{"id":78082,"date":"2026-10-28T17:46:40","date_gmt":"2026-10-28T12:16:40","guid":{"rendered":"https://www.5paisa.com/finschool/?post_type=markets\u0026#038;p=78082"},"modified":"2026-10-28T17:50:35","modified_gmt":"2026-10-28T12:20:35","slug":"exchange-traded-funds","status":"publish","type":"markets","link":"https://www.5paisa.com/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/exchange-traded-funds/","title":{"rendered":"Exchange Traded Funds"},"content":{"rendered":"\u003cdiv data-elementor-type=\u0022wp-post\u0022 data-elementor-id=\u002278082\u0022 class=\u0022elementor elementor-78082\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4be72f6 elementor-section-full_width tab_container elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u00224be72f6\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d209c0c\u0022 data-id=\u0022d209c0c\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-896d102 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u0022896d102\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-wide\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-c9133f2 chapters_list\u0022 data-id=\u0022c9133f2\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-aa101bd elementor-widget elementor-widget-shortcode\u0022 data-id=\u0022aa101bd\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022shortcode.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-shortcode\u0022\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0022#post_chapters a[href*=\u0027\u0022  +  location.pathname  + \u0022\u0027]\u0022).addClass(\u0022current\u0022).attr(\u0022aria-current\u0022, \u0022page\u0022);})\u003c/script\u003e\u003cdiv class=\u0022desktop_chapters\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022post_chapters\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022post_chapters-heading\u0022\u003eચેપ્ટર\u003c/div\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/background-and-orientation/\u0022\u003eપૃષ્ઠભૂમિ અને અભિગમ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/personal-finance-math/\u0022\u003eપર્સનલ ફાઇનાન્સ મૅથ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/money-today-vs-money-tommorrow/\u0022\u003eમની ટુડે વર્સેસ મની ટુમરો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/the-retirement-part-1/\u0022\u003eનિવૃત્તિ - ભાગ 1\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/assumptions-in-retirement-planning/\u0022\u003eનિવૃત્તિ આયોજનમાં ધારણાઓ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/understanding-stock-funds/\u0022\u003eઆધુનિક ફાઇનાન્સમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડની ભૂમિકા\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/concept-of-fund-and-nav/\u0022\u003eફંડ અને NAV નો ખ્યાલ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/understanding-the-performance-of-your-fund/\u0022\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ ફેક્ટશીટ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/the-equity-scheme/\u0022\u003e ઇક્વિટી સ્કીમ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/equity-scheme-part-2/\u0022\u003eઇક્વિટી સ્કીમ ભાગ 2\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/debt-funds-part-1/\u0022\u003eડેબ્ટ ફંડ પાર્ટ 1\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/monitoring-your-portfolio/\u0022\u003eડેબ્ટ ફંડ પાર્ટ 2\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/debt-funds-part-3/\u0022\u003eડેબ્ટ ફંડ પાર્ટ 3\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/debt-funds-part-4/\u0022\u003eડેબ્ટ ફંડ પાર્ટ 4\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/investing-in-bonds/\u0022\u003eબોન્ડ્સમાં રોકાણ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/index-funds/\u0022\u003eઇન્ડેક્સ ફંડ્સ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/arbitrage-funds/\u0022\u003eઆર્બિટ્રેજ ફંડ્સ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/measuring-mutual-fund-returns/\u0022\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ રિટર્નને માપવું\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/rolling-returns/\u0022\u003eરોલિંગ રિટર્ન\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/mutual-fund-expense-ratio/\u0022\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ ખર્ચનો રેશિયો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/mutual-fund-benchmarking/\u0022\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ બેન્ચમાર્કિંગ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/mutual-fund-beta-sd-and-sharpe-ratio/\u0022\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ બીટા SD અને શાર્પ રેશિયો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/sortino-and-capture-ratios/\u0022\u003eસોર્ટિનો અને કેપ્ચર રેશિયો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/how-to-analyse-equity-mutual-funds/\u0022\u003eઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડનું વિશ્લેષણ કેવી રીતે કરવું\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/how-to-analyse-debt-mutual-fund/\u0022\u003eડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડનું વિશ્લેષણ કેવી રીતે કરવું\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/mutual-fund-portfolio/\u0022\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ પોર્ટફોલિયો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/smart-beta-funds/\u0022\u003eસ્માર્ટ બીટા ફંડ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/asset-allocation/\u0022\u003eએસેટ ફાળવણી\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/exchange-traded-funds/\u0022\u003eએક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/basics-of-macro-economics/\u0022\u003eમેક્રો ઇકોનોમિક્સની મૂળભૂત બાબતો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/personal-finance-part-1/\u0022\u003eપર્સનલ ફાઇનાન્સ-પાર્ટ 1\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/personal-finance-review-part-2/\u0022\u003eપર્સનલ ફાઇનાન્સ રિવ્યૂ પાર્ટ 2 \u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/know-your-funds/\u0022\u003eતમારા ફંડ વિશે જાણો\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022chapters_toggle\u0022\u003e\u003ca href=\u0022#\u0022 id=\u0022open_chapters\u0022 aria-label=\u0022View chapters\u0022\u003e\u003cspan\u003eપ્રકરણો જુઓ\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003ca href=\u0022#\u0022 id=\u0022close_chapters\u0022 style=\u0022display:none;\u0022 aria-label=\u0022Hide chapters\u0022\u003e\u003cspan\u003eચેપ્ટર્સ હાઇડ કરો\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0027.chapters_toggle #open_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).removeAttr(\u0027hidden\u0027).css(\u0027left\u0027, \u00270px\u0027);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027none\u0027);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027block\u0027).focus();});jQuery(\u0027.chapters_toggle #close_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).css(\u0027left\u0027, \u0027-480px\u0027).attr(\u0027hidden\u0027, \u0027\u0027);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027block\u0027);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027none\u0027);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).focus();});});\u003c/script\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-50ea166 tabs_contents\u0022 data-id=\u002250ea166\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-1e1f2ae market_content_tabs elementor-widget elementor-widget-eael-adv-tabs\u0022 data-id=\u00221e1f2ae\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022eael-adv-tabs.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv data-scroll-on-click=\u0022no\u0022 data-scroll-speed=\u0022300\u0022 id=\u0022eael-advance-tabs-1e1f2ae\u0022 class=\u0022eael-advance-tabs eael-tabs-horizontal eael-tab-auto-active \u0022 data-tabid=\u00221e1f2ae\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-nav \u0022\u003e\u003cul class=\u0022eael-tab-inline-icon\u0022 role=\u0022tablist\u0022\u003e\u003cli id=\u0022study\u0022 class=\u0022active-default eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022true\u0022 data-tab=\u00221\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u00220\u0022 aria-controls=\u0022study-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-edit\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eઅભ્યાસ\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022slides\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00222\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022slides-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022fas fa-book-open\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eસ્લાઈડસ\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022videos\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00223\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022videos-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-eye\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eવિડિયો\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-content\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022study-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item active-default\u0022 data-title-link=\u0022study-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Introduction-to-ETFs\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.1 - ઈટીએફનો પરિચય\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg fetchpriority=\u0022high\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78026 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs.png\u0022 alt=\u0022Introduction to ETFs\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eકલ્પના કરો કે તમે આજે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરો છો. તમારા પૈસા હજારો અન્ય લોકો સાથે એકત્રિત કરવામાં આવે છે, અને દિવસના અંતે ફંડ હાઉસ તમામ હોલ્ડિંગ્સના મૂલ્યની ગણતરી કરે છે, તેને એકમોની સંખ્યા દ્વારા વિભાજિત કરે છે અને એનએવી જાહેર કરે છે. જ્યારે એનએવી પ્રકાશિત થાય ત્યારે તમે માત્ર તે સાંજે તમારી ખરીદીની કિંમત જાણો છો (11 pm સુધી). હવે વિપરીત, ઇન્ફોસિસ અથવા રિલાયન્સના શેર ખરીદવાથી-તમે તરત જ કિંમત જુઓ છો, અને તમે બજારના કલાકો દરમિયાન કોઈપણ સમયે ખરીદી અથવા વેચાણ કરી શકો છો.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eએક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ઈટીએફ) આ બે દુનિયાને ભેગા કરે છે. તેઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવી સિક્યોરિટીઝના બાસ્કેટ છે, પરંતુ તેઓ શેરોની જેમ વાસ્તવિક સમયમાં સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે દિવસના એનએવીના અંતની રાહ જોવાને બદલે બજારની ગતિવિધિઓ પર તરત જ પ્રતિક્રિયા આપી શકો છો. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમને લાગે છે કે પોલિસીની જાહેરાત પછી બેન્કિંગ શેરો વધશે, તો તમે સવારે 11:05 વાગ્યે બેંક ઇટીએફ ખરીદી શકો છો અને બજાર સાંજે 3:30 વાગ્યે બંધ થાય તે પહેલાં તે જ દિવસે સાંજે 3:15 વાગ્યે વેચી શકો છો. તે ફ્લેક્સિબિલિટી એ ઇટીએફની વ્યાખ્યાયિત સુવિધા છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027The-Evolution-of-ETFs\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.2 - ઈટીએફનો વિકાસ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78027 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF.png\u0022 alt=\u0022The Evolution of ETF\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડનો એક સદી લાંબો ઇતિહાસ છે. US માં પ્રથમ આધુનિક ઓપન-એન્ડેડ ફંડ 1924 નું છે, જ્યારે ભારતની યાત્રા 1964 માં યુનિટ ટ્રસ્ટ ઑફ ઇન્ડિયા સાથે શરૂ થઈ હતી. ઇટીએફ, જો કે, ખૂબ જ યુવાન નવીનતા છે. પ્રથમ વ્યાપક રીતે માન્ય ઇટીએફ, એસપીડીઆર એસ એન્ડ પી 500 (ટિકરઃ એસપીવાય), 1993 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું, અને આજે તે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ વેપાર થતી સિક્યોરિટીઝમાંથી એક છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eભારતે નિફ્ટી બીઝ સાથે ETF સ્પેસમાં પ્રવેશ કર્યો, જે નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સને ટ્રૅક કરે છે; તે ડિસેમ્બર 2001 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને જાન્યુઆરી 2002 માં સૂચિબદ્ધ હતું. સમય જતાં, માલિકી બેન્ચમાર્ક એએમસીથી ગોલ્ડમેન સૅક્સ, પછી રિલાયન્સ અને હવે નિપ્પોન ઇન્ડિયા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં બદલાઈ ગઈ. આ યાત્રા દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ETFs વિશિષ્ટ પ્રૉડક્ટમાંથી વિશ્વભરમાં મુખ્યપ્રવાહના સાધનોમાં વિકસિત થયા છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027ETFs-in-the-Indian-Context\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.3 - ભારતીય સંદર્ભમાં ઈટીએફ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78028 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context.png\u0022 alt=\u0022ETFs in Indian Context\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eબે દાયકાથી વધુ સમયથી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, ભારતમાં ઇટીએફ હજુ પણ છૂટક સહભાગીઓને બદલે સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા પ્રભુત્વ ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, SBI નિફ્ટી 50 ETF પાસે ₹2 લાખ કરોડ (ઓક્ટોબર 2026) થી વધુની સંપત્તિ છે, મોટાભાગે એમ્પ્લોયીઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ઇપીએફઓ) તેમાં ભારે રોકાણ કરે છે. તેવી જ રીતે, CPSE ETF અને ભારત 22 ETF જેવા સરકારી રોકાણ કાર્યક્રમોએ ઇટીએફ અસ્કયામતોને વેગ આપ્યો છે, પરંતુ ફરીથી, રિટેલ રોકાણકારો માત્ર એક નાના ભાગ બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમર્યાદિત રિટેલ અપનાવવાનું એક કારણ ઍક્સેસિબિલિટી છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સથી વિપરીત, જેને એપ્સ અથવા ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ દ્વારા સીધી ખરીદી શકાય છે, ઇટીએફને ડિમેટ એકાઉન્ટ અને સ્ટોક માર્કેટની પરિચિતતાની જરૂર પડે છે. અન્ય કારણ એ છે કે ઇન્સેન્ટિવ-મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર કમિશન ચૂકવે છે, તેથી તેઓ સક્રિય રીતે માર્કેટિંગ થાય છે. થિનર માર્જિન સાથે ETF ને સમાન દબાણ મળતું નથી. પરિણામે, જ્યારે ઇટીએફ સતત વધી રહ્યા છે, ત્યારે તેઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની સરખામણીમાં અન્ડરપેનેટ્રેટેડ રહે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide04\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-Exactly-is-an-ETF?\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.4 - ઇટીએફ શું છે?\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78029 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF-.png\u0022 alt=\u0022What exactly is an ETF\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF-.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eસિક્યોરિટીઝના પોર્ટફોલિયો ધરાવતા \u0022રૅપર\u0022 તરીકે ઇટીએફ વિશે વિચારો. જો તમે નિફ્ટી 50 ETF ખરીદો છો, તો તમે પરોક્ષ રીતે સમાન પ્રમાણમાં ઇન્ડેક્સમાં તમામ 50 કંપનીઓની માલિકી ધરાવો છો. મ્યુચ્યુઅલ ફંડો વચ્ચેનો તફાવત તાત્કાલિક છે - તમે ટ્રેડિંગ કલાકો દરમિયાન કોઈપણ સમયે એક્સચેન્જ પર ETF એકમો ખરીદી અથવા વેચી શકો છો.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો તમે તમારા બ્રોકરના પ્લેટફોર્મ પર \u0022નિફ્ટી ઇટીએફ\u0022 માટે શોધ કરો છો, તો તમને વિવિધ ફંડ હાઉસમાંથી બહુવિધ વિકલ્પો દેખાશે, જે તમામ એક જ ઇન્ડેક્સને ટ્રેક કરે છે. ત્યારબાદ પસંદગી લિક્વિડિટી, ખર્ચ રેશિયો અને ટ્રેકિંગ ચોકસાઈ પર આધારિત છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide05\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027How-ETFs-Operate\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.5 - ETF કેવી રીતે કાર્ય કરે છે\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78030 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate.png\u0022 alt=\u0022How ETFs Operate\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ સીધા રોકાણકારો સાથે વાતચીત કરે છે - જ્યારે તમે રોકાણ કરો છો, ત્યારે એએમસી સિક્યોરિટીઝ ખરીદે છે અને પછી જ્યારે તમે બહાર નીકળો છો ત્યારે તેમને રિડીમ કરે છે. ઇટીએફ, જો કે, મોટાભાગે AMC ને બાયપાસ કરે છે. એક્સચેન્જ પર ખરીદદારો અને વેચાણકર્તાઓ વચ્ચે ટ્રાન્ઝૅક્શન થાય છે. જો તમે તમારા ઇટીએફ એકમો વેચો છો, તો અન્ય ઇન્વેસ્ટર તેમને ખરીદે છે; AMC દૈનિક ટ્રેડિંગમાં સામેલ નથી. આ ઇટીએફને વધુ માર્કેટ-આધારિત બનાવે છે અને લિક્વિડિટી પર આધારિત બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide06\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Creation-and-Redemption-Mechanism\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.6 - નિર્માણ અને વળતર પદ્ધતિ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78031 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption.png\u0022 alt=\u0022Creation and Redemption\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઅહીં ઇટીએફ રસપ્રદ હોય છે. મોટા રોકાણકારો અથવા માર્કેટ ઉત્પાદકો સીધા AMC સાથે બલ્કમાં ETF એકમો બનાવી અથવા રિડીમ કરી શકે છે, જેને \u0022ક્રિએશન એકમો\u0022 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે નિર્માણ એકમો મોટા બ્લોક છે, સામાન્ય રીતે ₹1 કરોડ અથવા તેનાથી વધુના હજારો એકમો હોય છે, અને SEBI માર્કેટ મેકર્સ સિવાયના રોકાણકારોને માત્ર ₹25 કરોડથી વધુના ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે સીધા AMC સાથે વ્યવહાર કરવાની મંજૂરી આપે છે. સંસ્થાઓ નિફ્ટી સ્ટૉક્સની અન્ડરલાઇંગ બાસ્કેટ AMC ને ડિલિવર કરી શકે છે, ETF એકમો પ્રાપ્ત કરી શકે છે અને પછી તેમને એક્સચેન્જ પર વેચી શકે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઆ પદ્ધતિ લિક્વિડિટીની ખાતરી કરે છે અને ETF ની કિંમતો તેમના NAV સાથે સંરેખિત રાખે છે. જો ઇટીએફ પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ કરે છે, તો માર્કેટ મેકર્સ એનએવી પર એકમો બનાવે છે અને તેમને ઉચ્ચ માર્કેટ કિંમતો પર વેચે છે, અસંતુલનને સુધારીને નફો કરે છે. જો તેઓ ડિસ્કાઉન્ટમાં વેપાર કરે છે, તો તેઓ ઇટીએફ એકમો સસ્તું ખરીદે છે, અંતર્ગત શેરો માટે તેમને AMC સાથે રિડીમ કરે છે અને બજારમાં તે શેરો વેચે છે. આ આર્બિટ્રેજ ઇટીએફને વાજબી મૂલ્યની નજીક રાખે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમોતીલાલ ઓસ્વાલ નાસ્ડેક 100 ઇટીએફ એક આકર્ષક ઉદાહરણ હતું, જે ક્યારેક આશરે 20% પ્રીમિયમ પર વેપાર કરે છે જ્યારે નવી એકમનું નિર્માણ મર્યાદિત હતું (ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડો પર વિદેશી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ મર્યાદા સહિત) અને બજાર ઉત્પાદકો આ અંતરને મધ્યસ્થતા કરી શકતા નથી. એકવાર નિર્માણ ફરીથી શરૂ થયા પછી અને લિક્વિડિટી પ્રદાતાઓ આગળ વધ્યા પછી, અંતર સંકુચિત થયું, જે દર્શાવે છે કે આ પદ્ધતિ કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide07\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Understanding-ETF-Liquidity\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.7 - ETF લિક્વિડિટીની સમજૂતી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78032 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity.png\u0022 alt=\u0022ETF Liquidity\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઇટીએફમાં લિક્વિડિટી માત્ર દૈનિક ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અથવા AUM વિશે નથી. બહુવિધ સ્તરો છે:\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eસેકન્ડરી માર્કેટ લિક્વિડિટી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– તમે તમારી ટ્રેડિંગ સ્ક્રીન પર શું જુઓ છો, એટલે કે, બિડ-આસ્ક સ્પ્રેડ અને વોલ્યુમ.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eબજારની ઊંડાઈ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– માર્કેટ મેકર્સ દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવતી છુપાયેલી લિક્વિડિટી, જે મોટી માત્રા ખરીદવા અથવા વેચવા માટે તૈયાર છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eપ્રાઇમરી માર્કેટ લિક્વિડિટી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– સંસ્થાઓ હંમેશા એએમસી સાથે સીધા નવા એકમો બનાવી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eઅન્ડરલાઇંગ સ્ટૉક લિક્વિડિટી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– આખરે, ETF એ ફક્ત સિક્યોરિટીઝની જેમ જ લિક્વિડ છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eઉદાહરણ તરીકે, ભારતમાં ઘણા વર્ષો સુધી કોઈ નાના-કેપ ઇટીએફ નથી કારણ કે નાના-કેપ શેરો ઘણીવાર ઉપલા અથવા નીચલા સર્કિટ પર પહોંચે છે અને તેમની પાસે પૂરતી તરલતા નથી. માંગમાં અચાનક વધારો થવાથી માર્કેટ મેકર્સ માટે એકમો બનાવવાનું ખૂબ જ મુશ્કેલ બની શકે છે, જેના કારણે વિકૃત પ્રીમિયમ થઈ શકે છે. તેનાથી વિપરીત, નિફ્ટી 50 ETF જેવા લાર્જ-કેપ ETFs લિક્વિડ રહે છે કારણ કે તેમના અંતર્ગત સ્ટૉક્સને સક્રિય રીતે ટ્રેડ કરવામાં આવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide08\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Types-of-ETFs-in-India\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.8 - ભારતમાં ઇટીએફના પ્રકારો\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78033 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India.png\u0022 alt=\u0022Types of ETFs in India\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eભારત હવે 200 થી વધુ ઇટીએફ ઓફર કરે છે, અને ઓક્ટોબર 2025 માં ઉદ્યોગ ઇટીએફ અસ્કયામતો ₹10 લાખ કરોડને પાર કરે છે. તેઓ મોટાભાગે ઇક્વિટી આધારિત છે. મોટેભાગે, તેઓ ત્રણ કેટેગરીમાં આવે છે:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eઇક્વિટી ઈટીએફ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– આમાં નિફ્ટી 50 અથવા સેન્સેક્સ જેવા સાદા વેનિલા index ટ્રેકર તેમજ સ્માર્ટ બીટા ETF શામેલ છે જે ઓછી અસ્થિરતા અથવા ગતિ જેવા પરિબળો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eડેબ્ટ ETF\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– ઉદાહરણોમાં ભારત બોન્ડ ઇટીએફ, જે PSU બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરે છે અને જી-સેક ઇટીએફનો સમાવેશ થાય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eકોમોડિટી ઇટીએફ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– ગોલ્ડ ઇટીએફ આ જગ્યા પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે, ત્યારબાદ સિલ્વર ઇટીએફ \u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eજ્યારે મોટાભાગના ઈટીએફ નિષ્ક્રિય હોય છે, ત્યારે ઇન્ડેક્સને ટ્રૅક કરવું, સ્માર્ટ બીટા ઈટીએફ નિયમો-આધારિત વ્યૂહરચનાઓ લાગુ કરીને બ્લર લાઇનમાં હોય છે. વૈશ્વિક સ્તરે, ઍક્ટિવ ઇટીએફ ઉભરી રહ્યા છે, અને ભારત આખરે તેમને પણ જોઈ શકે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide09\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027ETFs-vs-Index-Funds\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.9 - ઈટીએફ વર્સેસ ઇન્ડેક્સ ફંડ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78034 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds.png\u0022 alt=\u0022ETFs vs Index Funds\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઇટીએફ અને index ફંડ્સ બંને ઇન્ડેક્સની નકલ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, પરંતુ તેઓ મિકેનિક્સમાં અલગ હોય છે. ઇન્ડેક્સ ફંડની કિંમત એનએવી પર દરરોજ એક વખત હોય છે, જ્યારે ઈટીએફ વાસ્તવિક સમયમાં ટ્રેડ કરે છે. આ ETF ને વ્યવહારિક વ્યૂહરચનાઓ માટે વધુ સુવિધાજનક બનાવે છે, જેમ કે ઇન્ટ્રાડે ડિપ દરમિયાન ખરીદી.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eજો કે, ETF બિડ-આસ્ક સ્પ્રેડ અને બ્રોકરેજ શુલ્ક સાથે આવે છે, જ્યારે index ફંડ સરળ છે-કોઈ ટ્રેડિંગ ખર્ચ નથી, સરળ SIP સેટઅપ અને કોઈ લિક્વિડિટીની ચિંતા નથી. લાંબા ગાળાના નિષ્ક્રિય ઇન્વેસ્ટર માટે, index ફંડ સરળ હોઈ શકે છે. એવા વ્યક્તિ માટે જે સુગમતા અને ઇન્ટ્રાડે નિયંત્રણ ઇચ્છે છે, ETF વધુ સારું છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો તમે સમય વિશે ચિંતા કર્યા વિના દર મહિને ₹5,000 વ્યવસ્થિત રીતે રોકાણ કરવા માંગો છો, તો index ફંડ સારી રીતે કામ કરે છે. પરંતુ જો તમે માર્કેટ રેલી દરમિયાન ઝડપથી બહાર નીકળવા માંગો છો, તો ઇટીએફ તમને તે ઓપ્શન આપે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide10\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027 ETFs-vs-Actively-Managed-Funds\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.10 - ઈટીએફ વિરુદ્ધ સક્રિય રીતે સંચાલિત ફંડ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78035 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds.png\u0022 alt=\u0022ETFs vs Active Funds\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eવૈશ્વિક સ્તરે, અભ્યાસ દર્શાવે છે કે સૌથી સક્રિય રીતે સંચાલિત ફંડ તેમના બેંચમાર્કને હરાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે. US માં, લગભગ 90% ઍક્ટિવ ફંડ લાંબા ગાળે અન્ડરપરફોર્મ કરે છે. ભારતમાં પણ, સ્પાઇવા રિપોર્ટ્સ જાહેર કરે છે કે 70% થી વધુ લાર્જ-કેપ ફંડ નિફ્ટી 50 જેવા સૂચકાંકો પાછળ છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમુખ્ય કારણ ખર્ચ છે. ઍક્ટિવ ફંડ વાર્ષિક લગભગ 1.5% ચાર્જ કરે છે, જ્યારે index ફંડ અથવા નિફ્ટી 50 ને ટ્રૅક કરતા ETF નો ખર્ચ માત્ર 0.1% હોઈ શકે છે. સમય જતાં, આ તફાવત નોંધપાત્ર રીતે કમ્પાઉન્ડ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો બે ફંડ્સ બંને 12% કુલ વળતર મેળવે છે, તો ઍક્ટિવ ફંડ ઇન્વેસ્ટર ખર્ચ પછી માત્ર 10.5% જોઈ શકે છે, જ્યારે ઇટીએફ ઇન્વેસ્ટર 11.9% નો આનંદ માણે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમિડ-કેપ્સમાં પણ, જ્યાં ઍક્ટિવ મેનેજરોને એક એજ માનવામાં આવતું હતું, ઘણા ફંડ હવે નિફ્ટી મિડકેપ 150 જેવા બેન્ચમાર્કને હરાવવા માટે સંઘર્ષ કરે છે. માર્કેટ વધુ કાર્યક્ષમ બની ગયું છે, જે સ્ટૉક પસંદ કરનાર માટે તકો ઘટાડે છે. પરિણામે, વ્યાપક આધારિત ઇટીએફ અને index ફંડ્સ મોટાભાગના રોકાણકારો માટે સ્માર્ટ પસંદગીઓ જેવા દેખાય છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eમુખ્ય ટેકઅવે\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડથી વિપરીત, ETF વાસ્તવિક સમયમાં ટ્રેડ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eલિક્વિડિટી લેયર છે - માત્ર AUM અથવા દૈનિક વૉલ્યુમ દ્વારા ETF ને જજ કરશો નહીં.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eટ્રેડિંગ કરતા પહેલાં હંમેશા લિમિટ ઓર્ડર અને ચેક ઈનવનો ઉપયોગ કરો.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઆશ્ચર્ય ટાળવા માટે એનએવી અને અન્ડરલાઇંગ સૂચકાંકો સાથે ઇટીએફની કિંમતોની તુલના કરો.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eમોટા રોકાણ માટે, સીધા AMC (₹25 કરોડથી વધુના ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે પરવાનગી) સાથે એકમો બનાવવાનું વિચારો.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eભારતમાં, લાર્જ-કેપ અને મિડ-કેપ ઇટીએફ ઘણીવાર ઓછા ખર્ચ અને કાર્યક્ષમતાને કારણે સક્રિય રીતે સંચાલિત ફંડ્સ કરતાં વધુ સારી કામગીરી કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});jQuery(\u0027.text_slider_goto4\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  3);});jQuery(\u0027.text_slider_goto5\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  4);});jQuery(\u0027.text_slider_goto6\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  5);});jQuery(\u0027.text_slider_goto7\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  6);});jQuery(\u0027.text_slider_goto8\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  7);});jQuery(\u0027.text_slider_goto9\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  8);});jQuery(\u0027.text_slider_goto10\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  9);});var  resize_77920  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_77920.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022slides-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022slides-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Introduction-to-ETFs\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.1 - ઈટીએફનો પરિચય\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg fetchpriority=\u0022high\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78026 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs.png\u0022 alt=\u0022Introduction to ETFs\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Introduction-to-ETFs-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eકલ્પના કરો કે તમે આજે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરો છો. તમારા પૈસા હજારો અન્ય લોકો સાથે એકત્રિત કરવામાં આવે છે, અને દિવસના અંતે ફંડ હાઉસ તમામ હોલ્ડિંગ્સના મૂલ્યની ગણતરી કરે છે, તેને એકમોની સંખ્યા દ્વારા વિભાજિત કરે છે અને એનએવી જાહેર કરે છે. જ્યારે એનએવી પ્રકાશિત થાય ત્યારે તમે માત્ર તે સાંજે તમારી ખરીદીની કિંમત જાણો છો (11 pm સુધી). હવે વિપરીત, ઇન્ફોસિસ અથવા રિલાયન્સના શેર ખરીદવાથી-તમે તરત જ કિંમત જુઓ છો, અને તમે બજારના કલાકો દરમિયાન કોઈપણ સમયે ખરીદી અથવા વેચાણ કરી શકો છો.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eએક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ઈટીએફ) આ બે દુનિયાને ભેગા કરે છે. તેઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવી સિક્યોરિટીઝના બાસ્કેટ છે, પરંતુ તેઓ શેરોની જેમ વાસ્તવિક સમયમાં સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે દિવસના એનએવીના અંતની રાહ જોવાને બદલે બજારની ગતિવિધિઓ પર તરત જ પ્રતિક્રિયા આપી શકો છો. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમને લાગે છે કે પોલિસીની જાહેરાત પછી બેન્કિંગ શેરો વધશે, તો તમે સવારે 11:05 વાગ્યે બેંક ઇટીએફ ખરીદી શકો છો અને બજાર સાંજે 3:30 વાગ્યે બંધ થાય તે પહેલાં તે જ દિવસે સાંજે 3:15 વાગ્યે વેચી શકો છો. તે ફ્લેક્સિબિલિટી એ ઇટીએફની વ્યાખ્યાયિત સુવિધા છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027The-Evolution-of-ETFs\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.2 - ઈટીએફનો વિકાસ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78027 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF.png\u0022 alt=\u0022The Evolution of ETF\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/The-Evolution-of-ETF-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડનો એક સદી લાંબો ઇતિહાસ છે. US માં પ્રથમ આધુનિક ઓપન-એન્ડેડ ફંડ 1924 નું છે, જ્યારે ભારતની યાત્રા 1964 માં યુનિટ ટ્રસ્ટ ઑફ ઇન્ડિયા સાથે શરૂ થઈ હતી. ઇટીએફ, જો કે, ખૂબ જ યુવાન નવીનતા છે. પ્રથમ વ્યાપક રીતે માન્ય ઇટીએફ, એસપીડીઆર એસ એન્ડ પી 500 (ટિકરઃ એસપીવાય), 1993 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું, અને આજે તે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ વેપાર થતી સિક્યોરિટીઝમાંથી એક છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eભારતે નિફ્ટી બીઝ સાથે ETF સ્પેસમાં પ્રવેશ કર્યો, જે નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સને ટ્રૅક કરે છે; તે ડિસેમ્બર 2001 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને જાન્યુઆરી 2002 માં સૂચિબદ્ધ હતું. સમય જતાં, માલિકી બેન્ચમાર્ક એએમસીથી ગોલ્ડમેન સૅક્સ, પછી રિલાયન્સ અને હવે નિપ્પોન ઇન્ડિયા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં બદલાઈ ગઈ. આ યાત્રા દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ETFs વિશિષ્ટ પ્રૉડક્ટમાંથી વિશ્વભરમાં મુખ્યપ્રવાહના સાધનોમાં વિકસિત થયા છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027ETFs-in-the-Indian-Context\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.3 - ભારતીય સંદર્ભમાં ઈટીએફ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78028 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context.png\u0022 alt=\u0022ETFs in Indian Context\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-in-Indian-Context-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eબે દાયકાથી વધુ સમયથી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, ભારતમાં ઇટીએફ હજુ પણ છૂટક સહભાગીઓને બદલે સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા પ્રભુત્વ ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, SBI નિફ્ટી 50 ETF પાસે ₹2 લાખ કરોડ (ઓક્ટોબર 2026) થી વધુની સંપત્તિ છે, મોટાભાગે એમ્પ્લોયીઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ઇપીએફઓ) તેમાં ભારે રોકાણ કરે છે. તેવી જ રીતે, CPSE ETF અને ભારત 22 ETF જેવા સરકારી રોકાણ કાર્યક્રમોએ ઇટીએફ અસ્કયામતોને વેગ આપ્યો છે, પરંતુ ફરીથી, રિટેલ રોકાણકારો માત્ર એક નાના ભાગ બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમર્યાદિત રિટેલ અપનાવવાનું એક કારણ ઍક્સેસિબિલિટી છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સથી વિપરીત, જેને એપ્સ અથવા ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ દ્વારા સીધી ખરીદી શકાય છે, ઇટીએફને ડિમેટ એકાઉન્ટ અને સ્ટોક માર્કેટની પરિચિતતાની જરૂર પડે છે. અન્ય કારણ એ છે કે ઇન્સેન્ટિવ-મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર કમિશન ચૂકવે છે, તેથી તેઓ સક્રિય રીતે માર્કેટિંગ થાય છે. થિનર માર્જિન સાથે ETF ને સમાન દબાણ મળતું નથી. પરિણામે, જ્યારે ઇટીએફ સતત વધી રહ્યા છે, ત્યારે તેઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની સરખામણીમાં અન્ડરપેનેટ્રેટેડ રહે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide04\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027What-Exactly-is-an-ETF?\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.4 - ઇટીએફ શું છે?\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78029 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF-.png\u0022 alt=\u0022What exactly is an ETF\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF-.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/What-exactly-is-an-ETF--96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eસિક્યોરિટીઝના પોર્ટફોલિયો ધરાવતા \u0022રૅપર\u0022 તરીકે ઇટીએફ વિશે વિચારો. જો તમે નિફ્ટી 50 ETF ખરીદો છો, તો તમે પરોક્ષ રીતે સમાન પ્રમાણમાં ઇન્ડેક્સમાં તમામ 50 કંપનીઓની માલિકી ધરાવો છો. મ્યુચ્યુઅલ ફંડો વચ્ચેનો તફાવત તાત્કાલિક છે - તમે ટ્રેડિંગ કલાકો દરમિયાન કોઈપણ સમયે એક્સચેન્જ પર ETF એકમો ખરીદી અથવા વેચી શકો છો.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો તમે તમારા બ્રોકરના પ્લેટફોર્મ પર \u0022નિફ્ટી ઇટીએફ\u0022 માટે શોધ કરો છો, તો તમને વિવિધ ફંડ હાઉસમાંથી બહુવિધ વિકલ્પો દેખાશે, જે તમામ એક જ ઇન્ડેક્સને ટ્રેક કરે છે. ત્યારબાદ પસંદગી લિક્વિડિટી, ખર્ચ રેશિયો અને ટ્રેકિંગ ચોકસાઈ પર આધારિત છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide05\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027How-ETFs-Operate\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.5 - ETF કેવી રીતે કાર્ય કરે છે\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78030 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate.png\u0022 alt=\u0022How ETFs Operate\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/How-ETFs-Operate-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડ સીધા રોકાણકારો સાથે વાતચીત કરે છે - જ્યારે તમે રોકાણ કરો છો, ત્યારે એએમસી સિક્યોરિટીઝ ખરીદે છે અને પછી જ્યારે તમે બહાર નીકળો છો ત્યારે તેમને રિડીમ કરે છે. ઇટીએફ, જો કે, મોટાભાગે AMC ને બાયપાસ કરે છે. એક્સચેન્જ પર ખરીદદારો અને વેચાણકર્તાઓ વચ્ચે ટ્રાન્ઝૅક્શન થાય છે. જો તમે તમારા ઇટીએફ એકમો વેચો છો, તો અન્ય ઇન્વેસ્ટર તેમને ખરીદે છે; AMC દૈનિક ટ્રેડિંગમાં સામેલ નથી. આ ઇટીએફને વધુ માર્કેટ-આધારિત બનાવે છે અને લિક્વિડિટી પર આધારિત બનાવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide06\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Creation-and-Redemption-Mechanism\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.6 - નિર્માણ અને વળતર પદ્ધતિ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78031 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption.png\u0022 alt=\u0022Creation and Redemption\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Creation-and-Redemption-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઅહીં ઇટીએફ રસપ્રદ હોય છે. મોટા રોકાણકારો અથવા માર્કેટ ઉત્પાદકો સીધા AMC સાથે બલ્કમાં ETF એકમો બનાવી અથવા રિડીમ કરી શકે છે, જેને \u0022ક્રિએશન એકમો\u0022 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે નિર્માણ એકમો મોટા બ્લોક છે, સામાન્ય રીતે ₹1 કરોડ અથવા તેનાથી વધુના હજારો એકમો હોય છે, અને SEBI માર્કેટ મેકર્સ સિવાયના રોકાણકારોને માત્ર ₹25 કરોડથી વધુના ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે સીધા AMC સાથે વ્યવહાર કરવાની મંજૂરી આપે છે. સંસ્થાઓ નિફ્ટી સ્ટૉક્સની અન્ડરલાઇંગ બાસ્કેટ AMC ને ડિલિવર કરી શકે છે, ETF એકમો પ્રાપ્ત કરી શકે છે અને પછી તેમને એક્સચેન્જ પર વેચી શકે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઆ પદ્ધતિ લિક્વિડિટીની ખાતરી કરે છે અને ETF ની કિંમતો તેમના NAV સાથે સંરેખિત રાખે છે. જો ઇટીએફ પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ કરે છે, તો માર્કેટ મેકર્સ એનએવી પર એકમો બનાવે છે અને તેમને ઉચ્ચ માર્કેટ કિંમતો પર વેચે છે, અસંતુલનને સુધારીને નફો કરે છે. જો તેઓ ડિસ્કાઉન્ટમાં વેપાર કરે છે, તો તેઓ ઇટીએફ એકમો સસ્તું ખરીદે છે, અંતર્ગત શેરો માટે તેમને AMC સાથે રિડીમ કરે છે અને બજારમાં તે શેરો વેચે છે. આ આર્બિટ્રેજ ઇટીએફને વાજબી મૂલ્યની નજીક રાખે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમોતીલાલ ઓસ્વાલ નાસ્ડેક 100 ઇટીએફ એક આકર્ષક ઉદાહરણ હતું, જે ક્યારેક આશરે 20% પ્રીમિયમ પર વેપાર કરે છે જ્યારે નવી એકમનું નિર્માણ મર્યાદિત હતું (ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડો પર વિદેશી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ મર્યાદા સહિત) અને બજાર ઉત્પાદકો આ અંતરને મધ્યસ્થતા કરી શકતા નથી. એકવાર નિર્માણ ફરીથી શરૂ થયા પછી અને લિક્વિડિટી પ્રદાતાઓ આગળ વધ્યા પછી, અંતર સંકુચિત થયું, જે દર્શાવે છે કે આ પદ્ધતિ કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide07\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Understanding-ETF-Liquidity\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.7 - ETF લિક્વિડિટીની સમજૂતી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78032 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity.png\u0022 alt=\u0022ETF Liquidity\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETF-Liquidity-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઇટીએફમાં લિક્વિડિટી માત્ર દૈનિક ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અથવા AUM વિશે નથી. બહુવિધ સ્તરો છે:\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eસેકન્ડરી માર્કેટ લિક્વિડિટી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– તમે તમારી ટ્રેડિંગ સ્ક્રીન પર શું જુઓ છો, એટલે કે, બિડ-આસ્ક સ્પ્રેડ અને વોલ્યુમ.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eબજારની ઊંડાઈ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– માર્કેટ મેકર્સ દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવતી છુપાયેલી લિક્વિડિટી, જે મોટી માત્રા ખરીદવા અથવા વેચવા માટે તૈયાર છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eપ્રાઇમરી માર્કેટ લિક્વિડિટી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– સંસ્થાઓ હંમેશા એએમસી સાથે સીધા નવા એકમો બનાવી શકે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eઅન્ડરલાઇંગ સ્ટૉક લિક્વિડિટી\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– આખરે, ETF એ ફક્ત સિક્યોરિટીઝની જેમ જ લિક્વિડ છે.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003eઉદાહરણ તરીકે, ભારતમાં ઘણા વર્ષો સુધી કોઈ નાના-કેપ ઇટીએફ નથી કારણ કે નાના-કેપ શેરો ઘણીવાર ઉપલા અથવા નીચલા સર્કિટ પર પહોંચે છે અને તેમની પાસે પૂરતી તરલતા નથી. માંગમાં અચાનક વધારો થવાથી માર્કેટ મેકર્સ માટે એકમો બનાવવાનું ખૂબ જ મુશ્કેલ બની શકે છે, જેના કારણે વિકૃત પ્રીમિયમ થઈ શકે છે. તેનાથી વિપરીત, નિફ્ટી 50 ETF જેવા લાર્જ-કેપ ETFs લિક્વિડ રહે છે કારણ કે તેમના અંતર્ગત સ્ટૉક્સને સક્રિય રીતે ટ્રેડ કરવામાં આવે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide08\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Types-of-ETFs-in-India\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.8 - ભારતમાં ઇટીએફના પ્રકારો\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78033 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India.png\u0022 alt=\u0022Types of ETFs in India\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/Types-of-ETFs-in-India-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eભારત હવે 200 થી વધુ ઇટીએફ ઓફર કરે છે, અને ઓક્ટોબર 2025 માં ઉદ્યોગ ઇટીએફ અસ્કયામતો ₹10 લાખ કરોડને પાર કરે છે. તેઓ મોટાભાગે ઇક્વિટી આધારિત છે. મોટેભાગે, તેઓ ત્રણ કેટેગરીમાં આવે છે:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eઇક્વિટી ઈટીએફ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– આમાં નિફ્ટી 50 અથવા સેન્સેક્સ જેવા સાદા વેનિલા index ટ્રેકર તેમજ સ્માર્ટ બીટા ETF શામેલ છે જે ઓછી અસ્થિરતા અથવા ગતિ જેવા પરિબળો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eડેબ્ટ ETF\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– ઉદાહરણોમાં ભારત બોન્ડ ઇટીએફ, જે PSU બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરે છે અને જી-સેક ઇટીએફનો સમાવેશ થાય છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eકોમોડિટી ઇટીએફ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– ગોલ્ડ ઇટીએફ આ જગ્યા પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે, ત્યારબાદ સિલ્વર ઇટીએફ \u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eજ્યારે મોટાભાગના ઈટીએફ નિષ્ક્રિય હોય છે, ત્યારે ઇન્ડેક્સને ટ્રૅક કરવું, સ્માર્ટ બીટા ઈટીએફ નિયમો-આધારિત વ્યૂહરચનાઓ લાગુ કરીને બ્લર લાઇનમાં હોય છે. વૈશ્વિક સ્તરે, ઍક્ટિવ ઇટીએફ ઉભરી રહ્યા છે, અને ભારત આખરે તેમને પણ જોઈ શકે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide09\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027ETFs-vs-Index-Funds\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.9 - ઈટીએફ વર્સેસ ઇન્ડેક્સ ફંડ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78034 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds.png\u0022 alt=\u0022ETFs vs Index Funds\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Index-Funds-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઇટીએફ અને index ફંડ્સ બંને ઇન્ડેક્સની નકલ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, પરંતુ તેઓ મિકેનિક્સમાં અલગ હોય છે. ઇન્ડેક્સ ફંડની કિંમત એનએવી પર દરરોજ એક વખત હોય છે, જ્યારે ઈટીએફ વાસ્તવિક સમયમાં ટ્રેડ કરે છે. આ ETF ને વ્યવહારિક વ્યૂહરચનાઓ માટે વધુ સુવિધાજનક બનાવે છે, જેમ કે ઇન્ટ્રાડે ડિપ દરમિયાન ખરીદી.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eજો કે, ETF બિડ-આસ્ક સ્પ્રેડ અને બ્રોકરેજ શુલ્ક સાથે આવે છે, જ્યારે index ફંડ સરળ છે-કોઈ ટ્રેડિંગ ખર્ચ નથી, સરળ SIP સેટઅપ અને કોઈ લિક્વિડિટીની ચિંતા નથી. લાંબા ગાળાના નિષ્ક્રિય ઇન્વેસ્ટર માટે, index ફંડ સરળ હોઈ શકે છે. એવા વ્યક્તિ માટે જે સુગમતા અને ઇન્ટ્રાડે નિયંત્રણ ઇચ્છે છે, ETF વધુ સારું છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eઉદાહરણ તરીકે, જો તમે સમય વિશે ચિંતા કર્યા વિના દર મહિને ₹5,000 વ્યવસ્થિત રીતે રોકાણ કરવા માંગો છો, તો index ફંડ સારી રીતે કામ કરે છે. પરંતુ જો તમે માર્કેટ રેલી દરમિયાન ઝડપથી બહાર નીકળવા માંગો છો, તો ઇટીએફ તમને તે ઓપ્શન આપે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide10\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027 ETFs-vs-Actively-Managed-Funds\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:405px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e29.10 - ઈટીએફ વિરુદ્ધ સક્રિય રીતે સંચાલિત ફંડ\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-78035 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds.png\u0022 alt=\u0022ETFs vs Active Funds\u0022 width=\u00221080\u0022 height=\u00221080\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds.png 1080w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-300x300.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-1024x1024.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-150x150.png 150w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-768x768.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-50x50.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-100x100.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2026/10/ETFs-vs-Active-Funds-96x96.png 96w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eવૈશ્વિક સ્તરે, અભ્યાસ દર્શાવે છે કે સૌથી સક્રિય રીતે સંચાલિત ફંડ તેમના બેંચમાર્કને હરાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે. US માં, લગભગ 90% ઍક્ટિવ ફંડ લાંબા ગાળે અન્ડરપરફોર્મ કરે છે. ભારતમાં પણ, સ્પાઇવા રિપોર્ટ્સ જાહેર કરે છે કે 70% થી વધુ લાર્જ-કેપ ફંડ નિફ્ટી 50 જેવા સૂચકાંકો પાછળ છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમુખ્ય કારણ ખર્ચ છે. ઍક્ટિવ ફંડ વાર્ષિક લગભગ 1.5% ચાર્જ કરે છે, જ્યારે index ફંડ અથવા નિફ્ટી 50 ને ટ્રૅક કરતા ETF નો ખર્ચ માત્ર 0.1% હોઈ શકે છે. સમય જતાં, આ તફાવત નોંધપાત્ર રીતે કમ્પાઉન્ડ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો બે ફંડ્સ બંને 12% કુલ વળતર મેળવે છે, તો ઍક્ટિવ ફંડ ઇન્વેસ્ટર ખર્ચ પછી માત્ર 10.5% જોઈ શકે છે, જ્યારે ઇટીએફ ઇન્વેસ્ટર 11.9% નો આનંદ માણે છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eમિડ-કેપ્સમાં પણ, જ્યાં ઍક્ટિવ મેનેજરોને એક એજ માનવામાં આવતું હતું, ઘણા ફંડ હવે નિફ્ટી મિડકેપ 150 જેવા બેન્ચમાર્કને હરાવવા માટે સંઘર્ષ કરે છે. માર્કેટ વધુ કાર્યક્ષમ બની ગયું છે, જે સ્ટૉક પસંદ કરનાર માટે તકો ઘટાડે છે. પરિણામે, વ્યાપક આધારિત ઇટીએફ અને index ફંડ્સ મોટાભાગના રોકાણકારો માટે સ્માર્ટ પસંદગીઓ જેવા દેખાય છે.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eમુખ્ય ટેકઅવે\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eમ્યુચ્યુઅલ ફંડથી વિપરીત, ETF વાસ્તવિક સમયમાં ટ્રેડ કરે છે.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eલિક્વિડિટી લેયર છે - માત્ર AUM અથવા દૈનિક વૉલ્યુમ દ્વારા ETF ને જજ કરશો નહીં.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eટ્રેડિંગ કરતા પહેલાં હંમેશા લિમિટ ઓર્ડર અને ચેક ઈનવનો ઉપયોગ કરો.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eઆશ્ચર્ય ટાળવા માટે એનએવી અને અન્ડરલાઇંગ સૂચકાંકો સાથે ઇટીએફની કિંમતોની તુલના કરો.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eમોટા રોકાણ માટે, સીધા AMC (₹25 કરોડથી વધુના ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે પરવાનગી) સાથે એકમો બનાવવાનું વિચારો.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eભારતમાં, લાર્જ-કેપ અને મિડ-કેપ ઇટીએફ ઘણીવાર ઓછા ખર્ચ અને કાર્યક્ષમતાને કારણે સક્રિય રીતે સંચાલિત ફંડ્સ કરતાં વધુ સારી કામગીરી કરે છે.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});jQuery(\u0027.text_slider_goto4\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  3);});jQuery(\u0027.text_slider_goto5\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  4);});jQuery(\u0027.text_slider_goto6\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  5);});jQuery(\u0027.text_slider_goto7\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  6);});jQuery(\u0027.text_slider_goto8\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  7);});jQuery(\u0027.text_slider_goto9\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  8);});jQuery(\u0027.text_slider_goto10\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  9);});var  resize_77920  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_77920.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022videos-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022videos-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview.png\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u003cp\u003eસ્ટડી સ્લાઇડ્સ વિડિઓઝ 29.1 - ETF ની રજૂઆત કલ્પના કરો કે તમે આજે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં ઇન્વેસ્ટ છો. તમારા પૈસા હજારો અન્ય લોકો સાથે એકત્રિત કરવામાં આવે છે, અને દિવસના અંતે ફંડ હાઉસ તમામ હોલ્ડિંગ્સના મૂલ્યની ગણતરી કરે છે, તેને એકમોની સંખ્યા દ્વારા વિભાજિત કરે છે અને એનએવી જાહેર કરે છે. તમે માત્ર જાણો છો... \u003ca title=\u0022Exchange Traded Funds\u0022 class=\u0022read-more\u0022 href=\u0022https://www.5paisa.com/gujarati/finschool/course/financial-planning-through-mutual-funds-course/exchange-traded-funds/\u0022 aria-label=\u0022Read more about Exchange Traded Funds\u0022\u003eવધુ વાંચો\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":11088,"menu_order":14,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-78082","markets","type-markets","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/78082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets"}],"about":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/types/markets"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/users/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/comments?post=78082"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/78082/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78171,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/78082/revisions/78171"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/11088"}],"wp:attachment":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/media?parent=78082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/categories?post=78082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https://api.w.org/{rel}","templated":true}]}}