્યક્તિગત સ્ટૉક્સના આધારે ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ છે. ઉદાહરણ તરીકે, રિલાયન્સ ઉદ્યોગો માટે એક જ સ્ટૉક ભવિષ્યનો કરાર ખરીદદારને કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખ પર પૂર્વનિર્ધારિત કિંમતે રિલાયન્સના 1,000 શેર ખરીદવા માટે (અથવા વેચવા માટે) ફરજ પાડશે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eહેતુ: આ કોન્ટ્રાક્ટનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે રોકાણકારો અને વેપારીઓ દ્વારા કોઈ ચોક્કસ સ્ટૉકની કિંમતની હિલચાલ અથવા સ્ટૉક પોર્ટફોલિયોમાં કિંમતના જોખમો સામે રક્ષણ માટે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્ટૉક ઇન્ડેક્સ ફ્યૂચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્ડેક્સ પર આધારિત છે, જેમ કે નિફ્ટી 50 (ઇન્ડિયા), સેન્સેક્સ, અથવા એસ એન્ડ પી 500 (US). તેઓ વેપારીઓ અને રોકાણકારોને વ્યક્તિગત સ્ટૉક ખરીદ્યા વિના વ્યાપક બજાર અથવા ક્ષેત્રમાં એક્સપોઝર મેળવવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eહેતુ: ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સ સંસ્થાકીય રોકાણકારોમાં લોકપ્રિય છે જે વ્યાપક બજારની ગતિવિધિને હેજ કરવા અથવા નજર નાખવા માંગે છે, કારણ કે તેઓ એક જ સ્ટૉકને બદલે સ્ટૉકના બાસ્કેટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: એક નિફ્ટી50 ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ નિફ્ટી ઇન્ડેક્સના 50 એકમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે. જો નિફ્ટી ઇન્ડેક્સ 100 પૉઇન્ટ્સ સુધી વધે છે, તો કોન્ટ્રાક્ટના ખરીદદારને લાભ થશે, જ્યારે વિક્રેતાને નુકસાન થશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દાખલ કરવો:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશ કરવા માટે, કોઈ રોકાણકાર અથવા વેપારી સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની વર્તમાન બજાર કિંમત પર કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદે છે અથવા વેચે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અંતર્ગત એસેટની કિંમતની હિલચાલના આધારે સંપૂર્ણ ટ્રેડિંગ દિવસ દરમિયાન વધશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાત:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ ટ્રેડ કરવા માટે, રોકાણકારને એક્સચેન્જ સાથે માર્જિન ડિપોઝિટ કરવું આવશ્યક છે, જે કોન્ટ્રાક્ટના કુલ મૂલ્યની ટકાવારી છે. આ માર્જિન કોન્ટ્રાક્ટની કામગીરીને સુનિશ્ચિત કરવા માટે કોલેટરલ તરીકે કાર્ય કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ટ્રેડર ₹ 10,00,000 ના મૂલ્યના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદવા માંગે છે (નિફ્ટી 50 જેવા સ્ટૉક ઇન્ડેક્સના આધારે), તો તેમને માર્જિન તરીકે માત્ર ₹ 1,00,000 જમા કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્ક-ટુ-માર્કેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દરરોજ માર્ક-ટુ-માર્કેટમાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે પોઝિશનના નફા અથવા નુકસાનની ગણતરી દૈનિક કરવામાં આવે છે અને સેટલ કરવામાં આવે છે, અને માર્જિન બૅલેન્સ તે અનુસાર ઍડજસ્ટ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો અંડરલાઇંગ એસેટની કિંમત ઇન્વેસ્ટરની મનપસંદમાં ખસેડવામાં આવે છે, તો માર્જિન બૅલેન્સ વધશે. તેનાથી વિપરીત, જો કિંમત ઇન્વેસ્ટર સામે આવે છે, તો માર્જિન બૅલેન્સ ઘટશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ બંધ કરવી અથવા સેટલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવિપરીત સ્થિતિ લઈને ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સમાપ્તિની તારીખ પહેલાં બંધ કરી શકાય છે (એટલે કે, જો પોઝિશન ખરીદવામાં આવી હોય તો વેચવું, અથવા જો પોઝિશન વેચવામાં આવ્યું હોય તો ખરીદવું).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો કરાર સમાપ્તિ સુધી રાખવામાં આવે છે, તો તેને ફિઝિકલ ડિલિવરી (કેટલાક કિસ્સાઓમાં) અથવા કૅશ સેટલમેન્ટ (મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં) દ્વારા સેટલ કરવામાં આવશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના ઉપયોગો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eરોકાણકારો સ્ટૉક્સ અથવા સૂચકાંકોમાં પ્રતિકૂળ કિંમતની હિલચાલના જોખમ સામે હેજ કરવા માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સ્ટૉકમાં મોટી સ્થિતિ ધરાવતા ઇન્વેસ્ટર તેની કિંમતમાં સંભવિત ઘટકો સામે સુરક્ષિત કરવા માટે ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eતેવી જ રીતે, સંસ્થાકીય રોકાણકારો વ્યાપક બજારમાં ઘટાડો સામે હેજ કરવા માટે ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ સ્ટૉક અથવા સૂચકાંકોની ભાવિ કિંમત દિશા પર ચોક્કસ કરવા માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદીને, જો ટ્રેડર્સ અંડરલાઇંગ સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની કિંમતમાં વધારો થાય તો નફો મેળવી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટને વેચીને, જો કિંમતમાં ઘટાડો થાય તો તેઓ નફો મેળવી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ આર્બિટ્રેજ વ્યૂહરચનાઓમાં પણ શામેલ હોઈ શકે છે, જ્યાં તેઓ એક સાથે વિવિધ બજારોમાં (દા.ત., સ્પૉટ માર્કેટ અને ફ્યૂચર્સ માર્કેટ) એ જ સંપત્તિને કિંમતની વિસંગતતાઓથી નફો મેળવવા માટે ખરીદી અને વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજેડ એક્સપોઝર:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, તેથી ઇન્વેસ્ટર સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સમાં લિવરેજ્ડ એક્સપોઝર મેળવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ રોકાણકાર માને છે કે સ્ટૉક વધશે, તો તેઓ નાના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે સ્ટૉકની કિંમતની વધઘટમાં એક્સપોઝર મેળવવા માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના ફાયદાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ટ્રેડરને પ્રમાણમાં નાના પ્રારંભિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (માર્જિન) સાથે મોટી પોઝિશનને નિયંત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટ, ખાસ કરીને લોકપ્રિય સ્ટૉક્સ અને સૂચકાંકો માટે, ખૂબ જ લિક્વિડ હોય છે, જે પોઝિશનની સરળ એન્ટ્રી અને બહાર નીકળવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટ:\u003c/strong\u003e ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ હેજિંગ અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટ માટે અસરકારક સાધનો છે, જે રોકાણકારોને માર્કેટના પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટથી પોતાને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસુગમતા:\u003c/strong\u003e વેપારીઓ તેમના માર્કેટ વ્યૂના આધારે ટૂંકા ગાળાની અથવા લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાઓ માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના જોખમો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં લીવરેજનો ઉપયોગ લાભ અને નુકસાન બંનેને વધારી શકે છે. અંડરલાઇંગ એસેટની કિંમતમાં એક નાનું પ્રતિકૂળ પગલું નોંધપાત્ર નુકસાન તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિન કૉલ્સ:\u003c/strong\u003e જો માર્કેટ ટ્રેડર સામે આવે છે, તો તેમને માર્જિન કૉલનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેમાં તેમને તેમની સ્થિતિ જાળવવા માટે વધુ ફંડ ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્કેટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ બજારની અસ્થિરતા માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. સ્ટૉકની કિંમતો અથવા સૂચકાંકોમાં મોટા પ્રમાણમાં વધારો થવાથી નોંધપાત્ર નફો અથવા નુકસાન થઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-are-Currency-Futures\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.3. કરન્સી ફ્યુચર્સ શું છે?\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66123 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3.png\u0022 alt=\u0022What are Currency Futures\u0022 width=\u0022901\u0022 height=\u0022757\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3.png 901w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-300x252.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-768x645.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-50x42.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-100x84.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-150x126.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 901px) 100vw, 901px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ એ સ્ટાન્ડર્ડ ફાઇનાન્શિયલ કોન્ટ્રાક્ટ છે જે ખરીદનારને ફરજિયાત બનાવે છે, અથવા વિક્રેતાને ચોક્કસ ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત એક્સચેન્જ રેટ પર કરન્સીની ચોક્કસ રકમ વેચવા માટે બાધ્ય કરે છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ રાષ્ટ્રીય સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) અથવા મલ્ટી કમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX), અથવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં શિકાગો મર્કન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) જેવા નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે. કરન્સી ફ્યુચર્સ રોકાણકારો, વેપારીઓ અને વ્યવસાયોને એક કરન્સીના ભાવિ મૂલ્યને અન્ય સાથે સંકળાયેલા એક કરન્સીના મૂલ્યને હેજ અથવા નિકાસ કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઅંડરલાઇંગ એસેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સમાં અંતર્નિહિત સંપત્તિ એક ચોક્કસ કરન્સી જોડી છે, જેમ કે USD/INR, EUR/USD, અથવા GBP/USD.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય બે કરન્સી વચ્ચેના એક્સચેન્જ દર પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eસાઇઝ: કરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદેલી અથવા વેચવામાં આવતા અંતર્નિહિત કરન્સીની રકમને નિર્દિષ્ટ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, USD/INR ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં, એક કોન્ટ્રાક્ટ 1,000 US ડૉલરનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકિંમત: કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત એ એક્સચેન્જ રેટ છે જેના પર કરન્સી એક્સચેન્જ કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો USD/INR ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત 82.50 છે, તો તેનો અર્થ એ છે કે 1 USD 82.50 INR માટે એક્સચેન્જ કરવામાં આવી રહ્યું છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસમાપ્તિની તારીખ: કરન્સી ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખ હોય છે, જે માસિક, ત્રિમાસિક અથવા ચોક્કસ દિવસે હોઈ શકે છે. ખરીદદાર અને વિક્રેતા તે તારીખે કરારને સેટલ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e મોટાભાગના કરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે, એટલે કે કરન્સીની કોઈ ફિઝિકલ ડિલિવરી થતી નથી. તેના બદલે, કરારની કિંમત અને સમાપ્તિ પર સ્પૉટ કિંમત વચ્ચેનો તફાવત રોકડમાં ચૂકવવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eભૌતિક સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e કેટલાક કોન્ટ્રાક્ટમાં અંડરલાઇંગ કરન્સીની ફિઝિકલ ડિલિવરી શામેલ હોઈ શકે છે, પરંતુ કરન્સી માટે ફ્યૂચર્સ માર્કેટમાં આ ઓછું સામાન્ય છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે રોકાણકારોએ કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂના માત્ર એક ભાગને કોલેટરલ તરીકે જમા કરવાની જરૂર છે. આ વેપારીઓને કરન્સીના હલનચલન માટે લાભદાયી એક્સપોઝર મેળવવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો કે, જ્યારે લાભ સંભવિત નફાને વધારે છે, ત્યારે તે નુકસાનનું જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દાખલ કરવો:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશ કરવા માટે, ઇન્વેસ્ટર અથવા ટ્રેડર વર્તમાન ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ પર કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદશે અથવા વેચશે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો કોઈ રોકાણકાર માને છે કે કરન્સીનું મૂલ્ય વધશે, તો તેઓ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ (લાંબા સમય સુધી) ખરીદશે. જો તેઓ માને છે કે મૂલ્ય ઘટશે, તો તેઓ કોન્ટ્રાક્ટ વેચશે (થોડો શૉર્ટ).\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાત:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સ ટ્રેડ કરવા માટે, ટ્રેડરને પ્રારંભિક માર્જિન ડિપોઝિટ કરવું આવશ્યક છે, જે કોન્ટ્રાક્ટના કુલ મૂલ્યની નાની ટકાવારી છે. આ માર્જિન ટ્રેડર અને એક્સચેન્જ બંનેને સંભવિત નુકસાનથી સુરક્ષિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાતો સામાન્ય રીતે કોન્ટ્રાક્ટના સંપૂર્ણ મૂલ્ય કરતાં ઓછી હોય છે, જે વેપારીઓને પ્રમાણમાં નાની રકમની મૂડી સાથે મોટી સ્થિતિઓને નિયંત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્ક-ટુ-માર્કેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દરરોજ માર્ક-ટુ-માર્કેટમાં આવે છે, એટલે કે કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય અંતર્ગત કરન્સી પેરાની કિંમતમાં ફેરફારોના આધારે દરેક ટ્રેડિંગ દિવસના અંતે ઍડજસ્ટ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો માર્કેટ ટ્રેડરની તરફેણમાં જાય છે, તો તેમનું માર્જિન બૅલેન્સ વધે છે. જો માર્કેટ તેમની વિરુદ્ધ જાય છે, તો તેમને પોઝિશન જાળવવા માટે અતિરિક્ત ફંડ (માર્જિન કૉલ) જમા કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ બંધ કરવી અથવા સેટલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ વિપરિત ટ્રાન્ઝૅક્શનમાં દાખલ કરીને સમાપ્તિની તારીખ પહેલાં તેમની પોઝિશન બંધ કરી શકે છે (દા.ત., જો તેઓએ કરાર ખરીદ્યો હોય, તો તેઓ પોઝિશન બંધ કરવા માટે સમાન કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો સ્થિતિ સમાપ્તિ સુધી રાખવામાં આવે છે, તો તે કરારની કિંમત અને સેટલમેન્ટના સમયે પ્રવર્તમાન સ્પૉટ માર્કેટ કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સના ઉપયોગો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકોર્પોરેટ્સ અને બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ વિદેશી વિનિમયના જોખમ સામે રક્ષણ માટે કરન્સી ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક ભારતીય કંપની જે US માં માલ નિકાસ કરે છે તે USD/INR ફ્યુચર્સને અનુકૂળ એક્સચેન્જ રેટમાં લૉક કરવા અને ભવિષ્યમાં નબળા USDના જોખમ સામે સુરક્ષિત કરવા માટે વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eતેવી જ રીતે, આયાતની જવાબદારીઓ ધરાવતી કંપનીઓ પ્રતિકૂળ ચલણની વધઘટના જોખમ સામે રક્ષણ આપવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ એક્સચેન્જ દરોની ભવિષ્યની દિશા પર નજર રાખવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વેપારી માને છે કે ભારતીય રૂપિયા (INR) યુએસ ડોલર (યુએસડી) સામે પ્રશંસા કરશે, તો તેઓ યુએસડી/INR ફ્યુચર્સ ખરીદી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, જો તેઓ માને છે કે રૂપિયા ઘટશે, તો તેઓ કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ જટિલ વિદેશી વિનિમય બજારમાં શામેલ કર્યા વિના એક્સચેન્જ દરોમાં ફેરફારોથી નફો મેળવવાનો માર્ગ પ્રદાન કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆર્બિટ્રેજર્સ સ્પૉટ માર્કેટ અને ફ્યુચર્સ માર્કેટ વચ્ચે અથવા વિવિધ ફ્યુચર્સ એક્સચેન્જ વચ્ચે કિંમતના તફાવતોનો શોષણ કરવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. આ સ્ટ્રેટેજીમાં સામાન્ય રીતે એક બજારમાં કરન્સી ફ્યૂચર્સ ખરીદવા અને જોખમ-મુક્ત નફોને લૉક કરવા માટે અન્ય બજારમાં સમાન કોન્ટ્રાક્ટ વેચવાનો સમાવેશ થાય છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપોર્ટફોલિયો વિવિધતા:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇન્વેસ્ટર અને ફંડ મેનેજર્સ તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો એક ટૂલ તરીકે ઉપયોગ કરે છે. કરન્સી ફ્યુચર્સ ભૌગોલિક રાજકીય અથવા આર્થિક ઘટનાઓ સામે હેજ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે જે ચોક્કસ દેશો અથવા ચલણને અસર કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સના લાભો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eએક્સચેન્જ રેટ રિસ્ક સામે હેજિંગ:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યુચર્સ એ બિઝનેસ અને ઇન્વેસ્ટર્સ માટે એક્સચેન્જ દરોમાં પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટથી પોતાને સુરક્ષિત કરવાની એક અસરકારક રીત છે, આમ વધુ ફાઇનાન્શિયલ સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સ લાભ પ્રદાન કરે છે, જે ટ્રેડરને પ્રમાણમાં નાના પ્રારંભિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સાથે મોટી પોઝિશનને નિયંત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે, જે રિટર્નને વધારી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યુચર્સ માર્કેટ સામાન્ય રીતે ખૂબ જ લિક્વિડ હોય છે, ખાસ કરીને USD, EUR, GBP, JPY અને INR જેવી મુખ્ય કરન્સી માટે. આ લિક્વિડિટી સ્થિતિઓની સરળ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપારદર્શિતા અને નિયમન:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સ નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, જે કિંમતમાં પારદર્શિતાની ખાતરી કરે છે અને કાઉન્ટરપાર્ટી ડિફૉલ્ટના જોખમને ઘટાડે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઓછા ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સ માટે ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ સામાન્ય રીતે સ્પૉટ ફોરેક્સ ટ્રેડિંગ અથવા ફોરવર્ડ કોન્ટ્રાક્ટ કરતાં ઓછો હોય છે, જે તેમને વેપારીઓ અને વ્યવસાયો માટે આકર્ષક વિકલ્પ બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સના જોખમો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સમાં લેવરેજનો ઉપયોગ લાભ અને નુકસાન બંનેને વધારી શકે છે. એક્સચેન્જ દરમાં એક નાની પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટના પરિણામે નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્કેટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કરન્સી માર્કેટ અસ્થિર હોઈ શકે છે, જેમાં આર્થિક ડેટા, ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓ, કેન્દ્રીય બેંક નીતિઓ અને બજારની ભાવના સહિતના વિશાળ શ્રેણીના પરિબળો દ્વારા કિંમતો પ્રભાવિત થાય છે. આ પરિબળો અચાનક અને અણધાર્યા કિંમતની હિલચાલ તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિન કૉલ્સ:\u003c/strong\u003e જો અંડરલાઇંગ કરન્સીની કિંમત ટ્રેડરની સ્થિતિ સામે આવે છે, તો તેમને માર્જિન કૉલ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે, જેના માટે તેમને પોઝિશન જાળવવા માટે અતિરિક્ત ફંડ ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી જોખમ:\u003c/strong\u003e જ્યારે મુખ્ય કરન્સી ફ્યુચર્સ માર્કેટ સામાન્ય રીતે લિક્વિડ હોય છે, ત્યારે નાની અથવા ઓછી ટ્રેડેડ કરન્સી જોડીઓમાં ઓછી લિક્વિડિટીનો અનુભવ થઈ શકે છે, જેથી પોઝિશનમાં પ્રવેશ કરવો અથવા બહાર નીકળવું વધુ મુશ્કેલ બની.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યુચર્સ સામાન્ય રીતે કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે, પરંતુ ફિઝિકલ ડિલિવરી સામેલ હોય તેવા લોકો માટે, સેટલમેન્ટમાં સમસ્યાઓ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને નાના રોકાણકારો માટે જેઓ અંડરલાઇંગ કરન્સીની ડિલિવરી લેવા માંગતા નથી.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ એ એક શક્તિશાળી સાધનો છે જે વેપારીઓ, વ્યવસાયો અને રોકાણકારોને કરન્સીના જોખમોને હેજ, સ્પેક્યુલેટ અને મેનેજ કરવાની ક્ષમતા પ્રદાન કરે છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ એક્સચેન્જ રેટ મૂવમેન્ટનો લાભ લેવાની મંજૂરી આપે છે, જે સંભવિત નફો વધારી શકે છે પરંતુ નોંધપાત્ર જોખમો પણ રજૂ કરી શકે છે. જ્યારે તેઓ ઓછા ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ અને લિક્વિડિટી સહિતના ઘણા લાભો ઑફર કરે છે, ત્યારે તે અનુભવી માર્કેટ સહભાગીઓ માટે સૌથી યોગ્ય છે જેઓ સંકળાયેલા જોખમોને મેનેજ કરી શકે છે. કોઈપણ ફાઇનાન્શિયલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટની સાથે, કરન્સી ફ્યૂચર્સનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા માટે માર્કેટ અને તેની ડાયનેમિક્સની વ્યાપક સમજણ મહત્વપૂર્ણ છે.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide04\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Interest-Rate-Futures\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.4  \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66125 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2.png\u0022 alt=\u0022\u0022 width=\u0022924\u0022 height=\u0022660\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2.png 924w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-300x214.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-768x549.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-50x36.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-100x71.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-150x107.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 924px) 100vw, 924px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ એ ફાઇનાન્શિયલ ડેરિવેટિવ્સ છે જે વેપારીઓને ભારતીય ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટમાં વ્યાજ દરોની ભવિષ્યની દિશાને હેજ અથવા નિકાસ કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સરકારી સિક્યોરિટીઝના અંતર્ગત વ્યાજ દરો પર આધારિત છે, જેમ કે 10-વર્ષ ભારત સરકાર (જીઓઆઈ) બોન્ડ, અથવા 3-મહિનાના ટ્રેઝરી બિલ જેવા ટૂંકા ગાળાના દરો. વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) જેવા નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે અને બિઝનેસ, બેંકો, ઇન્વેસ્ટર્સ અને નાણાંકીય સંસ્થાઓ માટે વ્યાજ દરના જોખમને મેનેજ કરવાની રીત પ્રદાન કરે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ :\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઅંડરલાઇંગ એસેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઅન્ડરલાઇંગ એસેટ વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ સામાન્ય રીતે એક સરકારી બોન્ડ અથવા ડેબ્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ હોય છે. સૌથી સામાન્ય પ્રકારના વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ 10-વર્ષની ભારત સરકાર (જીઓઆઈ) બોન્ડ અથવા ટૂંકા ગાળાની સરકારી સુરક્ષા (જેમ કે 91-દિવસનું ટ્રેઝરી બિલ) પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત આ અંડરલાઇંગ એસેટ પર વ્યાજ દર (ઉપજ) દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની સાઇઝ:\u003c/strong\u003e ભારત સરકારના 10-વર્ષના બોન્ડ ફ્યુચર્સ માટે સ્ટાન્ડર્ડ કોન્ટ્રાક્ટ સાઇઝ સામાન્ય રીતે ₹ 2,000,000 (₹ 2 મિલિયન) ના મૂલ્યના બોન્ડ્સ છે. સિંગલ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય બૉન્ડની વર્તમાન બજાર કિંમત પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકિંમત ક્વૉટેશન:\u003c/strong\u003e ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસને અંડરલાઇંગ બોન્ડ અથવા સિક્યોરિટી પર ઊપજના સંદર્ભમાં ક્વોટ કરવામાં આવે છે. વ્યાજ દરના ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત વ્યાજ દરો પર વિપરીત રીતે આવે છે: જ્યારે વ્યાજ દરો વધે છે, ત્યારે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત ઘટે છે, અને જ્યારે વ્યાજ દરો ઘટે છે, ત્યારે કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત વધે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસમાપ્તિની તારીખ:\u003c/strong\u003e ભારતીય સરકારી બોન્ડ પરના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સામાન્ય રીતે ત્રણ મહિનાની મેચ્યોરિટી ધરાવે છે, જેમાં કોન્ટ્રાક્ટ ત્રિમાસિક સમાપ્તિ (માર્ચ, જૂન, સપ્ટેમ્બર અને ડિસેમ્બર) માટે ટ્રેડ કરવામાં આવે છે. સમાપ્તિ પર, સહમત ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ અને અંડરલાઇંગ બોન્ડની વાસ્તવિક પ્રવર્તમાન કિંમત વચ્ચેનો તફાવત કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ સામાન્ય રીતે કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે, એટલે કે અન્ડરલાઇંગ બોન્ડ્સની કોઈ ફિઝિકલ ડિલિવરી નથી. કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત (વ્યાજ દર) અને કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિ સમયે અંડરલાઇંગ એસેટની પ્રવર્તમાન બજાર કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે કોન્ટ્રાક્ટ સેટલ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ એ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અને બૉન્ડ અથવા ડેબ્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટની વાસ્તવિક માર્કેટ કિંમત વચ્ચેનો ચોખ્ખો તફાવત છે, જે નફો અથવા નુકસાનમાં હોય તે ટ્રેડરને ચૂકવવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે ટ્રેડર્સને માત્ર કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂના એક ભાગને કોલેટરલ તરીકે ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર છે. આ વેપારીઓને વધુ મોટી સ્થિતિઓ લેવાની મંજૂરી આપે છે, અન્યથા તેઓ સંભવિત વળતર ( તેમજ જોખમો) વધારી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાતો એક્સચેન્જ દ્વારા સેટ કરવામાં આવે છે અને પોઝિશનની સાઇઝ અને અંડરલાઇંગ એસેટની અસ્થિરતાના આધારે અલગ હોય છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દર ફ્યુચર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ દાખલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ ભવિષ્યના વ્યાજ દરના વધઘટ પર અનુમાન લગાવવા અથવા વ્યાજ દરના જોખમો સામે હેજ કરવા માટે વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશ કરે છે. જો કોઈ ટ્રેડર માને છે કે વ્યાજ દરો વધશે, તો તેઓ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ વેચશે (ટૂંકી પોઝિશન લેવાથી). જો તેઓ માને છે કે વ્યાજ દરો ઘટશે, તો તેઓ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદશે (લાંબા સમય સુધી).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વેપારી 10-વર્ષના ભારત સરકારના બોન્ડ પર ઉપજની અપેક્ષા રાખે છે, તો તેઓ બૉન્ડની કિંમતોમાં અપેક્ષિત ઘટાડાથી નફો મેળવવા માટે ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાત:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગમાં ભાગ લેવા માટે, વેપારીઓને માર્જિન એકાઉન્ટ જાળવવું જરૂરી છે. માર્જિન એ ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં પોઝિશન ખોલવા માટે જરૂરી પૈસાની રકમ છે અને સામાન્ય રીતે કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂની નાની ટકાવારી છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ટ્રેડર ₹2 મિલિયનના બોન્ડ્સને નિયંત્રિત કરવા માંગે છે, તો તેમને પોઝિશન લેવા માટે માત્ર માર્જિન (દા.ત., કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂના 5 - 10%) ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. માર્જિનની જરૂરિયાત બજારની સ્થિતિઓ અને એક્સચેન્જ નીતિઓના આધારે ફેરફારોને આધિન છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્ક-ટુ-માર્કેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સને દરરોજ માર્કેટમાં ચિહ્નિત કરવામાં આવે છે, એટલે કે અંડરલાઇંગ એસેટના મૂલ્યમાં ફેરફારોના આધારે દરરોજ પોઝિશનની વેલ્યૂની ફરીથી ગણતરી કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો માર્કેટ ટ્રેડરની સ્થિતિના પક્ષમાં જાય છે, તો તેમનું માર્જિન એકાઉન્ટ ક્રેડિટ કરવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત, જો માર્કેટ સ્થિતિ સામે આવે છે, તો ટ્રેડરનું માર્જિન એકાઉન્ટ ડેબિટ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ બંધ કરવી અથવા સેટલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ કરારની સમાપ્તિ પહેલાં વિપરીત ટ્રાન્ઝૅક્શનમાં દાખલ કરીને તેમની સ્થિતિ બંધ કરી શકે છે (જો તેઓ શરૂઆતમાં વેચાય છે અથવા જો તેઓ શરૂઆતમાં ખરીદી હોય તો વેચશે). આ કોઈપણ નફા અથવા નુકસાનને લૉક કરવામાં મદદ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો સમાપ્તિ પહેલાં પોઝિશન બંધ કરવામાં ન આવે, તો તેને કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવશે. અંતિમ સેટલમેન્ટ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અને અંડરલાઇંગ સરકારી બોન્ડ અથવા સિક્યોરિટીની વાસ્તવિક બજાર કિંમત વચ્ચેના તફાવત પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના પ્રકારો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003e10-વર્ષની ભારત સરકાર બોન્ડ ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e આ ફ્યુચર્સ ભારત સરકારના બોન્ડ્સની 10-વર્ષની ઉપજ પર આધારિત છે. ફ્યૂચર્સની કિંમત આ બોન્ડ્સ પરની ઉપજ દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારના કરારનો ઉપયોગ સંસ્થાકીય રોકાણકારો, જેમ કે બેંકો અને પેન્શન ભંડોળ, લાંબા ગાળાના વ્યાજ દરમાં ફેરફારો સામે રક્ષણ માટે વ્યાપક રીતે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e ભારત ટૂંકા ગાળાની સરકારી સિક્યોરિટીઝ જેમ કે 91-દિવસના ટ્રેઝરી બિલ (ટી-બિલ) અથવા 182-દિવસના ટ્રેઝરી બિલના આધારે પણ ફ્યુચર્સ ઑફર કરે છે. આ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે વેપારીઓ અને નાણાંકીય સંસ્થાઓ દ્વારા ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરની વધઘટ સામે હેજ કરવા અથવા ટૂંકા ગાળાના દરના હલનચલનને ઊભી કરવા માટે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના ઉપયોગો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરનું જોખમ રહેલું છે:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ નાણાંકીય સંસ્થાઓ, કોર્પોરેશન્સ અને રોકાણકારો દ્વારા વ્યાજ દરોમાં વધઘટ સામે રક્ષણ માટે વ્યાપક રીતે કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, મોટી ઋણ જવાબદારીઓ ધરાવતી બેંકો અથવા કંપનીઓ સંભવિત વ્યાજ દર સામે હેજિંગ દ્વારા ધિરાણનો નિશ્ચિત ખર્ચ લૉક ઇન કરવા માટે વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરમાં ફેરફારો માટે નોંધપાત્ર એક્સપોઝરવાળા બિઝનેસ (દા.ત., બેંકો, પેન્શન ફંડ, ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ) વધતા કર્જ ખર્ચ અથવા બૉન્ડની કિંમતોમાં ઘટાડો થવાના જોખમને ઘટાડીને તેમના ફાઇનાન્શિયલ પોઝિશનને સ્થિર કરવા માટે આ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ વ્યાજ દરોની ભવિષ્યની દિશા પર ચોક્કસ કરવા માટે વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. જો કોઈ ટ્રેડર માને છે કે વ્યાજ દરો વધશે, તો તેઓ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે (ખોટી). જો તેઓ દરો ઘટવાની અપેક્ષા રાખે છે, તો તેઓ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ (લાંબા સમય સુધી) ખરીદી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસ્પેક્યુલેટર્સ સામાન્ય રીતે કોન્ટ્રાક્ટને મેચ્યોરિટી પર રાખવાને બદલે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની પ્રાઇસ મૂવમેન્ટથી ન.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆર્બિટ્રેજર્સ ફ્યુચર્સ માર્કેટ અને સ્પૉટ માર્કેટ (અથવા વિવિધ ફ્યુચર્સ માર્કેટ વચ્ચે) વચ્ચેની કિંમતની વિસંગતતાઓને શોષણ કરે છે. એક સાથે એક બજારમાં ખરીદીને અને બીજામાં વેચાણ કરીને, તે જોખમ-મુક્ત નફોને લૉક કરી શકે છે, જો ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ કિંમતના તફાવત કરતાં વધુ ન હોય.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના લાભો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરનું જોખમ રહેલું છે:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓને વ્યાજ દરની વધઘટના એક્સપોઝરને અસરકારક રીતે મેનેજ કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ ખાસ કરીને ડેબ્ટ ફાઇનાન્સિંગમાં શામેલ બિઝનેસ અથવા જેમની પાસે વ્યાજ દરમાં ફેરફારો માટે સંવેદનશીલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ છે તેમના માટે મહત્વપૂર્ણ છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e ભારતીય સરકારી બોન્ડ માટે ફ્યુચર્સ માર્કેટ સામાન્ય રીતે લિક્વિડ હોય છે, જે વેપારીઓ અને સંસ્થાઓને સરળ એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ પૉઇન્ટ પ્રદાન કરે છે. લિક્વિડિટી સુનિશ્ચિત કરે છે કે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ નોંધપાત્ર કિંમતમાં અવરોધ વગર ખરીદી અને વેચી શકાય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e અન્ય ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની જેમ, વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ લાભ ઑફર કરે છે, જે વેપારીઓને નાના પ્રારંભિક માર્જિન સાથે મોટી પોઝિશનને નિયંત્રિત કરવામાં સક્ષમ બનાવે. આ સંભવિત નફોને વધારી શકે છે, જોકે તે નુકસાનનું જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપારદર્શિતા અને નિયમન:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) જેવા નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, જે પારદર્શક અને સુરક્ષિત ટ્રેડિંગ વાતાવરણની ખાતરી કરે છે. ક્લિયરિંગ અને સેટલમેન્ટ મિકેનિઝમ NSE ક્લિયરિંગ લિમિટેડ દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવે છે, જે કાઉન્ટરપાર્ટી જોખમને ઘટાડે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના જોખમો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યૂચર્સમાં લીવરેજનો ઉપયોગ સંભવિત લાભ અને નુકસાન બંનેને વધારી શકે છે. જો પોઝિશન મોટું હોય તો વ્યાજ દરોમાં નાની પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટ નોંધપાત્ર નુકસાન તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્કેટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય આર્થિક સૂચકાંકો, સરકારી નીતિઓ, ફુગાવાની અપેક્ષાઓ અને અન્ય મેક્રોઇકોનોમિક પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે. આ પરિબળોમાં અણધાર્યા ફેરફારો કિંમતમાં નોંધપાત્ર અસ્થિરતા તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી જોખમ:\u003c/strong\u003e જ્યારે સરકારી બોન્ડ ફ્યુચર્સ માટે માર્કેટ સામાન્ય રીતે લિક્વિડ હોય છે, ત્યારે કેટલાક કોન્ટ્રાક્ટમાં ઓછી લિક્વિડિટી હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને તે ટૂંકા ગાળાની અથવા ઓછી વ્યાપક રીતે ટ્રેડ થતી સરકારી સિક્યોરિટીઝ પર આધારિત હોય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eબેસિસ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ અને અન્ડરલાઇંગ એસેટની સ્પૉટ પ્રાઇસ વચ્ચે તફાવતો હોઈ શકે છે, જેને રિસ્કના આધારે ઓળખવામાં આવે છે. આ તફાવતો ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ, વ્યાજ દરની અપેક્ષાઓ અને કોન્ટ્રાક્ટ મેચ્યોરિટીનો સમય જેવા પરિબળોને કારણે ઉદ્ભવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ વ્યાજ દરના જોખમ સામે હેજિંગ, વ્યાજ દરના મૂવમેન્ટ પર સ્પેક્યુલેટિંગ અને બૉન્ડ પોર્ટફોલિયોના સમયગાળાને મેનેજ કરવા માટે એક શક્તિશાળી સાધન. તેઓ વેપારીઓ, રોકાણકારો અને નાણાંકીય સંસ્થાઓ માટે લિક્વિડિટી, લાભ અને પારદર્શક બજાર પ્રદાન કરે છે. જો કે, તમામ ફાઇનાન્શિયલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટની જેમ, તે બજારના જોખમ, જોખમનો લાભ લેવો અને લિક્વિડિટી જોખમ સહિતના જોખમો સાથે આવે છે, જેને કાળજીપૂર્વક મેનેજ કરવું આવશ્યક છે. આ ફ્યુચર્સ એવી સંસ્થાઓ માટે આવશ્યક છે જે જટિલ અને ઘણીવાર અસ્થિર વ્યાજ દરના વાતાવરણને નેવિગેટ કરવા માંગે છે\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});jQuery(\u0027.text_slider_goto4\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  3);});var  resize_66120  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_66120.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022slides-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022slides-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-are-Commodity-Futures?\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.1. કોમોડિટી ફ્યુચર્સ શું છે?\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg fetchpriority=\u0022high\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66122 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3.png\u0022 alt=\u0022What are Commodity Futures\u0022 width=\u0022869\u0022 height=\u0022885\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3.png 869w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-295x300.png 295w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-768x782.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-98x100.png 98w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-1-3-150x153.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 869px) 100vw, 869px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eફ્યુચર્સ એ સ્ટાન્ડર્ડ ફાઇનાન્શિયલ કોન્ટ્રાક્ટ છે જ્યાં બે પક્ષો નિર્દિષ્ટ ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત કિંમત પર સંપત્તિ ખરીદવા અથવા વેચવા માટે સંમત થાય છે. તેઓ સંગઠિત એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે અને કોમોડિટી, સ્ટૉક, ઇન્ડેક્સ અને કરન્સી સહિતની વિશાળ શ્રેણીની સંપત્તિઓને કવર કરે છે. ફ્યૂચર્સના પ્રકારોમાં કોમોડિટી ફ્યૂચર્સ (દા.ત., ક્રૂડ ઑઇલ, ગોલ્ડ), ફાઇનાન્શિયલ ફ્યૂચર્સ, ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ, કરન્સી ફ્યૂચર્સ અને વ્યાજ દરના ફ્યૂચર્સ શામેલ છે. દરેક પ્રકાર વિશિષ્ટ હેતુઓ પૂરી પાડે છે, જેમ કે હેજિંગ, સ્પેક્યુલેશન અથવા પોર્ટફોલિયો વિવિધતા, જે તેમને ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટમાં વિવિધ સાધનો બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સ એ નિર્દિષ્ટ ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત કિંમતે કોમોડિટીની ચોક્કસ ક્વૉન્ટિટી ખરીદવા અથવા વેચવા માટે પ્રમાણિત કોન્ટ્રાક્ટ છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ વૈશ્વિક સ્તરે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) અથવા નેશનલ કોમોડિટી એન્ડ ડેરિવેટિવ્સ એક્સચેન્જ (NCDEX), અથવા શિકાગો મર્કેન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) જેવા સંગઠિત એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે. કોમોડિટી ફ્યૂચર્સનો મુખ્યત્વે ઉત્પાદક, ગ્રાહકો અને વેપારીઓ દ્વારા કિંમતની અસ્થિરતા સામે હેજ કરવા અથવા અંતર્ગત કોમોડિટીની ભવિષ્યની કિંમતના મૂવમેન્ટ પર નજર રાખવા માટે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆંતરિક સંપત્તિઓ:\u003c/strong\u003e કોમોડિટી ફ્યૂચર્સમાં અંડરલાઇંગ એસેટ એ ભૌતિક માલ અથવા કાચા માલ છે, જેને સખત કોમોડિટી (દા.ત., તેલ, સોનું, ધાતુઓ) અને સોફ્ટ કમોડિટીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે (દા.ત., ઘઉં, કૉફી, કપાસ, પશુધન).\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e એક સામાન્ય કોમોડિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ નિર્દિષ્ટ કરે છે:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકોમોડિટીનો પ્રકાર (દા.ત., કચ્ચા તેલ, સોનું, મકાઈ).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eક્વૉન્ટિટી (દા.ત., 100 બૅરલ તેલ, 1,000 મકાઈનું બુશેલ).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eડિલિવરીની તારીખ (કરારની મેચ્યોરિટી તારીખ).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસંમત કિંમત (જે સ્ટ્રાઇક પ્રાઇસ તરીકે પણ ઓળખાય છે).\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં માર્જિન ટ્રેડિંગનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં વેપારીઓને માત્ર કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂની નાની ટકાવારી માર્જિન તરીકે ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર છે. આ લાભ મેળવવાની મંજૂરી આપે છે પરંતુ નુકસાનનું જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eભૌતિક સેટલમેન્ટ\u003c/strong\u003e: કોમોડિટી કોન્ટ્રાક્ટની શરતો અનુસાર ડિલિવર કરવામાં આવે છે (કૃષિ પ્રોડક્ટ્સ અથવા ધાતુઓ જેવી ચીજવસ્તુઓ માટે વધુ સામાન્ય).\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ\u003c/strong\u003e: કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અને સમાપ્તિ પર બજાર કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે કોન્ટ્રાક્ટ કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે (ફાઇનાન્શિયલ અથવા ઇન્ડેક્સ ફ્યૂચર્સમાં વધુ સામાન્ય).\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના પ્રકારો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eએનર્જી ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ક્રૂડ ઑઇલ, કુદરતી ગૅસ, ગેસોલિન અને હીટિંગ ઑઇલ જેવા ઉર્જા ઉત્પાદનો પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: ભવિષ્યમાં ડિલિવરી માટે નિશ્ચિત કિંમત પર 1,000 બારલ કચ્ચા તેલ ખરીદવા અથવા વેચવા માટેનો કરાર. ઉર્જા ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે તેલ ઉત્પાદકો અને રિફાઇનર દ્વારા કિંમતમાં વધઘટ સામે રક્ષણ માટે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમેટલ્સ ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ કોન્ટ્રાક્ટ સોના, ચાંદી અને પ્લેટિનમ જેવા કિંમતી ધાતુઓ તેમજ કોપર, એલ્યુમિનિયમ અને ઝિંક જેવા બેઝ મેટલ્સ પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: ગોલ્ડના 100 આઉન્સ માટે ત્રણ મહિનામાં ડિલિવર કરવાનો કરાર. રોકાણકારો ઘણીવાર ફુગાવા અથવા આર્થિક અનિશ્ચિતતા સામે રક્ષણ આપવા માટે ગોલ્ડ ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eએગ્રીકલ્ચરલ ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ફ્યુચર્સ ઘઉં, મકાઈ, સોયાબીન, કૉફી, ખાંડ અને કપાસ જેવી કૃષિ ચીજવસ્તુઓ પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: ખેડૂત કટાઈ પહેલાં કિંમત લૉક ઇન કરવા માટે ઘઉંના ફ્યૂચર્સને વેચી શકે છે, જે ઘટેલી કિંમતો સામે રક્ષણ આપે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલાઇવસ્ટોક ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ફ્યૂચર્સમાં પશુઓ, હાથ અને અન્ય પશુધન પ્રોડક્ટ્સ શામેલ છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: એક મીટ પ્રોસેસર બીફની વધઘટ કિંમતો સામે હેજ કરવા માટે કૅટલ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સમાં સહભાગીઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજર્સ\u003c/strong\u003e:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકોમોડિટીના ઉત્પાદક અને ગ્રાહકો કિંમતની અસ્થિરતાથી પોતાને સુરક્ષિત કરવા માટે ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઑઇલ ઉત્પાદક ભવિષ્યની કિંમતમાં લૉક ઇન કરવા માટે ક્રૂડ ઑઇલ ફ્યૂચર્સ વેચી શકે છે અને કિંમતમાં ઘટાડા થવાના જોખમને ઘટાડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eતેવી જ રીતે, ફૂડ પ્રોસેસિંગ કંપની ભવિષ્યમાં ઘઉં ખરીદવા માટે તેમને સ્થિર કિંમત સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઘઉં ફ્યૂચર્સ ખરીદી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેટર્સ\u003c/strong\u003e:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eએવા વેપારીઓ કે જેઓ કોમોડિટીની કિંમતમાં ફેરફારોથી નફો મેળવવાનો હેતુ ધરાવે છે. સ્પેક્યુલેટર્સ કોમોડિટીની ડિલિવરી લેવાનો ઇરાદો નથી પરંતુ તેના બદલે કિંમતના વધઘટથી નફો મેળવવાનો હેતુ ધરાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ટ્રેડર ભવિષ્યમાં સોનાની કિંમતમાં વધારો થવાની અપેક્ષા રાખે તો ગોલ્ડ ફ્યૂચર્સ ખરીદી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજર્સ\u003c/strong\u003e:\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ માર્કેટ સહભાગીઓ ફ્યુચર્સ અને સ્પોટ માર્કેટ (ફિઝિકલ સામાન માટે વાસ્તવિક બજાર) વચ્ચે કિંમતની વિસંગતતાઓને શોધે છે અને આ તફાવતોથી વેપારને નફો મેળવવા માટે બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના ઉપયોગો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કોમોડિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કિંમતમાં વધઘટ સામે હેજ કરવા માટે કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એરલાઇન્સ એવિએશન ઇંધણ માટે કિંમતો લૉક ઇન કરવા માટે ફ્યૂઅલ ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે, જ્યારે ખેડૂતો તેમના પાક માટે કિંમતો લૉક ઇન કરવા માટે ક્રોપ ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે, જેથી તેમની.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e વેપારીઓ કોમોડિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ પ્રાઇસ મૂવમેન્ટની દિશામાં કરે છે, જે કોમોડિટીની કિંમતોમાં ફેરફારોથી નફો. સ્પેક્યુલેટર્સ માર્કેટને લિક્વિડિટી પ્રદાન કરે છે પરંતુ તેની અસ્થિરતા પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકિંમતની શોધ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટ કમોડિટીની ભવિષ્યની કિંમત શોધવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ એ કોમોડિટીની કિંમત કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખે કેટલી હશે તે વિશે માર્કેટની સંમતિને દર્શાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eરોકાણ:\u003c/strong\u003e રોકાણકારો તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માટે કોમોડિટી ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે, ખાસ કરીને બજારની અનિશ્ચિતતાના સમયે. સોના જેવી કમોડિટીને ઘણીવાર આર્થિક સંકટ દરમિયાન સુરક્ષિત સ્વર્ગ તરીકે જોવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના લાભો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ માર્જિનના ઉપયોગની મંજૂરી આપે છે, એટલે કે રોકાણકારો પ્રમાણમાં નાના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે અંતર્ગત કોમોડિટીની મોટી રકમને નિયંત્રિત કરી શકે છે. આ સંભવિત વળતર વધારે છે, પરંતુ જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટ ખૂબ જ લિક્વિડ છે, જે તેને ઝડપથી દાખલ કરવા અથવા બહાર નીકળવાનું સરળ બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપારદર્શિતા:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટનું નિયમન કરવામાં આવે છે અને પારદર્શક કિંમત પ્રદાન કરે છે, જે સહભાગીઓ માટે બજારની સ્થિતિઓનું મૂલ્યાંકન કરવાનું સરળ બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eફુગાવા સામે લડવું:\u003c/strong\u003e કોમોડિટી ફ્યુચર્સ, ખાસ કરીને સોનું અને ઉર્જામાં, ઘણીવાર ફુગાવા અથવા કરન્સીના અવમૂલ્યન સામે હેજ તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સના જોખમો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e જ્યારે લાભ રિટર્નમાં વધારો કરી શકે છે, ત્યારે તે નુકસાનને પણ વધારે છે. અંતર્ગત કોમોડિટીમાં નાની કિંમતની હિલચાલ નોંધપાત્ર લાભ અથવા નુકસાનમાં પરિણમી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eબજારની અસ્થિરતા:\u003c/strong\u003e ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓ, હવામાનની પેટર્ન અને આર્થિક અહેવાલો સહિતના વિશાળ શ્રેણીના પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત કિંમતો ખૂબ જ અસ્થિર હોઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eડિલિવરી રિસ્ક:\u003c/strong\u003e જો કોઈ કોન્ટ્રાક્ટ ફિઝિકલ ડિલિવરી દ્વારા સેટલ કરવામાં આવે છે, તો કોમોડિટી પ્રાપ્ત કરવામાં અથવા ડિલિવર કરવામાં જટિલતાઓ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને નાના રોકાણકારો માટે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eકોમોડિટી ફ્યુચર્સ એ કિંમતની અસ્થિરતા સામે હેજિંગ, ભાવિ કિંમતની હિલચાલ પર સ્પેક્યુલેટિંગ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માટે આવશ્યક ટૂલ છે. તેઓ કિંમત શોધવા માટે એક પદ્ધતિ પ્રદાન કરે છે અને બજારોમાં લિક્વિડિટી સુનિશ્ચિત કરે છે. જો કે, તેમાં શામેલ લાભ અને ઉચ્ચ અસ્થિરતાના ક્ષમતાને કારણે, તેઓ નોંધપાત્ર જોખમો પણ ધરાવે છે, જે તેમને મુખ્યત્વે અત્યાધુનિક રોકાણકારો અથવા કંપનીઓ માટે યોગ્ય બનાવે છે જે કમોડિટીના ભાવને મેનેજ કરવાની ચોક્કસ જરૂરિયાત ધરાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-are-Equity-Futures\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.2. ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ શું છે?\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66126 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3.png\u0022 alt=\u0022Key Features of Equity Futures\u0022 width=\u0022707\u0022 height=\u0022756\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3.png 707w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-281x300.png 281w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-47x50.png 47w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-94x100.png 94w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-2-3-150x160.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 707px) 100vw, 707px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ એ ફાઇનાન્શિયલ કોન્ટ્રાક્ટ છે જે ખરીદદારને ખરીદવા, અથવા વિક્રેતાને, ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત કિંમતે સ્ટૉક અથવા સ્ટૉક ઇન્ડેક્સની વિશિષ્ટ ક્વૉન્ટિટી વેચવા માટે બાધ્ય કરે છે. પરંપરાગત સ્ટૉક ટ્રેડિંગથી વિપરીત, જ્યાં રોકાણકારો સીધા શેર ખરીદે છે અને વેચે છે, ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ રોકાણકારોને વ્યક્તિગત સ્ટૉક્સ અથવા સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્ડેક્સના ભાવિ કિંમતોની હિલચાલનો અંદાજ લગાવવાની મંજૂરી આપે છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE), US માં શિકાગો મર્કન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) અને અન્ય જેવા એક્સચેન્જ પર સ્ટાન્ડર્ડાઇઝ અને ટ્રેડ કરવામાં આવે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆંતરિક સંપત્તિઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eસ્ટૉક ફ્યૂચર્સ: આ ફ્યુચર્સ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (ટીસીએસ) અથવા એચડીએફસી બેંક જેવી વ્યક્તિગત કંપનીઓના સ્ટૉક્સ પર આધારિત છે. દરેક કરાર શેરની ક્વૉન્ટિટી નિર્દિષ્ટ કરે છે (દા.ત., 1,000 શેર).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સ: આ સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્ડેક્સ પર આધારિત છે, જેમ કે નિફ્ટી 50(), સેન્સેક્સ અથવા એસ એન્ડ પી 500 (અમેરિકામાં). ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સ ઇન્વેસ્ટરને વ્યક્તિગત સ્ટૉક્સ સાથે ડીલ કર્યા વિના માર્કેટની એકંદર દિશા પર નજર રાખવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાપ:\u003c/strong\u003e કોન્ટ્રાક્ટ એ ઇન્ડેક્સના શેર અથવા યુનિટની સંખ્યા નિર્દિષ્ટ કરે છે જે ખરીદદાર અથવા વિક્રેતાને ટ્રાન્ઝૅક્શન કરવું આવશ્યક છે. ઉદાહરણ તરીકે, નિફ્ટી 50 ફ્યુચર્સનો એક કરાર નિફ્ટી ઇન્ડેક્સના 50 એકમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકિંમત:\u003c/strong\u003e કોન્ટ્રાક્ટ એ કિંમત પણ નિર્દિષ્ટ કરે છે કે જેના પર ટ્રેડ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખે થશે. જ્યારે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દાખલ કરવામાં આવે ત્યારે કિંમત સંમત થાય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસમાધાન તારીખ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખ હોય છે, જે સામાન્ય રીતે કોઈ ચોક્કસ મહિના અથવા તારીખ માટે સેટ કરવામાં આવે છે. સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની માર્કેટ કિંમતના આધારે તે તારીખે કોન્ટ્રાક્ટ સેટલ કરવામાં આવશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે રોકાણકારોએ સંપૂર્ણ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂને અગાઉથી ચૂકવવાની જરૂર નથી. તેના બદલે, તેમણે માર્જિન ડિપોઝિટ ચૂકવવી પડશે, જે કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂનો એક ભાગ છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસંભવિત લાભ અને જોખમો બંનેનો લાભ લેવો. ઉદાહરણ તરીકે, લાભ સાથે, અંતર્નિહિત સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની કિંમતમાં નાની મૂવમેન્ટના પરિણામે રોકાણકાર માટે મોટો નફો અથવા નુકસાન થઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eભૌતિક સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e ફિઝિકલ સેટલમેન્ટમાં, ખરીદદારે અંતર્ગત સ્ટૉકની ડિલિવરી લેવાની જરૂર છે, અને વિક્રેતાને સેટલમેન્ટની તારીખે સ્ટૉક ડિલિવર કરવું આવશ્યક છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e મોટાભાગના ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ કૅશ-સેટલ્ડ હોય છે, એટલે કે કૉન્ટ્રાક્ટ ફ્યૂચર્સ કિંમત અને સમાપ્તિ પર અંડરલાઇંગ સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની માર્કેટ કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે સેટલ કરવામાં આવે છે. સ્ટૉકનું કોઈ ફિઝિકલ એક્સચેન્જ નથી.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના પ્રકારો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસિંગલ સ્ટૉક ફ્યૂચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ વ્યક્તિગત સ્ટૉક્સના આધારે ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ છે. ઉદાહરણ તરીકે, રિલાયન્સ ઉદ્યોગો માટે એક જ સ્ટૉક ભવિષ્યનો કરાર ખરીદદારને કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખ પર પૂર્વનિર્ધારિત કિંમતે રિલાયન્સના 1,000 શેર ખરીદવા માટે (અથવા વેચવા માટે) ફરજ પાડશે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eહેતુ: આ કોન્ટ્રાક્ટનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે રોકાણકારો અને વેપારીઓ દ્વારા કોઈ ચોક્કસ સ્ટૉકની કિંમતની હિલચાલ અથવા સ્ટૉક પોર્ટફોલિયોમાં કિંમતના જોખમો સામે રક્ષણ માટે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્ટૉક ઇન્ડેક્સ ફ્યૂચર્સ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્ડેક્સ પર આધારિત છે, જેમ કે નિફ્ટી 50 (ઇન્ડિયા), સેન્સેક્સ, અથવા એસ એન્ડ પી 500 (US). તેઓ વેપારીઓ અને રોકાણકારોને વ્યક્તિગત સ્ટૉક ખરીદ્યા વિના વ્યાપક બજાર અથવા ક્ષેત્રમાં એક્સપોઝર મેળવવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eહેતુ: ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સ સંસ્થાકીય રોકાણકારોમાં લોકપ્રિય છે જે વ્યાપક બજારની ગતિવિધિને હેજ કરવા અથવા નજર નાખવા માંગે છે, કારણ કે તેઓ એક જ સ્ટૉકને બદલે સ્ટૉકના બાસ્કેટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ: એક નિફ્ટી50 ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ નિફ્ટી ઇન્ડેક્સના 50 એકમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે. જો નિફ્ટી ઇન્ડેક્સ 100 પૉઇન્ટ્સ સુધી વધે છે, તો કોન્ટ્રાક્ટના ખરીદદારને લાભ થશે, જ્યારે વિક્રેતાને નુકસાન થશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દાખલ કરવો:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશ કરવા માટે, કોઈ રોકાણકાર અથવા વેપારી સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની વર્તમાન બજાર કિંમત પર કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદે છે અથવા વેચે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અંતર્ગત એસેટની કિંમતની હિલચાલના આધારે સંપૂર્ણ ટ્રેડિંગ દિવસ દરમિયાન વધશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાત:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ ટ્રેડ કરવા માટે, રોકાણકારને એક્સચેન્જ સાથે માર્જિન ડિપોઝિટ કરવું આવશ્યક છે, જે કોન્ટ્રાક્ટના કુલ મૂલ્યની ટકાવારી છે. આ માર્જિન કોન્ટ્રાક્ટની કામગીરીને સુનિશ્ચિત કરવા માટે કોલેટરલ તરીકે કાર્ય કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ટ્રેડર ₹ 10,00,000 ના મૂલ્યના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદવા માંગે છે (નિફ્ટી 50 જેવા સ્ટૉક ઇન્ડેક્સના આધારે), તો તેમને માર્જિન તરીકે માત્ર ₹ 1,00,000 જમા કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્ક-ટુ-માર્કેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દરરોજ માર્ક-ટુ-માર્કેટમાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે પોઝિશનના નફા અથવા નુકસાનની ગણતરી દૈનિક કરવામાં આવે છે અને સેટલ કરવામાં આવે છે, અને માર્જિન બૅલેન્સ તે અનુસાર ઍડજસ્ટ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો અંડરલાઇંગ એસેટની કિંમત ઇન્વેસ્ટરની મનપસંદમાં ખસેડવામાં આવે છે, તો માર્જિન બૅલેન્સ વધશે. તેનાથી વિપરીત, જો કિંમત ઇન્વેસ્ટર સામે આવે છે, તો માર્જિન બૅલેન્સ ઘટશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ બંધ કરવી અથવા સેટલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવિપરીત સ્થિતિ લઈને ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સમાપ્તિની તારીખ પહેલાં બંધ કરી શકાય છે (એટલે કે, જો પોઝિશન ખરીદવામાં આવી હોય તો વેચવું, અથવા જો પોઝિશન વેચવામાં આવ્યું હોય તો ખરીદવું).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો કરાર સમાપ્તિ સુધી રાખવામાં આવે છે, તો તેને ફિઝિકલ ડિલિવરી (કેટલાક કિસ્સાઓમાં) અથવા કૅશ સેટલમેન્ટ (મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં) દ્વારા સેટલ કરવામાં આવશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના ઉપયોગો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eરોકાણકારો સ્ટૉક્સ અથવા સૂચકાંકોમાં પ્રતિકૂળ કિંમતની હિલચાલના જોખમ સામે હેજ કરવા માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સ્ટૉકમાં મોટી સ્થિતિ ધરાવતા ઇન્વેસ્ટર તેની કિંમતમાં સંભવિત ઘટકો સામે સુરક્ષિત કરવા માટે ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eતેવી જ રીતે, સંસ્થાકીય રોકાણકારો વ્યાપક બજારમાં ઘટાડો સામે હેજ કરવા માટે ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ સ્ટૉક અથવા સૂચકાંકોની ભાવિ કિંમત દિશા પર ચોક્કસ કરવા માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદીને, જો ટ્રેડર્સ અંડરલાઇંગ સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સની કિંમતમાં વધારો થાય તો નફો મેળવી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટને વેચીને, જો કિંમતમાં ઘટાડો થાય તો તેઓ નફો મેળવી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ આર્બિટ્રેજ વ્યૂહરચનાઓમાં પણ શામેલ હોઈ શકે છે, જ્યાં તેઓ એક સાથે વિવિધ બજારોમાં (દા.ત., સ્પૉટ માર્કેટ અને ફ્યૂચર્સ માર્કેટ) એ જ સંપત્તિને કિંમતની વિસંગતતાઓથી નફો મેળવવા માટે ખરીદી અને વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજેડ એક્સપોઝર:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇક્વિટી ફ્યૂચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, તેથી ઇન્વેસ્ટર સ્ટૉક અથવા ઇન્ડેક્સમાં લિવરેજ્ડ એક્સપોઝર મેળવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ રોકાણકાર માને છે કે સ્ટૉક વધશે, તો તેઓ નાના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે સ્ટૉકની કિંમતની વધઘટમાં એક્સપોઝર મેળવવા માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના ફાયદાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ટ્રેડરને પ્રમાણમાં નાના પ્રારંભિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (માર્જિન) સાથે મોટી પોઝિશનને નિયંત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ માર્કેટ, ખાસ કરીને લોકપ્રિય સ્ટૉક્સ અને સૂચકાંકો માટે, ખૂબ જ લિક્વિડ હોય છે, જે પોઝિશનની સરળ એન્ટ્રી અને બહાર નીકળવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટ:\u003c/strong\u003e ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ હેજિંગ અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટ માટે અસરકારક સાધનો છે, જે રોકાણકારોને માર્કેટના પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટથી પોતાને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસુગમતા:\u003c/strong\u003e વેપારીઓ તેમના માર્કેટ વ્યૂના આધારે ટૂંકા ગાળાની અથવા લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાઓ માટે ઇક્વિટી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eઇક્વિટી ફ્યુચર્સના જોખમો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં લીવરેજનો ઉપયોગ લાભ અને નુકસાન બંનેને વધારી શકે છે. અંડરલાઇંગ એસેટની કિંમતમાં એક નાનું પ્રતિકૂળ પગલું નોંધપાત્ર નુકસાન તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિન કૉલ્સ:\u003c/strong\u003e જો માર્કેટ ટ્રેડર સામે આવે છે, તો તેમને માર્જિન કૉલનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેમાં તેમને તેમની સ્થિતિ જાળવવા માટે વધુ ફંડ ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્કેટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ બજારની અસ્થિરતા માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. સ્ટૉકની કિંમતો અથવા સૂચકાંકોમાં મોટા પ્રમાણમાં વધારો થવાથી નોંધપાત્ર નફો અથવા નુકસાન થઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-are-Currency-Futures\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.3. કરન્સી ફ્યુચર્સ શું છે?\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66123 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3.png\u0022 alt=\u0022What are Currency Futures\u0022 width=\u0022901\u0022 height=\u0022757\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3.png 901w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-300x252.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-768x645.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-50x42.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-100x84.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-3-3-150x126.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 901px) 100vw, 901px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ એ સ્ટાન્ડર્ડ ફાઇનાન્શિયલ કોન્ટ્રાક્ટ છે જે ખરીદનારને ફરજિયાત બનાવે છે, અથવા વિક્રેતાને ચોક્કસ ભવિષ્યની તારીખે પૂર્વનિર્ધારિત એક્સચેન્જ રેટ પર કરન્સીની ચોક્કસ રકમ વેચવા માટે બાધ્ય કરે છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ રાષ્ટ્રીય સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) અથવા મલ્ટી કમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX), અથવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં શિકાગો મર્કન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) જેવા નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે. કરન્સી ફ્યુચર્સ રોકાણકારો, વેપારીઓ અને વ્યવસાયોને એક કરન્સીના ભાવિ મૂલ્યને અન્ય સાથે સંકળાયેલા એક કરન્સીના મૂલ્યને હેજ અથવા નિકાસ કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઅંડરલાઇંગ એસેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સમાં અંતર્નિહિત સંપત્તિ એક ચોક્કસ કરન્સી જોડી છે, જેમ કે USD/INR, EUR/USD, અથવા GBP/USD.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય બે કરન્સી વચ્ચેના એક્સચેન્જ દર પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eસાઇઝ: કરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદેલી અથવા વેચવામાં આવતા અંતર્નિહિત કરન્સીની રકમને નિર્દિષ્ટ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, USD/INR ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં, એક કોન્ટ્રાક્ટ 1,000 US ડૉલરનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકિંમત: કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત એ એક્સચેન્જ રેટ છે જેના પર કરન્સી એક્સચેન્જ કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો USD/INR ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત 82.50 છે, તો તેનો અર્થ એ છે કે 1 USD 82.50 INR માટે એક્સચેન્જ કરવામાં આવી રહ્યું છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસમાપ્તિની તારીખ: કરન્સી ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિની તારીખ હોય છે, જે માસિક, ત્રિમાસિક અથવા ચોક્કસ દિવસે હોઈ શકે છે. ખરીદદાર અને વિક્રેતા તે તારીખે કરારને સેટલ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e મોટાભાગના કરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે, એટલે કે કરન્સીની કોઈ ફિઝિકલ ડિલિવરી થતી નથી. તેના બદલે, કરારની કિંમત અને સમાપ્તિ પર સ્પૉટ કિંમત વચ્ચેનો તફાવત રોકડમાં ચૂકવવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eભૌતિક સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e કેટલાક કોન્ટ્રાક્ટમાં અંડરલાઇંગ કરન્સીની ફિઝિકલ ડિલિવરી શામેલ હોઈ શકે છે, પરંતુ કરન્સી માટે ફ્યૂચર્સ માર્કેટમાં આ ઓછું સામાન્ય છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે રોકાણકારોએ કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂના માત્ર એક ભાગને કોલેટરલ તરીકે જમા કરવાની જરૂર છે. આ વેપારીઓને કરન્સીના હલનચલન માટે લાભદાયી એક્સપોઝર મેળવવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો કે, જ્યારે લાભ સંભવિત નફાને વધારે છે, ત્યારે તે નુકસાનનું જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દાખલ કરવો:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશ કરવા માટે, ઇન્વેસ્ટર અથવા ટ્રેડર વર્તમાન ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ પર કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદશે અથવા વેચશે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો કોઈ રોકાણકાર માને છે કે કરન્સીનું મૂલ્ય વધશે, તો તેઓ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ (લાંબા સમય સુધી) ખરીદશે. જો તેઓ માને છે કે મૂલ્ય ઘટશે, તો તેઓ કોન્ટ્રાક્ટ વેચશે (થોડો શૉર્ટ).\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાત:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સ ટ્રેડ કરવા માટે, ટ્રેડરને પ્રારંભિક માર્જિન ડિપોઝિટ કરવું આવશ્યક છે, જે કોન્ટ્રાક્ટના કુલ મૂલ્યની નાની ટકાવારી છે. આ માર્જિન ટ્રેડર અને એક્સચેન્જ બંનેને સંભવિત નુકસાનથી સુરક્ષિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાતો સામાન્ય રીતે કોન્ટ્રાક્ટના સંપૂર્ણ મૂલ્ય કરતાં ઓછી હોય છે, જે વેપારીઓને પ્રમાણમાં નાની રકમની મૂડી સાથે મોટી સ્થિતિઓને નિયંત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્ક-ટુ-માર્કેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દરરોજ માર્ક-ટુ-માર્કેટમાં આવે છે, એટલે કે કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય અંતર્ગત કરન્સી પેરાની કિંમતમાં ફેરફારોના આધારે દરેક ટ્રેડિંગ દિવસના અંતે ઍડજસ્ટ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો માર્કેટ ટ્રેડરની તરફેણમાં જાય છે, તો તેમનું માર્જિન બૅલેન્સ વધે છે. જો માર્કેટ તેમની વિરુદ્ધ જાય છે, તો તેમને પોઝિશન જાળવવા માટે અતિરિક્ત ફંડ (માર્જિન કૉલ) જમા કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ બંધ કરવી અથવા સેટલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ વિપરિત ટ્રાન્ઝૅક્શનમાં દાખલ કરીને સમાપ્તિની તારીખ પહેલાં તેમની પોઝિશન બંધ કરી શકે છે (દા.ત., જો તેઓએ કરાર ખરીદ્યો હોય, તો તેઓ પોઝિશન બંધ કરવા માટે સમાન કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો સ્થિતિ સમાપ્તિ સુધી રાખવામાં આવે છે, તો તે કરારની કિંમત અને સેટલમેન્ટના સમયે પ્રવર્તમાન સ્પૉટ માર્કેટ કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવશે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સના ઉપયોગો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eહેજિંગ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eકોર્પોરેટ્સ અને બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ વિદેશી વિનિમયના જોખમ સામે રક્ષણ માટે કરન્સી ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક ભારતીય કંપની જે US માં માલ નિકાસ કરે છે તે USD/INR ફ્યુચર્સને અનુકૂળ એક્સચેન્જ રેટમાં લૉક કરવા અને ભવિષ્યમાં નબળા USDના જોખમ સામે સુરક્ષિત કરવા માટે વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eતેવી જ રીતે, આયાતની જવાબદારીઓ ધરાવતી કંપનીઓ પ્રતિકૂળ ચલણની વધઘટના જોખમ સામે રક્ષણ આપવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ એક્સચેન્જ દરોની ભવિષ્યની દિશા પર નજર રાખવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વેપારી માને છે કે ભારતીય રૂપિયા (INR) યુએસ ડોલર (યુએસડી) સામે પ્રશંસા કરશે, તો તેઓ યુએસડી/INR ફ્યુચર્સ ખરીદી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, જો તેઓ માને છે કે રૂપિયા ઘટશે, તો તેઓ કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ જટિલ વિદેશી વિનિમય બજારમાં શામેલ કર્યા વિના એક્સચેન્જ દરોમાં ફેરફારોથી નફો મેળવવાનો માર્ગ પ્રદાન કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆર્બિટ્રેજર્સ સ્પૉટ માર્કેટ અને ફ્યુચર્સ માર્કેટ વચ્ચે અથવા વિવિધ ફ્યુચર્સ એક્સચેન્જ વચ્ચે કિંમતના તફાવતોનો શોષણ કરવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. આ સ્ટ્રેટેજીમાં સામાન્ય રીતે એક બજારમાં કરન્સી ફ્યૂચર્સ ખરીદવા અને જોખમ-મુક્ત નફોને લૉક કરવા માટે અન્ય બજારમાં સમાન કોન્ટ્રાક્ટ વેચવાનો સમાવેશ થાય છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપોર્ટફોલિયો વિવિધતા:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઇન્વેસ્ટર અને ફંડ મેનેજર્સ તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માટે કરન્સી ફ્યૂચર્સનો એક ટૂલ તરીકે ઉપયોગ કરે છે. કરન્સી ફ્યુચર્સ ભૌગોલિક રાજકીય અથવા આર્થિક ઘટનાઓ સામે હેજ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે જે ચોક્કસ દેશો અથવા ચલણને અસર કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સના લાભો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eએક્સચેન્જ રેટ રિસ્ક સામે હેજિંગ:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યુચર્સ એ બિઝનેસ અને ઇન્વેસ્ટર્સ માટે એક્સચેન્જ દરોમાં પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટથી પોતાને સુરક્ષિત કરવાની એક અસરકારક રીત છે, આમ વધુ ફાઇનાન્શિયલ સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સ લાભ પ્રદાન કરે છે, જે ટ્રેડરને પ્રમાણમાં નાના પ્રારંભિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સાથે મોટી પોઝિશનને નિયંત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે, જે રિટર્નને વધારી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યુચર્સ માર્કેટ સામાન્ય રીતે ખૂબ જ લિક્વિડ હોય છે, ખાસ કરીને USD, EUR, GBP, JPY અને INR જેવી મુખ્ય કરન્સી માટે. આ લિક્વિડિટી સ્થિતિઓની સરળ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાની મંજૂરી આપે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપારદર્શિતા અને નિયમન:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સ નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, જે કિંમતમાં પારદર્શિતાની ખાતરી કરે છે અને કાઉન્ટરપાર્ટી ડિફૉલ્ટના જોખમને ઘટાડે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઓછા ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સ માટે ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ સામાન્ય રીતે સ્પૉટ ફોરેક્સ ટ્રેડિંગ અથવા ફોરવર્ડ કોન્ટ્રાક્ટ કરતાં ઓછો હોય છે, જે તેમને વેપારીઓ અને વ્યવસાયો માટે આકર્ષક વિકલ્પ બનાવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સના જોખમો:\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યૂચર્સમાં લેવરેજનો ઉપયોગ લાભ અને નુકસાન બંનેને વધારી શકે છે. એક્સચેન્જ દરમાં એક નાની પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટના પરિણામે નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્કેટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કરન્સી માર્કેટ અસ્થિર હોઈ શકે છે, જેમાં આર્થિક ડેટા, ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓ, કેન્દ્રીય બેંક નીતિઓ અને બજારની ભાવના સહિતના વિશાળ શ્રેણીના પરિબળો દ્વારા કિંમતો પ્રભાવિત થાય છે. આ પરિબળો અચાનક અને અણધાર્યા કિંમતની હિલચાલ તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિન કૉલ્સ:\u003c/strong\u003e જો અંડરલાઇંગ કરન્સીની કિંમત ટ્રેડરની સ્થિતિ સામે આવે છે, તો તેમને માર્જિન કૉલ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે, જેના માટે તેમને પોઝિશન જાળવવા માટે અતિરિક્ત ફંડ ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી જોખમ:\u003c/strong\u003e જ્યારે મુખ્ય કરન્સી ફ્યુચર્સ માર્કેટ સામાન્ય રીતે લિક્વિડ હોય છે, ત્યારે નાની અથવા ઓછી ટ્રેડેડ કરન્સી જોડીઓમાં ઓછી લિક્વિડિટીનો અનુભવ થઈ શકે છે, જેથી પોઝિશનમાં પ્રવેશ કરવો અથવા બહાર નીકળવું વધુ મુશ્કેલ બની.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e કરન્સી ફ્યુચર્સ સામાન્ય રીતે કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે, પરંતુ ફિઝિકલ ડિલિવરી સામેલ હોય તેવા લોકો માટે, સેટલમેન્ટમાં સમસ્યાઓ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને નાના રોકાણકારો માટે જેઓ અંડરલાઇંગ કરન્સીની ડિલિવરી લેવા માંગતા નથી.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eકરન્સી ફ્યુચર્સ એ એક શક્તિશાળી સાધનો છે જે વેપારીઓ, વ્યવસાયો અને રોકાણકારોને કરન્સીના જોખમોને હેજ, સ્પેક્યુલેટ અને મેનેજ કરવાની ક્ષમતા પ્રદાન કરે છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ એક્સચેન્જ રેટ મૂવમેન્ટનો લાભ લેવાની મંજૂરી આપે છે, જે સંભવિત નફો વધારી શકે છે પરંતુ નોંધપાત્ર જોખમો પણ રજૂ કરી શકે છે. જ્યારે તેઓ ઓછા ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ અને લિક્વિડિટી સહિતના ઘણા લાભો ઑફર કરે છે, ત્યારે તે અનુભવી માર્કેટ સહભાગીઓ માટે સૌથી યોગ્ય છે જેઓ સંકળાયેલા જોખમોને મેનેજ કરી શકે છે. કોઈપણ ફાઇનાન્શિયલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટની સાથે, કરન્સી ફ્યૂચર્સનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા માટે માર્કેટ અને તેની ડાયનેમિક્સની વ્યાપક સમજણ મહત્વપૂર્ણ છે.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide04\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Interest-Rate-Futures\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e4.4  \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-66125 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2.png\u0022 alt=\u0022\u0022 width=\u0022924\u0022 height=\u0022660\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2.png 924w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-300x214.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-768x549.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-50x36.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-100x71.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2025/01/New-course-4-2-150x107.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 924px) 100vw, 924px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ એ ફાઇનાન્શિયલ ડેરિવેટિવ્સ છે જે વેપારીઓને ભારતીય ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટમાં વ્યાજ દરોની ભવિષ્યની દિશાને હેજ અથવા નિકાસ કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સરકારી સિક્યોરિટીઝના અંતર્ગત વ્યાજ દરો પર આધારિત છે, જેમ કે 10-વર્ષ ભારત સરકાર (જીઓઆઈ) બોન્ડ, અથવા 3-મહિનાના ટ્રેઝરી બિલ જેવા ટૂંકા ગાળાના દરો. વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) જેવા નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે અને બિઝનેસ, બેંકો, ઇન્વેસ્ટર્સ અને નાણાંકીય સંસ્થાઓ માટે વ્યાજ દરના જોખમને મેનેજ કરવાની રીત પ્રદાન કરે છે.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સની મુખ્ય વિશેષતાઓ :\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઅંડરલાઇંગ એસેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઅન્ડરલાઇંગ એસેટ વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ સામાન્ય રીતે એક સરકારી બોન્ડ અથવા ડેબ્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ હોય છે. સૌથી સામાન્ય પ્રકારના વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ 10-વર્ષની ભારત સરકાર (જીઓઆઈ) બોન્ડ અથવા ટૂંકા ગાળાની સરકારી સુરક્ષા (જેમ કે 91-દિવસનું ટ્રેઝરી બિલ) પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત આ અંડરલાઇંગ એસેટ પર વ્યાજ દર (ઉપજ) દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની વિશેષતાઓ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકરારની સાઇઝ:\u003c/strong\u003e ભારત સરકારના 10-વર્ષના બોન્ડ ફ્યુચર્સ માટે સ્ટાન્ડર્ડ કોન્ટ્રાક્ટ સાઇઝ સામાન્ય રીતે ₹ 2,000,000 (₹ 2 મિલિયન) ના મૂલ્યના બોન્ડ્સ છે. સિંગલ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય બૉન્ડની વર્તમાન બજાર કિંમત પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકિંમત ક્વૉટેશન:\u003c/strong\u003e ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસને અંડરલાઇંગ બોન્ડ અથવા સિક્યોરિટી પર ઊપજના સંદર્ભમાં ક્વોટ કરવામાં આવે છે. વ્યાજ દરના ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત વ્યાજ દરો પર વિપરીત રીતે આવે છે: જ્યારે વ્યાજ દરો વધે છે, ત્યારે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત ઘટે છે, અને જ્યારે વ્યાજ દરો ઘટે છે, ત્યારે કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત વધે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસમાપ્તિની તારીખ:\u003c/strong\u003e ભારતીય સરકારી બોન્ડ પરના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ સામાન્ય રીતે ત્રણ મહિનાની મેચ્યોરિટી ધરાવે છે, જેમાં કોન્ટ્રાક્ટ ત્રિમાસિક સમાપ્તિ (માર્ચ, જૂન, સપ્ટેમ્બર અને ડિસેમ્બર) માટે ટ્રેડ કરવામાં આવે છે. સમાપ્તિ પર, સહમત ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ અને અંડરલાઇંગ બોન્ડની વાસ્તવિક પ્રવર્તમાન કિંમત વચ્ચેનો તફાવત કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ સામાન્ય રીતે કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવે છે, એટલે કે અન્ડરલાઇંગ બોન્ડ્સની કોઈ ફિઝિકલ ડિલિવરી નથી. કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત (વ્યાજ દર) અને કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિ સમયે અંડરલાઇંગ એસેટની પ્રવર્તમાન બજાર કિંમત વચ્ચેના તફાવતના આધારે કોન્ટ્રાક્ટ સેટલ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eકૅશ સેટલમેન્ટ એ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અને બૉન્ડ અથવા ડેબ્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટની વાસ્તવિક માર્કેટ કિંમત વચ્ચેનો ચોખ્ખો તફાવત છે, જે નફો અથવા નુકસાનમાં હોય તે ટ્રેડરને ચૂકવવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ માર્જિન પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે ટ્રેડર્સને માત્ર કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂના એક ભાગને કોલેટરલ તરીકે ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર છે. આ વેપારીઓને વધુ મોટી સ્થિતિઓ લેવાની મંજૂરી આપે છે, અન્યથા તેઓ સંભવિત વળતર ( તેમજ જોખમો) વધારી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાતો એક્સચેન્જ દ્વારા સેટ કરવામાં આવે છે અને પોઝિશનની સાઇઝ અને અંડરલાઇંગ એસેટની અસ્થિરતાના આધારે અલગ હોય છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દર ફ્યુચર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ દાખલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ ભવિષ્યના વ્યાજ દરના વધઘટ પર અનુમાન લગાવવા અથવા વ્યાજ દરના જોખમો સામે હેજ કરવા માટે વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશ કરે છે. જો કોઈ ટ્રેડર માને છે કે વ્યાજ દરો વધશે, તો તેઓ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ વેચશે (ટૂંકી પોઝિશન લેવાથી). જો તેઓ માને છે કે વ્યાજ દરો ઘટશે, તો તેઓ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદશે (લાંબા સમય સુધી).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વેપારી 10-વર્ષના ભારત સરકારના બોન્ડ પર ઉપજની અપેક્ષા રાખે છે, તો તેઓ બૉન્ડની કિંમતોમાં અપેક્ષિત ઘટાડાથી નફો મેળવવા માટે ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્જિનની જરૂરિયાત:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગમાં ભાગ લેવા માટે, વેપારીઓને માર્જિન એકાઉન્ટ જાળવવું જરૂરી છે. માર્જિન એ ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં પોઝિશન ખોલવા માટે જરૂરી પૈસાની રકમ છે અને સામાન્ય રીતે કુલ કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂની નાની ટકાવારી છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ટ્રેડર ₹2 મિલિયનના બોન્ડ્સને નિયંત્રિત કરવા માંગે છે, તો તેમને પોઝિશન લેવા માટે માત્ર માર્જિન (દા.ત., કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યૂના 5 - 10%) ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. માર્જિનની જરૂરિયાત બજારની સ્થિતિઓ અને એક્સચેન્જ નીતિઓના આધારે ફેરફારોને આધિન છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્ક-ટુ-માર્કેટ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સને દરરોજ માર્કેટમાં ચિહ્નિત કરવામાં આવે છે, એટલે કે અંડરલાઇંગ એસેટના મૂલ્યમાં ફેરફારોના આધારે દરરોજ પોઝિશનની વેલ્યૂની ફરીથી ગણતરી કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો માર્કેટ ટ્રેડરની સ્થિતિના પક્ષમાં જાય છે, તો તેમનું માર્જિન એકાઉન્ટ ક્રેડિટ કરવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત, જો માર્કેટ સ્થિતિ સામે આવે છે, તો ટ્રેડરનું માર્જિન એકાઉન્ટ ડેબિટ કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00224\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્થિતિ બંધ કરવી અથવા સેટલ કરવી:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ કરારની સમાપ્તિ પહેલાં વિપરીત ટ્રાન્ઝૅક્શનમાં દાખલ કરીને તેમની સ્થિતિ બંધ કરી શકે છે (જો તેઓ શરૂઆતમાં વેચાય છે અથવા જો તેઓ શરૂઆતમાં ખરીદી હોય તો વેચશે). આ કોઈપણ નફા અથવા નુકસાનને લૉક કરવામાં મદદ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eજો સમાપ્તિ પહેલાં પોઝિશન બંધ કરવામાં ન આવે, તો તેને કૅશમાં સેટલ કરવામાં આવશે. અંતિમ સેટલમેન્ટ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની કિંમત અને અંડરલાઇંગ સરકારી બોન્ડ અથવા સિક્યોરિટીની વાસ્તવિક બજાર કિંમત વચ્ચેના તફાવત પર આધારિત છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના પ્રકારો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003e10-વર્ષની ભારત સરકાર બોન્ડ ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e આ ફ્યુચર્સ ભારત સરકારના બોન્ડ્સની 10-વર્ષની ઉપજ પર આધારિત છે. ફ્યૂચર્સની કિંમત આ બોન્ડ્સ પરની ઉપજ દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારના કરારનો ઉપયોગ સંસ્થાકીય રોકાણકારો, જેમ કે બેંકો અને પેન્શન ભંડોળ, લાંબા ગાળાના વ્યાજ દરમાં ફેરફારો સામે રક્ષણ માટે વ્યાપક રીતે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ:\u003c/strong\u003e ભારત ટૂંકા ગાળાની સરકારી સિક્યોરિટીઝ જેમ કે 91-દિવસના ટ્રેઝરી બિલ (ટી-બિલ) અથવા 182-દિવસના ટ્રેઝરી બિલના આધારે પણ ફ્યુચર્સ ઑફર કરે છે. આ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે વેપારીઓ અને નાણાંકીય સંસ્થાઓ દ્વારા ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરની વધઘટ સામે હેજ કરવા અથવા ટૂંકા ગાળાના દરના હલનચલનને ઊભી કરવા માટે કરવામાં આવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના ઉપયોગો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરનું જોખમ રહેલું છે:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ નાણાંકીય સંસ્થાઓ, કોર્પોરેશન્સ અને રોકાણકારો દ્વારા વ્યાજ દરોમાં વધઘટ સામે રક્ષણ માટે વ્યાપક રીતે કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, મોટી ઋણ જવાબદારીઓ ધરાવતી બેંકો અથવા કંપનીઓ સંભવિત વ્યાજ દર સામે હેજિંગ દ્વારા ધિરાણનો નિશ્ચિત ખર્ચ લૉક ઇન કરવા માટે વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eવ્યાજ દરમાં ફેરફારો માટે નોંધપાત્ર એક્સપોઝરવાળા બિઝનેસ (દા.ત., બેંકો, પેન્શન ફંડ, ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ) વધતા કર્જ ખર્ચ અથવા બૉન્ડની કિંમતોમાં ઘટાડો થવાના જોખમને ઘટાડીને તેમના ફાઇનાન્શિયલ પોઝિશનને સ્થિર કરવા માટે આ ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00222\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eસ્પેક્યુલેશન:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eવેપારીઓ વ્યાજ દરોની ભવિષ્યની દિશા પર ચોક્કસ કરવા માટે વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સનો ઉપયોગ કરે છે. જો કોઈ ટ્રેડર માને છે કે વ્યાજ દરો વધશે, તો તેઓ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ વેચી શકે છે (ખોટી). જો તેઓ દરો ઘટવાની અપેક્ષા રાખે છે, તો તેઓ ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ (લાંબા સમય સુધી) ખરીદી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eસ્પેક્યુલેટર્સ સામાન્ય રીતે કોન્ટ્રાક્ટને મેચ્યોરિટી પર રાખવાને બદલે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની પ્રાઇસ મૂવમેન્ટથી ન.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003col start=\u00223\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eઆર્બિટ્રેજ:\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eઆર્બિટ્રેજર્સ ફ્યુચર્સ માર્કેટ અને સ્પૉટ માર્કેટ (અથવા વિવિધ ફ્યુચર્સ માર્કેટ વચ્ચે) વચ્ચેની કિંમતની વિસંગતતાઓને શોષણ કરે છે. એક સાથે એક બજારમાં ખરીદીને અને બીજામાં વેચાણ કરીને, તે જોખમ-મુક્ત નફોને લૉક કરી શકે છે, જો ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ કિંમતના તફાવત કરતાં વધુ ન હોય.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના લાભો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરનું જોખમ રહેલું છે:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓને વ્યાજ દરની વધઘટના એક્સપોઝરને અસરકારક રીતે મેનેજ કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ ખાસ કરીને ડેબ્ટ ફાઇનાન્સિંગમાં શામેલ બિઝનેસ અથવા જેમની પાસે વ્યાજ દરમાં ફેરફારો માટે સંવેદનશીલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ છે તેમના માટે મહત્વપૂર્ણ છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી:\u003c/strong\u003e ભારતીય સરકારી બોન્ડ માટે ફ્યુચર્સ માર્કેટ સામાન્ય રીતે લિક્વિડ હોય છે, જે વેપારીઓ અને સંસ્થાઓને સરળ એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ પૉઇન્ટ પ્રદાન કરે છે. લિક્વિડિટી સુનિશ્ચિત કરે છે કે ફ્યૂચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ નોંધપાત્ર કિંમતમાં અવરોધ વગર ખરીદી અને વેચી શકાય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ:\u003c/strong\u003e અન્ય ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની જેમ, વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ લાભ ઑફર કરે છે, જે વેપારીઓને નાના પ્રારંભિક માર્જિન સાથે મોટી પોઝિશનને નિયંત્રિત કરવામાં સક્ષમ બનાવે. આ સંભવિત નફોને વધારી શકે છે, જોકે તે નુકસાનનું જોખમ પણ વધારે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eપારદર્શિતા અને નિયમન:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) જેવા નિયમનકારી એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરવામાં આવે છે, જે પારદર્શક અને સુરક્ષિત ટ્રેડિંગ વાતાવરણની ખાતરી કરે છે. ક્લિયરિંગ અને સેટલમેન્ટ મિકેનિઝમ NSE ક્લિયરિંગ લિમિટેડ દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવે છે, જે કાઉન્ટરપાર્ટી જોખમને ઘટાડે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સના જોખમો :\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલીવરેજ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યૂચર્સમાં લીવરેજનો ઉપયોગ સંભવિત લાભ અને નુકસાન બંનેને વધારી શકે છે. જો પોઝિશન મોટું હોય તો વ્યાજ દરોમાં નાની પ્રતિકૂળ મૂવમેન્ટ નોંધપાત્ર નુકસાન તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eમાર્કેટ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e વ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટનું મૂલ્ય આર્થિક સૂચકાંકો, સરકારી નીતિઓ, ફુગાવાની અપેક્ષાઓ અને અન્ય મેક્રોઇકોનોમિક પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે. આ પરિબળોમાં અણધાર્યા ફેરફારો કિંમતમાં નોંધપાત્ર અસ્થિરતા તરફ દોરી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eલિક્વિડિટી જોખમ:\u003c/strong\u003e જ્યારે સરકારી બોન્ડ ફ્યુચર્સ માટે માર્કેટ સામાન્ય રીતે લિક્વિડ હોય છે, ત્યારે કેટલાક કોન્ટ્રાક્ટમાં ઓછી લિક્વિડિટી હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને તે ટૂંકા ગાળાની અથવા ઓછી વ્યાપક રીતે ટ્રેડ થતી સરકારી સિક્યોરિટીઝ પર આધારિત હોય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eબેસિસ રિસ્ક:\u003c/strong\u003e ફ્યૂચર્સ પ્રાઇસ અને અન્ડરલાઇંગ એસેટની સ્પૉટ પ્રાઇસ વચ્ચે તફાવતો હોઈ શકે છે, જેને રિસ્કના આધારે ઓળખવામાં આવે છે. આ તફાવતો ટ્રાન્ઝૅક્શન ખર્ચ, વ્યાજ દરની અપેક્ષાઓ અને કોન્ટ્રાક્ટ મેચ્યોરિટીનો સમય જેવા પરિબળોને કારણે ઉદ્ભવે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eવ્યાજ દરના ફ્યુચર્સ વ્યાજ દરના જોખમ સામે હેજિંગ, વ્યાજ દરના મૂવમેન્ટ પર સ્પેક્યુલેટિંગ અને બૉન્ડ પોર્ટફોલિયોના સમયગાળાને મેનેજ કરવા માટે એક શક્તિશાળી સાધન. તેઓ વેપારીઓ, રોકાણકારો અને નાણાંકીય સંસ્થાઓ માટે લિક્વિડિટી, લાભ અને પારદર્શક બજાર પ્રદાન કરે છે. જો કે, તમામ ફાઇનાન્શિયલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટની જેમ, તે બજારના જોખમ, જોખમનો લાભ લેવો અને લિક્વિડિટી જોખમ સહિતના જોખમો સાથે આવે છે, જેને કાળજીપૂર્વક મેનેજ કરવું આવશ્યક છે. આ ફ્યુચર્સ એવી સંસ્થાઓ માટે આવશ્યક છે જે જટિલ અને ઘણીવાર અસ્થિર વ્યાજ દરના વાતાવરણને નેવિગેટ કરવા માંગે છે\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});jQuery(\u0027.text_slider_goto4\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  3);});var  resize_66120  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_66120.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022videos-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022videos-tab\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022yt_iframe\u0022\u003e\u003ciframe title=\u0022YouTube video player\u0022 src=\u0022https://www.youtube.com/embed/-qyxvx9gfbs?rel=0\u0022 width=\u0022560\u0022 height=\u0022315\u0022 frameborder=\u00220\u0022 allowfullscreen=\u0022allowfullscreen\u0022\u003e\u003c/iframe\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u003cp\u003e5paisa નું FnO 360 એ ફ્યુચર્સ અને ઑપ્શન્સ (F\u0026amp;O) ટ્રેડિંગને સરળ બનાવવા માટે ટ્રેડર્સ માટે ડિઝાઇન કરેલ ઍડવાન્સ્ડ ડેરિવેટિવ્સ ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ છે\u003c/p\u003e","protected":false},"author":1,"featured_media":11245,"parent":66063,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-66296","markets","type-markets","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/markets/66296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/markets"}],"about":[{"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/types/markets"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/users/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/comments?post=66296"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/markets/66296/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66341,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/markets/66296/revisions/66341"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/markets/66063"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/media/11245"}],"wp:attachment":[{"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/media?parent=66296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/wp-json/wp/v2/categories?post=66296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https://api.w.org/{rel}","templated":true}]}}