{"id":75501,"date":"2025-10-29T15:29:57","date_gmt":"2025-10-29T09:59:57","guid":{"rendered":"https://www.5paisa.com/finschool/?post_type=markets\u0026#038;p=75501"},"modified":"2025-10-29T15:30:44","modified_gmt":"2025-10-29T10:00:44","slug":"lead-and-nickel","status":"publish","type":"markets","link":"https://www.5paisa.com/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/lead-and-nickel/","title":{"rendered":"Lead and Nickel"},"content":{"rendered":"\u003cdiv data-elementor-type=\u0022wp-post\u0022 data-elementor-id=\u002275501\u0022 class=\u0022elementor elementor-75501\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-23ba90b elementor-section-full_width tab_container elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u002223ba90b\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b6a6f9f\u0022 data-id=\u0022b6a6f9f\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-e0f864e elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u0022e0f864e\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-wide\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-7efb245 chapters_list\u0022 data-id=\u00227efb245\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-33d4575 elementor-widget elementor-widget-shortcode\u0022 data-id=\u002233d4575\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022shortcode.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-shortcode\u0022\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0022#post_chapters a[href*=\u0027\u0022  +  location.pathname  + \u0022\u0027]\u0022).addClass(\u0022current\u0022);})\u003c/script\u003e\u003cdiv class=\u0022desktop_chapters\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022post_chapters\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022post_chapters-heading\u0022\u003eअध्याय\u003c/div\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/currency-commodity-and-government-securities/\u0022\u003eकरेंसी मार्केट की मूल बातें \u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/reference-rates-and-impacts-of-events/\u0022\u003eरेफरेंस दरें\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/impact-of-events-and-interest-rate-parity/\u0022\u003eइवेंट और ब्याज दरों की समानता\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/usd-inr-pair/\u0022\u003eUSD/INR पेयर\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/understanding-futures-calendar/\u0022\u003eफ्यूचर्स कैलेंडर\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/eur-gbp-and-jpy/\u0022\u003eEUR, GBP और JPY\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/an-overview-of-commodities-market/\u0022\u003eकमोडिटीज मार्केट \u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/gold-part-1/\u0022\u003eगोल्ड पार्ट-1\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/gold-part-2/\u0022\u003eगोल्ड -पार्ट 2\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/silver/\u0022\u003eचाँदी\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/crude-oil/\u0022\u003eक्रूड ऑयल\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/crude-oil-part-2/\u0022\u003eक्रूड ऑयल -पार्ट 2\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/crude-oil-part-3/\u0022\u003eक्रूड ऑयल-पार्ट 3\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/copper-and-aluminium/\u0022\u003eकॉपर और एल्युमिनियम\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/lead-and-nickel/\u0022\u003eलीड और निकल\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/cardamom-and-mentha-oil/\u0022\u003eइलायची और मेंथा ऑयल\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/natural-gas/\u0022\u003eप्राकृतिक गैस\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/commodity-options/\u0022\u003eकमोडिटी विकल्प\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/cross-currency-pairs/\u0022\u003eक्रॉस करेंसी पेयर्स\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/government-securities/\u0022\u003eसरकारी प्रतिभूतियां\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/electricity-derivatives/\u0022\u003eइलेक्ट्रिसिटी डेरिवेटिव\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022chapters_toggle\u0022 title=\u0022chapters\u0022\u003e\u003ca title=\u0022chapters\u0022 href=\u0022#\u0022 id=\u0022open_chapters\u0022\u003e\u003cspan\u003eअध्याय देखें\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003ca title=\u0022chapters\u0022 href=\u0022#\u0022 id=\u0022close_chapters\u0022 style=\u0022display:none;\u0022\u003e\u003cspan\u003eअध्याय छुपाएँ\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0027.chapters_toggle #open_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).css(\u0022left\u0022,\u00220px\u0022);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022none\u0022);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022block\u0022);//jQuery(\u0027.chapters_toggle\u0027).css(\u0022width\u0022,\u0022200px\u0022);})jQuery(\u0027.chapters_toggle #close_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).css(\u0022left\u0022,\u0022-480px\u0022);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022block\u0022);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0022display\u0022,\u0022none\u0022);//jQuery(\u0027.chapters_toggle\u0027).css(\u0022width\u0022,\u0022100%\u0022);})});\u003c/script\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-93f371b tabs_contents\u0022 data-id=\u002293f371b\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-90f6d06 market_content_tabs elementor-widget elementor-widget-eael-adv-tabs\u0022 data-id=\u002290f6d06\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022eael-adv-tabs.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv data-scroll-on-click=\u0022no\u0022 data-scroll-speed=\u0022300\u0022 id=\u0022eael-advance-tabs-90f6d06\u0022 class=\u0022eael-advance-tabs eael-tabs-horizontal eael-tab-auto-active \u0022 data-tabid=\u002290f6d06\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-nav\u0022\u003e\u003cul class=\u0022eael-tab-inline-icon\u0022 role=\u0022tablist\u0022\u003e\u003cli id=\u0022study\u0022 class=\u0022active-default eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022true\u0022 data-tab=\u00221\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u00220\u0022 aria-controls=\u0022study-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-edit\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eअध्ययन\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022slides\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00222\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022slides-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022fas fa-book-open\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eस्लाइड्स\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022videos\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00223\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022videos-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-eye\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eवीडियो\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-content\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022study-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item active-default\u0022 data-title-link=\u0022study-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027 Lead-A-Curious-Metal-with-a-Curious Past\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e15.1 \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलीड: एक क्यूरियस पास्ट के साथ एक क्यूरियस मेटल\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cem\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Exams-rafiki.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Exams-rafiki.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e इशा, मैंने कभी नहीं सोचा था कि रोमन साम्राज्य के पतन जैसे कुछ से लीड जुड़ा हो सकता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e यह सच है. रोमन जल पाइप, कुकवेयर-ईवन कॉस्मेटिक्स में लीड का इस्तेमाल करते हैं. समय के साथ, इससे व्यापक विषाक्तता हुई, विशेष रूप से इलीट के बीच.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e यह जंगली है. तो लक्जरी के लिए इस्तेमाल की जाने वाली धातु ने वास्तव में उन्हें नुकसान पहुंचाया?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e ठीक-ठीक. आज, लीड का इस्तेमाल बैटरी, रेडिएशन शील्डिंग और इंडस्ट्रियल लाइनिंग में अधिक सुरक्षित रूप से किया जाता है. लेकिन इसका इतिहास यह याद दिलाता है कि सामग्री किस तरह सभ्यताओं को आकार देती है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e और अब यह MCX पर ट्रेड किया जाता है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e हां, और यह अधिक स्थिर बेस मेटल में से एक है. आइए देखें कि इसके कॉन्ट्रैक्ट कैसे काम करते हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eयह आश्चर्यजनक लग सकता है, लेकिन धातु की लीड-कॉमन, भारी और अनुमानित-इतिहास के सबसे बड़े गिरावटों में से एक से जुड़ी हुई है: रोमन साम्राज्य की गिरावट. सोना नहीं, चाँदी, न कि कीमती पत्थर, बल्कि लीड. हालांकि यह रोमन इतिहास में गहराई नहीं है, लेकिन लीड और रोम के बीच कनेक्शन को अनदेखा करने के लिए बहुत आकर्षक है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलीड कई उल्लेखनीय विशेषताओं वाला एक यूनीक मेटल है. यह घने, मलेबल और डक्टिल है, जिसका मतलब है कि इसे आसानी से आकार दिया जा सकता है. यह क्षय का प्रतिरोध करता है, बिजली को अच्छी तरह से नहीं करता है, और पृथ्वी की क्रस्ट में अपेक्षाकृत अधिक है. इन गुणों ने इसे प्राचीन समय में, विशेष रूप से बुनियादी ढांचे और घरेलू उपयोगों के लिए अविश्वसनीय रूप से उपयोगी बनाया.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eप्रीहिस्टॉरिक समय से लीड का उपयोग किया जा रहा है. मिस्र के पुरातत्वीय प्रमाण में 4000 ईसा पूर्व की प्रमुख आकृतियां दिखाई गई हैं. हालांकि, यह रोमन साम्राज्य के दौरान था जो वास्तव में उपयोग का कारण बनता था. रोमन इसका व्यापक रूप से उपयोग पानी की पाइप, एक्वेक्ट, टैंक लाइनिंग, कुकवेयर और यहां तक कि कॉस्मेटिक्स के लिए करते हैं. वास्तव में, सीधे किसी के घर में चलने वाले लीड वॉटर पाइप को धन और स्थिति का चिह्न माना जाता था. ये पाइप अक्सर घर के मालिक के नाम से लगे हुए थे, जो कलाकृति का एक व्यक्तिगत प्रतीक था.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलेकिन यह व्यापक उपयोग लागत पर आया. आयरन के विपरीत, मानव शरीर में लीड का कोई जैविक कार्य नहीं होता है. यह विषाक्त और कार्सिनोजेनिक है. लगातार एक्सपोज़र, विशेष रूप से लीड पाइप में परिवहन किए गए पेयजल के माध्यम से, लीड पॉइजनिंग का कारण बनता है. आयरनिक रूप से, इलीट-जो इन लग्ज़री तक सबसे अधिक पहुंच वाले हैं-सबसे अधिक प्रभावित हुए थे. कुछ इतिहासकारों का मानना है कि इस व्यापक विषाक्त नेतृत्व और निर्णय लेने वाले वर्ग को कमजोर किया, जो साम्राज्य के अंतिम घटने में योगदान देता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eआधुनिक समय में, हमें लीड के लिए सुरक्षित और अधिक नियंत्रित उपयोग मिले हैं. इसका इस्तेमाल सोल्डरिंग, इंडस्ट्रियल लाइनिंग, रेडिएशन शील्डिंग और सबसे खास तौर पर, लीड-एसिड बैटरी में किया जाता है, जो इसका सबसे बड़ा एप्लीकेशन है. इसका इस्तेमाल केबल कवरिंग, पिगमेंट और शिपबिल्डिंग में भी किया जाता है. और बस एक सामान्य गलत धारणा को स्पष्ट करने के लिए: पेंसिल में \u0022लीड\u0022 सबसे ग्राफाइट पर नहीं लेता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमार्केट के दृष्टिकोण से, लीड की सप्लाई और मांग हाल के वर्षों में अपेक्षाकृत स्थिर रही है. इसकी कीमत एक निरंतर रेंज के भीतर रही है, जिसमें सीमित उतार-चढ़ाव दिखाई देता है. MCX पर ट्रेडर के लिए, इसका मतलब है कि लीड फ्यूचर्स को न्यूज़ या फंडामेंटल एनालिसिस की बजाय प्राइस ऐक्शन स्ट्रेटेजी के माध्यम से सबसे अच्छा संपर्क किया जाता है. अगर आप फंडामेंटल खोजना चाहते हैं, तो इंटरनेशनल लीड और जिंक स्टडी ग्रुप (ILZSG) जैसे स्रोतों के माध्यम से विश्वसनीय डेटा उपलब्ध है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Understanding-Lead-Futures-Contracts-on-MCX\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.2 –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eMCX पर लीड फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट को समझना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003c/h2\u003e\u003ch3 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/New-entries-rafiki.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/New-entries-rafiki.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e तो लीड कॉन्ट्रैक्ट MCX पर कैसे काम करते हैं?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e दो प्रकार के होते हैं-स्टैंडर्ड और मिनी. स्टैंडर्ड कॉन्ट्रैक्ट में 5 मेट्रिक टन का बहुत साइज़ है, और प्रत्येक टिक की कीमत ₹250 है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e और मिनी?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e यह 1 मेट्रिक टन प्रति लॉट है, जिसमें ₹50 प्रति टिक है. दोनों महीने के अंतिम ट्रेडिंग दिन समाप्त हो जाते हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e तो छोटी ट्रेड के लिए मिनी बेहतर है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e ठीक-ठीक. कम मार्जिन, कम एक्सपोज़र-रिटेल ट्रेडर्स या टेस्टिंग स्ट्रेटजी के लिए आदर्श.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) पर ट्रेड किए गए कई अन्य बेस मेटल की तरह, लीड दो कॉन्ट्रैक्ट वेरिएंट में उपलब्ध है: स्टैंडर्ड लीड कॉन्ट्रैक्ट और लीड मिनी. दोनों को विभिन्न प्रकार के ट्रेडर्स को पूरा करने के लिए डिज़ाइन किया गया है-जो बड़े एक्सपोज़र की तलाश कर रहे हैं और जो छोटे, अधिक मैनेज करने योग्य पोजीशन को पसंद करते हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eआइए स्टैंडर्ड लीड कॉन्ट्रैक्ट से शुरू करते हैं. यह कॉन्ट्रैक्ट प्रति किलोग्राम में उद्धृत किया जाता है, और लॉट साइज़ 5 मेट्रिक टन है, जो 5,000 किलोग्राम के बराबर है. टिक साइज़- न्यूनतम कीमत मूवमेंट- ₹0.05 है. इसका मतलब है कि प्रत्येक टिक मूवमेंट के लिए, लाभ या हानि ₹0.05 को 5,000 से गुणा किया जाता है, जिसके परिणामस्वरूप ₹250 प्रति टिक होता है. कॉन्ट्रैक्ट महीने के अंतिम ट्रेडिंग दिन समाप्त हो जाता है, और डिलीवरी यूनिट 10 मेट्रिक टन होती है, जो फिज़िकल सेटलमेंट का विकल्प चुनने वाले लोगों के लिए प्रासंगिक है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eउदाहरण के लिए, मान लीजिए कि लीड की वर्तमान कीमत ₹188.40 प्रति किलोग्राम है (जैसा कि हाल ही के MCX कोटेशन में देखा गया है). कुल कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e5,000 किलोग्राम × ₹188.40 = ₹942,000\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमार्जिन आवश्यकताओं के लिए, एमसीएक्स आमतौर पर ओवरनाइट पोजीशन के लिए एनआरएमएल (सामान्य) मार्जिन और एक ही दिन के ट्रेड के लिए एमआईएस (इंट्राडे) मार्जिन को अनिवार्य करता है. मौजूदा मार्जिन फ्रेमवर्क के आधार पर, इस कॉन्ट्रैक्ट के लिए NRML मार्जिन लगभग ₹110,000 है, जबकि MIS मार्जिन लगभग ₹55,000 है. इसका अर्थ बेस मेटल सेगमेंट में उच्च मार्जिन प्रतिशत के साथ क्रमशः कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू का लगभग 11.7% और 5.9% है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eअब आइए लीड मिनी कॉन्ट्रैक्ट पर नज़र डालें. यह वेरिएंट प्रति किलोग्राम भी उद्धृत किया जाता है, लेकिन 1 मेट्रिक टन या 1,000 किलोग्राम के छोटे लॉट साइज़ के साथ आता है. टिक साइज़ ₹0.05 रहता है, जिसका मतलब है कि प्रत्येक टिक के परिणामस्वरूप ₹50 लाभ या हानि होती है. स्टैंडर्ड कॉन्ट्रैक्ट की तरह, लीड मिनी भी महीने के अंतिम दिन समाप्त हो जाती है और 10 मेट्रिक टन की डिलीवरी यूनिट होती है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमान लीजिए कि लीड मिनी की वर्तमान कीमत ₹188.70 प्रति किलोग्राम है, कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e1,000 किलोग्राम × ₹188.70 = ₹188,700\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलीड मिनी के लिए NRML मार्जिन लगभग ₹22,000 है, और MIS मार्जिन लगभग ₹11,000 है. हालांकि मार्जिन प्रतिशत स्टैंडर्ड कॉन्ट्रैक्ट के समान हैं, लेकिन आवश्यक पूर्ण पूंजी बहुत कम है, जिससे रिटेल ट्रेडर और सीमित एक्सपोज़र वाली टेस्टिंग रणनीतियों के लिए लीड मिनी अधिक सुलभ हो जाता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eसारांश में, दोनों कॉन्ट्रैक्ट समान ट्रेडिंग मैकेनिक्स प्रदान करते हैं लेकिन स्केल में अलग-अलग होते हैं. स्टैंडर्ड लीड कॉन्ट्रैक्ट उन ट्रेडर्स के लिए उपयुक्त है जो उच्च वॉल्यूम और प्रभाव चाहते हैं, जबकि लीड मिनी कम फाइनेंशियल प्रतिबद्धता के साथ अधिक सुविधाजनक एंट्री पॉइंट प्रदान करता है. चाहे आप प्राइस एक्शन के आधार पर ट्रेडिंग कर रहे हों या इंडस्ट्रियल एक्सपोज़र को हेजिंग कर रहे हों, रिस्क और पूंजी को कुशलतापूर्वक मैनेज करने के लिए इन स्पेसिफिकेशन को समझना महत्वपूर्ण है.\u003c/p\u003e\u003ch3 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003c/h3\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027How-Lead-Futures-Contracts-Work-on-MCX\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e15.3 \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलीड फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट एमसीएक्स पर कैसे काम करते हैं\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cem\u003e\u003cspan style=\u0022color: #000080\u0022\u003e\u003cstrong\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Search-engines-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Search-engines-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/span\u003e\u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e ईशा, नए लीड कॉन्ट्रैक्ट कितने बार लॉन्च किए जाते हैं?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e हर महीने. प्रत्येक कॉन्ट्रैक्ट समाप्ति से पांच महीने पहले शुरू किया जाता है. इसलिए कॉन्ट्रैक्ट का एक रोलिंग सेट हमेशा उपलब्ध होता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e लेकिन मुझे किस चीज़ का व्यापार करना चाहिए?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e वर्तमान-महीने के कॉन्ट्रैक्ट का पालन करें. इसमें सबसे अधिक लिक्विडिटी और सबसे टाइट स्प्रेड हैं - बेहतर एग्जीक्यूशन और कम फिसलन.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e समझ गया. तो समय और तरलता का मामला.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e पूरी तरह से. आइए निकल पर जाएं-यह एक और दिलचस्प मेटल है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट लॉन्च करने के लिए एक व्यवस्थित शिड्यूल का पालन करता है, जिसमें लीड शामिल हैं. हर महीने, MCX एक नया कॉन्ट्रैक्ट पेश करता है जो पांच महीने बाद समाप्त होने के लिए तैयार किया जाता है. उदाहरण के लिए, जनवरी 2025 में, एक्सचेंज मई 2025 का लीड कॉन्ट्रैक्ट लॉन्च करेगा, जो मई के अंतिम ट्रेडिंग दिन समाप्त हो जाएगा.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eसाथ ही, जनवरी 2025 का संविदा-सित पांच महीने पहले सितंबर 2024 में शुरू हुआ-जनवरी के अंत में इसकी समाप्ति तक पहुंच जाएगा. यह रोलिंग स्ट्रक्चर यह सुनिश्चित करता है कि ट्रेडिंग के लिए हमेशा मौजूदा महीने का कॉन्ट्रैक्ट उपलब्ध रहता है, मार्केट के प्रतिभागियों के लिए निरंतरता और विकल्प बनाए रखता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eMCX लीड फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट लाइफसाइकिल (2025)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003ctable\u003e\u003ctbody\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकॉन्ट्रैक्ट का महीना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलॉन्च का महीना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसमाप्ति का महीना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजनवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसितंबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजनवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eफरवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअक्टूबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eफरवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमार्च 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eनवंबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमार्च 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअप्रैल 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eदिसंबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअप्रैल 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजनवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजून 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eफरवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजून 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजुलाई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमार्च 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजुलाई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअगस्त 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअप्रैल 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअगस्त 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसितंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसितंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअक्टूबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजून 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअक्टूबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eनवंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजुलाई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eनवंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eदिसंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअगस्त 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eदिसंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003c/tbody\u003e\u003c/table\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003eहालांकि कॉन्ट्रैक्ट शुरू होने के समय से ट्रेडिंग के लिए तकनीकी रूप से उपलब्ध होते हैं, लेकिन वे आमतौर पर तब तक इलिक्विड रहते हैं जब तक वे अपने अंतिम महीने में प्रवेश नहीं करते हैं. अधिकांश ट्रेडिंग एक्टिविटी, वॉल्यूम और प्राइस डिस्कवरी मौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट में होती है. ऐसा इसलिए है क्योंकि ट्रेडर उच्च लिक्विडिटी वाले कॉन्ट्रैक्ट को पसंद करते हैं, जो टाइट बिड-आस्क स्प्रेड प्रदान करते हैं. टाइटर स्प्रेड प्रभाव लागत को कम करता है- मार्केट ऑर्डर बनाने की छिपे हुए लागत-ट्रेड को अधिक कुशल और कम फिसलने की संभावना.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइसलिए, अगर आप लीड फ्यूचर्स को ट्रेड करने की योजना बना रहे हैं, तो आमतौर पर मौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट पर टिके रहने की सलाह दी जाती है. यहीं अधिकांश कार्रवाई होती है, और जहां आपके ऑर्डर को न्यूनतम घर्षण के साथ निष्पादित करने की संभावना होती है.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide04\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Nickel-Basics-Everyday-Utility-Market-Realities\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e15.4 \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनिकल बेसिक: रोजमर्रा की उपयोगिता, मार्केट रियलिटी\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Warning-rafiki.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Warning-rafiki.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e किचन टूल्स और सिक्कों में निकल, ठीक है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e हां, लेकिन यह स्टेनलेस स्टील और EV बैटरी के लिए भी महत्वपूर्ण है. वैश्विक निकल का लगभग 65% स्टील उत्पादन में चला जाता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e मार्केट अब की तरह क्या है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e 2025 में, एक सरप्लस-प्रोडक्शन मांग को पीछे छोड़ रहा है. कीमतें 2022 में $45,000 से घटकर अब लगभग $14,900 हो गई हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e तो फंडामेंटल ट्रेड नहीं कर रहे हैं?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e वास्तव में नहीं. अभी निकेल के लिए प्राइस एक्शन और टेक्निकल लेवल अधिक विश्वसनीय हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eनिकल उन धातुओं में से एक है जो शांत रूप से आधुनिक जीवन को शक्ति प्रदान करते हैं. किचन के बर्तन और मोबाइल फोन से लेकर मेडिकल डिवाइस, कंस्ट्रक्शन मटीरियल और ट्रांसपोर्टेशन सिस्टम तक-निकेल हर जगह है. इसकी विविधता टिकाऊ, क्षरण-प्रतिरोधी मिश्र धातुओं, विशेष रूप से स्टेनलेस स्टील बनाने की क्षमता से आती है. वास्तव में, वैश्विक निकेल उत्पादन का लगभग 65% स्टेनलेस स्टील उद्योग द्वारा उपयोग किया जाता है, जिससे यह धातु का सबसे बड़ा उपयोग बन जाता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eस्टील के अलावा, निकेल का उपयोग बैटरी (विशेष रूप से इलेक्ट्रिक वाहनों के लिए), प्लेटिंग, सिक्का और एयरोस्पेस घटकों में भी किया जाता है. ऊर्जा भंडारण में इसकी भूमिका बढ़ गई है, लेकिन स्टेनलेस स्टील प्रभावी है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eग्लोबल डिमांड बनाम सप्लाई (2025)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइंटरनेशनल निकेल स्टडी ग्रुप (INSG) के अनुसार, 2025 में ग्लोबल निकल मार्केट में लगभग 179,000 टन का सरप्लस है, जो इंडोनेशिया, फिलीपींस और चीन में नई रिफाइनिंग क्षमता से प्रेरित है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eवर्तमान डिमांड-सप्लाई बैलेंस का स्नैपशॉट यहां दिया गया है:\u003c/p\u003e\u003ctable\u003e\u003ctbody\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमेट्रिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e2024\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e2025 (अनुमान)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eवैश्विक उत्पादन\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.15 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.30 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eवैश्विक मांग\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.10 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.12 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसरप्लस/डिफिसिट\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e+50,000 टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e+179,000 टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003c/tbody\u003e\u003c/table\u003e\u003cp\u003eस्रोत: आईएनएसजी अप्रैल 2025 की बैठक\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइस ओवरसप्लाई ने पूरे वर्ष कीमतों पर असर डाला है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनिकल प्राइस ट्रेंड (2022-2025)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eनिकेल की कीमतों में महामारी के दौर के उच्च स्तर से तीखी सुधार देखा गया है. मार्च 2022 में $45,795 प्रति टन तक पहुंचने के बाद, कीमतों में लगातार गिरावट आई है. अगस्त 2025 तक, निकेल लगभग $14,900 प्रति टन ट्रेड करता है, जो अतिरिक्त आपूर्ति और EV सेक्टर से slower-than-expected मांग वृद्धि से प्रेरित मंदी की भावना को दर्शाता है.\u003c/p\u003e\u003ctable\u003e\u003ctbody\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवर्ष\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eऔसत कीमत (यूएसडी/टन)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2022\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$30,000+\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2023\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$22,500\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$18,200\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2025 YTD\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$14,900\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003c/tbody\u003e\u003c/table\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eट्रेडिंग का दृष्टिकोण\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eवर्तमान मार्केट डायनेमिक्स को देखते हुए, फंडामेंटल के आधार पर ट्रेडिंग निकेल निरंतर परिणाम नहीं दे सकता है. अतिरिक्त और मैक्रोइकोनॉमिक अनिश्चितता ने प्राइस एक्शन को अधिक विश्वसनीय गाइड बना दिया है. ट्रेड की प्लानिंग करते समय लिक्विडिटी, अस्थिरता और तकनीकी स्तर को सप्लाई-डिमांड विवरण से अधिक प्राथमिकता देनी चाहिए.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eअगर आप एमसीएक्स पर निकल फ्यूचर्स ट्रेडिंग कर रहे हैं, तो बेहतर लिक्विडिटी और टाइट स्प्रेड के लिए मौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट पर ध्यान दें. और अगर आप शैक्षिक कंटेंट बना रहे हैं, तो मैं आपको भारतीय शिक्षार्थियों के लिए तैयार किए गए एनोटेटेड चार्ट, एक्सपायरी कैलेंडर या परिदृश्य-आधारित ट्रेडिंग एक्सरसाइज़ के साथ इसे देखने में मदद कर सकता हूं.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide05\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Nickel-Futures-Contract-Structure-and-Trading-Logic\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.5 \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनिकल फ्यूचर्स: कॉन्ट्रैक्ट स्ट्रक्चर और ट्रेडिंग लॉजिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eनिकेल, MCX पर अन्य बेस मेटल की तरह, दो कॉन्ट्रैक्ट वेरिएंट में प्रदान किया जाता है: स्टैंडर्ड निकल फ्यूचर्स और स्मॉल निकल मिनी फ्यूचर्स. दोनों को अलग-अलग ट्रेडिंग क्षमताओं के अनुसार डिज़ाइन किया गया है-चाहे आप बड़ी पोजीशन को मैनेज कर रहे हों या कम एक्सपोज़र के साथ टेस्टिंग स्ट्रेटेजी कर रहे हों.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eआइए स्टैंडर्ड निकल कॉन्ट्रैक्ट की विशेषताओं के साथ शुरू करें:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकीमत कोटेशन\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: प्रति किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलॉट साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 250 किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eटिक साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eप्रॉफिट/लॉस प्रति टिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10 × 250 = ₹25\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसमाप्ति\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: महीने का अंतिम कारोबारी दिन\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eडिलीवरी यूनिट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 3 मेट्रिक टन\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eउदाहरण के लिए, अगर निकेल का वर्तमान मार्केट प्राइस ₹1,485/kg है (जैसा कि अक्टूबर 2025 में देखा गया है), तो कुल कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e250 × ₹1,485 = ₹3,71,250\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमार्जिन आवश्यकताएं आमतौर पर एनआरएमएल (ओवरनाइट पोजीशन) के लिए लगभग 10% और एमआईएस (इंट्राडे पोजीशन) के लिए 5% होती हैं. इसलिए, इस कॉन्ट्रैक्ट के लिए, NRML मार्जिन लगभग ₹37,125 होगा, और MIS मार्जिन लगभग ₹18,562 होगा.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eNow let’s look at the \u003cstrong\u003e\u003cb\u003eNickel Mini contract\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e, which offers a more accessible entry point:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकीमत कोटेशन\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: प्रति किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलॉट साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 100 किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eटिक साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eप्रॉफिट/लॉस प्रति टिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10 × 100 = ₹10\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसमाप्ति\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: महीने का अंतिम कारोबारी दिन\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eडिलीवरी यूनिट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 3 मेट्रिक टन\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eमान लीजिए कि ₹1,485/kg की समान कीमत है, निकेल मिनी के लिए कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e100 × ₹1,485 = ₹1,48,500\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eएनआरएमएल मार्जिन लगभग ₹14,850 होगा, और एमआईएस मार्जिन लगभग ₹7,425-कंसिस्टेंट होगा, जो बड़े कॉन्ट्रैक्ट के प्रतिशत लॉजिक के साथ होता है, लेकिन इसमें काफी कम पूंजी की आवश्यकता होती है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eदोनों कॉन्ट्रैक्ट लीड के समान मासिक इंट्रोडक्शन साइकिल का पालन करते हैं. नए कॉन्ट्रैक्ट समाप्त होने से पांच महीने पहले लॉन्च किए जाते हैं, लेकिन लिक्विडिटी वर्तमान महीने के कॉन्ट्रैक्ट में केंद्रित होती है. ट्रेडर्स के लिए, इसका मतलब है कि सख्त बिड-आस्क स्प्रेड, कम प्रभाव लागत और बेहतर निष्पादन-विशेष रूप से मार्केट ऑर्डर के लिए.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eAs with other base metals, trading Nickel is best approached through \u003cstrong\u003e\u003cb\u003eprice action strategies\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e rather than relying heavily on fundamentals. The market often reacts more to technical levels and global sentiment than to supply-demand reports.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide06\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Key-Takeaways\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.6 \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमुख्य टेकअवे\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003eइस लीड का एक आकर्षक इतिहास है, रोमन इन्फ्रास्ट्रक्चर में इसका अत्यधिक उपयोग संभवतः सामाजिक गिरावट में योगदान दे रहा है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eआधुनिक लीड का उपयोग सुरक्षित है, जो बैटरी, शील्डिंग और इंडस्ट्रियल एप्लीकेशन पर केंद्रित है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eMCX पर लीड कॉन्ट्रैक्ट स्टैंडर्ड और मिनी फॉर्मेट में आते हैं, जो एक्सपोज़र और मार्जिन में सुविधा प्रदान करते हैं.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eप्रत्येक लीड कॉन्ट्रैक्ट समाप्ति से पांच महीने पहले लॉन्च किया जाता है, लेकिन लिक्विडिटी केवल वर्तमान महीने में होती है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eस्टेनलेस स्टील और EV बैटरी के लिए निकल आवश्यक है, जिसमें स्टील इसका सबसे बड़ा उपयोग है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eग्लोबल निकल मार्केट में सरप्लस है, जिससे कीमतों में गिरावट आती है और फंडामेंटल प्रभाव कम हो जाता है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e2022 से निकल की कीमतों में तेज़ी से गिरावट आई है, जिससे मैक्रो ट्रैकिंग की तुलना में तकनीकी विश्लेषण अधिक प्रभावी हो गया है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eMCX पर निकल कॉन्ट्रैक्ट स्टैंडर्ड और मिनी फॉर्मेट में भी आते हैं, जिसमें अलग-अलग लॉट साइज़ और टिक वैल्यू होती हैं.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eदोनों धातुओं के लिए मार्जिन आवश्यकताएं अलग-अलग होती हैं, लेकिन मिनी कॉन्ट्रैक्ट कम पूंजी प्रतिबद्धता प्रदान करते हैं.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eमौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट में लिक्विडिटी सबसे अधिक होती है, जिससे वे कुशल ट्रेडिंग और न्यूनतम फिसलन के लिए आदर्श बन जाते हैं.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide07\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Fun-Activity\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.7 \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमज़ेदार गतिविधि\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलीड मिनी = 1 MT, ₹50/टिक निकल मिनी = 100 किलोग्राम, ₹10/टिक\u003c/p\u003e\u003cp\u003e₹15,000 के बजट के लिए कौन सा उपयुक्त है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eउत्तर:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e निकल मिनी बेहतर मार्जिन के लिए फिट होता है, कम एक्सपोज़र.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});jQuery(\u0027.text_slider_goto4\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  3);});jQuery(\u0027.text_slider_goto5\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  4);});jQuery(\u0027.text_slider_goto6\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  5);});jQuery(\u0027.text_slider_goto7\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  6);});var  resize_75472  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_75472.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022slides-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022slides-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027 Lead-A-Curious-Metal-with-a-Curious Past\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e15.1 \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलीड: एक क्यूरियस पास्ट के साथ एक क्यूरियस मेटल\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cem\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Exams-rafiki.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Exams-rafiki.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e इशा, मैंने कभी नहीं सोचा था कि रोमन साम्राज्य के पतन जैसे कुछ से लीड जुड़ा हो सकता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e यह सच है. रोमन जल पाइप, कुकवेयर-ईवन कॉस्मेटिक्स में लीड का इस्तेमाल करते हैं. समय के साथ, इससे व्यापक विषाक्तता हुई, विशेष रूप से इलीट के बीच.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e यह जंगली है. तो लक्जरी के लिए इस्तेमाल की जाने वाली धातु ने वास्तव में उन्हें नुकसान पहुंचाया?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e ठीक-ठीक. आज, लीड का इस्तेमाल बैटरी, रेडिएशन शील्डिंग और इंडस्ट्रियल लाइनिंग में अधिक सुरक्षित रूप से किया जाता है. लेकिन इसका इतिहास यह याद दिलाता है कि सामग्री किस तरह सभ्यताओं को आकार देती है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e और अब यह MCX पर ट्रेड किया जाता है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e हां, और यह अधिक स्थिर बेस मेटल में से एक है. आइए देखें कि इसके कॉन्ट्रैक्ट कैसे काम करते हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eयह आश्चर्यजनक लग सकता है, लेकिन धातु की लीड-कॉमन, भारी और अनुमानित-इतिहास के सबसे बड़े गिरावटों में से एक से जुड़ी हुई है: रोमन साम्राज्य की गिरावट. सोना नहीं, चाँदी, न कि कीमती पत्थर, बल्कि लीड. हालांकि यह रोमन इतिहास में गहराई नहीं है, लेकिन लीड और रोम के बीच कनेक्शन को अनदेखा करने के लिए बहुत आकर्षक है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलीड कई उल्लेखनीय विशेषताओं वाला एक यूनीक मेटल है. यह घने, मलेबल और डक्टिल है, जिसका मतलब है कि इसे आसानी से आकार दिया जा सकता है. यह क्षय का प्रतिरोध करता है, बिजली को अच्छी तरह से नहीं करता है, और पृथ्वी की क्रस्ट में अपेक्षाकृत अधिक है. इन गुणों ने इसे प्राचीन समय में, विशेष रूप से बुनियादी ढांचे और घरेलू उपयोगों के लिए अविश्वसनीय रूप से उपयोगी बनाया.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eप्रीहिस्टॉरिक समय से लीड का उपयोग किया जा रहा है. मिस्र के पुरातत्वीय प्रमाण में 4000 ईसा पूर्व की प्रमुख आकृतियां दिखाई गई हैं. हालांकि, यह रोमन साम्राज्य के दौरान था जो वास्तव में उपयोग का कारण बनता था. रोमन इसका व्यापक रूप से उपयोग पानी की पाइप, एक्वेक्ट, टैंक लाइनिंग, कुकवेयर और यहां तक कि कॉस्मेटिक्स के लिए करते हैं. वास्तव में, सीधे किसी के घर में चलने वाले लीड वॉटर पाइप को धन और स्थिति का चिह्न माना जाता था. ये पाइप अक्सर घर के मालिक के नाम से लगे हुए थे, जो कलाकृति का एक व्यक्तिगत प्रतीक था.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलेकिन यह व्यापक उपयोग लागत पर आया. आयरन के विपरीत, मानव शरीर में लीड का कोई जैविक कार्य नहीं होता है. यह विषाक्त और कार्सिनोजेनिक है. लगातार एक्सपोज़र, विशेष रूप से लीड पाइप में परिवहन किए गए पेयजल के माध्यम से, लीड पॉइजनिंग का कारण बनता है. आयरनिक रूप से, इलीट-जो इन लग्ज़री तक सबसे अधिक पहुंच वाले हैं-सबसे अधिक प्रभावित हुए थे. कुछ इतिहासकारों का मानना है कि इस व्यापक विषाक्त नेतृत्व और निर्णय लेने वाले वर्ग को कमजोर किया, जो साम्राज्य के अंतिम घटने में योगदान देता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eआधुनिक समय में, हमें लीड के लिए सुरक्षित और अधिक नियंत्रित उपयोग मिले हैं. इसका इस्तेमाल सोल्डरिंग, इंडस्ट्रियल लाइनिंग, रेडिएशन शील्डिंग और सबसे खास तौर पर, लीड-एसिड बैटरी में किया जाता है, जो इसका सबसे बड़ा एप्लीकेशन है. इसका इस्तेमाल केबल कवरिंग, पिगमेंट और शिपबिल्डिंग में भी किया जाता है. और बस एक सामान्य गलत धारणा को स्पष्ट करने के लिए: पेंसिल में \u0022लीड\u0022 सबसे ग्राफाइट पर नहीं लेता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमार्केट के दृष्टिकोण से, लीड की सप्लाई और मांग हाल के वर्षों में अपेक्षाकृत स्थिर रही है. इसकी कीमत एक निरंतर रेंज के भीतर रही है, जिसमें सीमित उतार-चढ़ाव दिखाई देता है. MCX पर ट्रेडर के लिए, इसका मतलब है कि लीड फ्यूचर्स को न्यूज़ या फंडामेंटल एनालिसिस की बजाय प्राइस ऐक्शन स्ट्रेटेजी के माध्यम से सबसे अच्छा संपर्क किया जाता है. अगर आप फंडामेंटल खोजना चाहते हैं, तो इंटरनेशनल लीड और जिंक स्टडी ग्रुप (ILZSG) जैसे स्रोतों के माध्यम से विश्वसनीय डेटा उपलब्ध है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Understanding-Lead-Futures-Contracts-on-MCX\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.2 –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eMCX पर लीड फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट को समझना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003c/h2\u003e\u003ch3 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/New-entries-rafiki.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/New-entries-rafiki.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e तो लीड कॉन्ट्रैक्ट MCX पर कैसे काम करते हैं?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e दो प्रकार के होते हैं-स्टैंडर्ड और मिनी. स्टैंडर्ड कॉन्ट्रैक्ट में 5 मेट्रिक टन का बहुत साइज़ है, और प्रत्येक टिक की कीमत ₹250 है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e और मिनी?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e यह 1 मेट्रिक टन प्रति लॉट है, जिसमें ₹50 प्रति टिक है. दोनों महीने के अंतिम ट्रेडिंग दिन समाप्त हो जाते हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e तो छोटी ट्रेड के लिए मिनी बेहतर है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e ठीक-ठीक. कम मार्जिन, कम एक्सपोज़र-रिटेल ट्रेडर्स या टेस्टिंग स्ट्रेटजी के लिए आदर्श.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) पर ट्रेड किए गए कई अन्य बेस मेटल की तरह, लीड दो कॉन्ट्रैक्ट वेरिएंट में उपलब्ध है: स्टैंडर्ड लीड कॉन्ट्रैक्ट और लीड मिनी. दोनों को विभिन्न प्रकार के ट्रेडर्स को पूरा करने के लिए डिज़ाइन किया गया है-जो बड़े एक्सपोज़र की तलाश कर रहे हैं और जो छोटे, अधिक मैनेज करने योग्य पोजीशन को पसंद करते हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eआइए स्टैंडर्ड लीड कॉन्ट्रैक्ट से शुरू करते हैं. यह कॉन्ट्रैक्ट प्रति किलोग्राम में उद्धृत किया जाता है, और लॉट साइज़ 5 मेट्रिक टन है, जो 5,000 किलोग्राम के बराबर है. टिक साइज़- न्यूनतम कीमत मूवमेंट- ₹0.05 है. इसका मतलब है कि प्रत्येक टिक मूवमेंट के लिए, लाभ या हानि ₹0.05 को 5,000 से गुणा किया जाता है, जिसके परिणामस्वरूप ₹250 प्रति टिक होता है. कॉन्ट्रैक्ट महीने के अंतिम ट्रेडिंग दिन समाप्त हो जाता है, और डिलीवरी यूनिट 10 मेट्रिक टन होती है, जो फिज़िकल सेटलमेंट का विकल्प चुनने वाले लोगों के लिए प्रासंगिक है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eउदाहरण के लिए, मान लीजिए कि लीड की वर्तमान कीमत ₹188.40 प्रति किलोग्राम है (जैसा कि हाल ही के MCX कोटेशन में देखा गया है). कुल कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e5,000 किलोग्राम × ₹188.40 = ₹942,000\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमार्जिन आवश्यकताओं के लिए, एमसीएक्स आमतौर पर ओवरनाइट पोजीशन के लिए एनआरएमएल (सामान्य) मार्जिन और एक ही दिन के ट्रेड के लिए एमआईएस (इंट्राडे) मार्जिन को अनिवार्य करता है. मौजूदा मार्जिन फ्रेमवर्क के आधार पर, इस कॉन्ट्रैक्ट के लिए NRML मार्जिन लगभग ₹110,000 है, जबकि MIS मार्जिन लगभग ₹55,000 है. इसका अर्थ बेस मेटल सेगमेंट में उच्च मार्जिन प्रतिशत के साथ क्रमशः कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू का लगभग 11.7% और 5.9% है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eअब आइए लीड मिनी कॉन्ट्रैक्ट पर नज़र डालें. यह वेरिएंट प्रति किलोग्राम भी उद्धृत किया जाता है, लेकिन 1 मेट्रिक टन या 1,000 किलोग्राम के छोटे लॉट साइज़ के साथ आता है. टिक साइज़ ₹0.05 रहता है, जिसका मतलब है कि प्रत्येक टिक के परिणामस्वरूप ₹50 लाभ या हानि होती है. स्टैंडर्ड कॉन्ट्रैक्ट की तरह, लीड मिनी भी महीने के अंतिम दिन समाप्त हो जाती है और 10 मेट्रिक टन की डिलीवरी यूनिट होती है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमान लीजिए कि लीड मिनी की वर्तमान कीमत ₹188.70 प्रति किलोग्राम है, कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e1,000 किलोग्राम × ₹188.70 = ₹188,700\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलीड मिनी के लिए NRML मार्जिन लगभग ₹22,000 है, और MIS मार्जिन लगभग ₹11,000 है. हालांकि मार्जिन प्रतिशत स्टैंडर्ड कॉन्ट्रैक्ट के समान हैं, लेकिन आवश्यक पूर्ण पूंजी बहुत कम है, जिससे रिटेल ट्रेडर और सीमित एक्सपोज़र वाली टेस्टिंग रणनीतियों के लिए लीड मिनी अधिक सुलभ हो जाता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eसारांश में, दोनों कॉन्ट्रैक्ट समान ट्रेडिंग मैकेनिक्स प्रदान करते हैं लेकिन स्केल में अलग-अलग होते हैं. स्टैंडर्ड लीड कॉन्ट्रैक्ट उन ट्रेडर्स के लिए उपयुक्त है जो उच्च वॉल्यूम और प्रभाव चाहते हैं, जबकि लीड मिनी कम फाइनेंशियल प्रतिबद्धता के साथ अधिक सुविधाजनक एंट्री पॉइंट प्रदान करता है. चाहे आप प्राइस एक्शन के आधार पर ट्रेडिंग कर रहे हों या इंडस्ट्रियल एक्सपोज़र को हेजिंग कर रहे हों, रिस्क और पूंजी को कुशलतापूर्वक मैनेज करने के लिए इन स्पेसिफिकेशन को समझना महत्वपूर्ण है.\u003c/p\u003e\u003ch3 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003c/h3\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027How-Lead-Futures-Contracts-Work-on-MCX\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e15.3 \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलीड फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट एमसीएक्स पर कैसे काम करते हैं\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cem\u003e\u003cspan style=\u0022color: #000080\u0022\u003e\u003cstrong\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Search-engines-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Search-engines-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/span\u003e\u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e ईशा, नए लीड कॉन्ट्रैक्ट कितने बार लॉन्च किए जाते हैं?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e हर महीने. प्रत्येक कॉन्ट्रैक्ट समाप्ति से पांच महीने पहले शुरू किया जाता है. इसलिए कॉन्ट्रैक्ट का एक रोलिंग सेट हमेशा उपलब्ध होता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e लेकिन मुझे किस चीज़ का व्यापार करना चाहिए?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e वर्तमान-महीने के कॉन्ट्रैक्ट का पालन करें. इसमें सबसे अधिक लिक्विडिटी और सबसे टाइट स्प्रेड हैं - बेहतर एग्जीक्यूशन और कम फिसलन.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e समझ गया. तो समय और तरलता का मामला.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e पूरी तरह से. आइए निकल पर जाएं-यह एक और दिलचस्प मेटल है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट लॉन्च करने के लिए एक व्यवस्थित शिड्यूल का पालन करता है, जिसमें लीड शामिल हैं. हर महीने, MCX एक नया कॉन्ट्रैक्ट पेश करता है जो पांच महीने बाद समाप्त होने के लिए तैयार किया जाता है. उदाहरण के लिए, जनवरी 2025 में, एक्सचेंज मई 2025 का लीड कॉन्ट्रैक्ट लॉन्च करेगा, जो मई के अंतिम ट्रेडिंग दिन समाप्त हो जाएगा.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eसाथ ही, जनवरी 2025 का संविदा-सित पांच महीने पहले सितंबर 2024 में शुरू हुआ-जनवरी के अंत में इसकी समाप्ति तक पहुंच जाएगा. यह रोलिंग स्ट्रक्चर यह सुनिश्चित करता है कि ट्रेडिंग के लिए हमेशा मौजूदा महीने का कॉन्ट्रैक्ट उपलब्ध रहता है, मार्केट के प्रतिभागियों के लिए निरंतरता और विकल्प बनाए रखता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eMCX लीड फ्यूचर्स कॉन्ट्रैक्ट लाइफसाइकिल (2025)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003ctable\u003e\u003ctbody\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकॉन्ट्रैक्ट का महीना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलॉन्च का महीना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसमाप्ति का महीना\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजनवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसितंबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजनवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eफरवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअक्टूबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eफरवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमार्च 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eनवंबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमार्च 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअप्रैल 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eदिसंबर 2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअप्रैल 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजनवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजून 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eफरवरी 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजून 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजुलाई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमार्च 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजुलाई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअगस्त 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअप्रैल 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअगस्त 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसितंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eमई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसितंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअक्टूबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजून 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअक्टूबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eनवंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eजुलाई 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eनवंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eदिसंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eअगस्त 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eदिसंबर 2025\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003c/tbody\u003e\u003c/table\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003eहालांकि कॉन्ट्रैक्ट शुरू होने के समय से ट्रेडिंग के लिए तकनीकी रूप से उपलब्ध होते हैं, लेकिन वे आमतौर पर तब तक इलिक्विड रहते हैं जब तक वे अपने अंतिम महीने में प्रवेश नहीं करते हैं. अधिकांश ट्रेडिंग एक्टिविटी, वॉल्यूम और प्राइस डिस्कवरी मौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट में होती है. ऐसा इसलिए है क्योंकि ट्रेडर उच्च लिक्विडिटी वाले कॉन्ट्रैक्ट को पसंद करते हैं, जो टाइट बिड-आस्क स्प्रेड प्रदान करते हैं. टाइटर स्प्रेड प्रभाव लागत को कम करता है- मार्केट ऑर्डर बनाने की छिपे हुए लागत-ट्रेड को अधिक कुशल और कम फिसलने की संभावना.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइसलिए, अगर आप लीड फ्यूचर्स को ट्रेड करने की योजना बना रहे हैं, तो आमतौर पर मौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट पर टिके रहने की सलाह दी जाती है. यहीं अधिकांश कार्रवाई होती है, और जहां आपके ऑर्डर को न्यूनतम घर्षण के साथ निष्पादित करने की संभावना होती है.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide04\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Nickel-Basics-Everyday-Utility-Market-Realities\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e15.4 \u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनिकल बेसिक: रोजमर्रा की उपयोगिता, मार्केट रियलिटी\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Warning-rafiki.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Warning-rafiki.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e किचन टूल्स और सिक्कों में निकल, ठीक है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e हां, लेकिन यह स्टेनलेस स्टील और EV बैटरी के लिए भी महत्वपूर्ण है. वैश्विक निकल का लगभग 65% स्टील उत्पादन में चला जाता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e मार्केट अब की तरह क्या है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e 2025 में, एक सरप्लस-प्रोडक्शन मांग को पीछे छोड़ रहा है. कीमतें 2022 में $45,000 से घटकर अब लगभग $14,900 हो गई हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवरुण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e तो फंडामेंटल ट्रेड नहीं कर रहे हैं?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइशा:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e वास्तव में नहीं. अभी निकेल के लिए प्राइस एक्शन और टेक्निकल लेवल अधिक विश्वसनीय हैं.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eनिकल उन धातुओं में से एक है जो शांत रूप से आधुनिक जीवन को शक्ति प्रदान करते हैं. किचन के बर्तन और मोबाइल फोन से लेकर मेडिकल डिवाइस, कंस्ट्रक्शन मटीरियल और ट्रांसपोर्टेशन सिस्टम तक-निकेल हर जगह है. इसकी विविधता टिकाऊ, क्षरण-प्रतिरोधी मिश्र धातुओं, विशेष रूप से स्टेनलेस स्टील बनाने की क्षमता से आती है. वास्तव में, वैश्विक निकेल उत्पादन का लगभग 65% स्टेनलेस स्टील उद्योग द्वारा उपयोग किया जाता है, जिससे यह धातु का सबसे बड़ा उपयोग बन जाता है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eस्टील के अलावा, निकेल का उपयोग बैटरी (विशेष रूप से इलेक्ट्रिक वाहनों के लिए), प्लेटिंग, सिक्का और एयरोस्पेस घटकों में भी किया जाता है. ऊर्जा भंडारण में इसकी भूमिका बढ़ गई है, लेकिन स्टेनलेस स्टील प्रभावी है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eग्लोबल डिमांड बनाम सप्लाई (2025)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइंटरनेशनल निकेल स्टडी ग्रुप (INSG) के अनुसार, 2025 में ग्लोबल निकल मार्केट में लगभग 179,000 टन का सरप्लस है, जो इंडोनेशिया, फिलीपींस और चीन में नई रिफाइनिंग क्षमता से प्रेरित है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eवर्तमान डिमांड-सप्लाई बैलेंस का स्नैपशॉट यहां दिया गया है:\u003c/p\u003e\u003ctable\u003e\u003ctbody\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमेट्रिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e2024\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e2025 (अनुमान)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eवैश्विक उत्पादन\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.15 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.30 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eवैश्विक मांग\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.10 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e3.12 मिलियन टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003eसरप्लस/डिफिसिट\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e+50,000 टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e+179,000 टी\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003c/tbody\u003e\u003c/table\u003e\u003cp\u003eस्रोत: आईएनएसजी अप्रैल 2025 की बैठक\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइस ओवरसप्लाई ने पूरे वर्ष कीमतों पर असर डाला है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनिकल प्राइस ट्रेंड (2022-2025)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eनिकेल की कीमतों में महामारी के दौर के उच्च स्तर से तीखी सुधार देखा गया है. मार्च 2022 में $45,795 प्रति टन तक पहुंचने के बाद, कीमतों में लगातार गिरावट आई है. अगस्त 2025 तक, निकेल लगभग $14,900 प्रति टन ट्रेड करता है, जो अतिरिक्त आपूर्ति और EV सेक्टर से slower-than-expected मांग वृद्धि से प्रेरित मंदी की भावना को दर्शाता है.\u003c/p\u003e\u003ctable\u003e\u003ctbody\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eवर्ष\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eऔसत कीमत (यूएसडी/टन)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2022\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$30,000+\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2023\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$22,500\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2024\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$18,200\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003ctr\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e2025 YTD\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003ctd\u003e\u003cp\u003e$14,900\u003c/p\u003e\u003c/td\u003e\u003c/tr\u003e\u003c/tbody\u003e\u003c/table\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eट्रेडिंग का दृष्टिकोण\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eवर्तमान मार्केट डायनेमिक्स को देखते हुए, फंडामेंटल के आधार पर ट्रेडिंग निकेल निरंतर परिणाम नहीं दे सकता है. अतिरिक्त और मैक्रोइकोनॉमिक अनिश्चितता ने प्राइस एक्शन को अधिक विश्वसनीय गाइड बना दिया है. ट्रेड की प्लानिंग करते समय लिक्विडिटी, अस्थिरता और तकनीकी स्तर को सप्लाई-डिमांड विवरण से अधिक प्राथमिकता देनी चाहिए.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eअगर आप एमसीएक्स पर निकल फ्यूचर्स ट्रेडिंग कर रहे हैं, तो बेहतर लिक्विडिटी और टाइट स्प्रेड के लिए मौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट पर ध्यान दें. और अगर आप शैक्षिक कंटेंट बना रहे हैं, तो मैं आपको भारतीय शिक्षार्थियों के लिए तैयार किए गए एनोटेटेड चार्ट, एक्सपायरी कैलेंडर या परिदृश्य-आधारित ट्रेडिंग एक्सरसाइज़ के साथ इसे देखने में मदद कर सकता हूं.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide05\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Nickel-Futures-Contract-Structure-and-Trading-Logic\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.5 \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनिकल फ्यूचर्स: कॉन्ट्रैक्ट स्ट्रक्चर और ट्रेडिंग लॉजिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eनिकेल, MCX पर अन्य बेस मेटल की तरह, दो कॉन्ट्रैक्ट वेरिएंट में प्रदान किया जाता है: स्टैंडर्ड निकल फ्यूचर्स और स्मॉल निकल मिनी फ्यूचर्स. दोनों को अलग-अलग ट्रेडिंग क्षमताओं के अनुसार डिज़ाइन किया गया है-चाहे आप बड़ी पोजीशन को मैनेज कर रहे हों या कम एक्सपोज़र के साथ टेस्टिंग स्ट्रेटेजी कर रहे हों.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eआइए स्टैंडर्ड निकल कॉन्ट्रैक्ट की विशेषताओं के साथ शुरू करें:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकीमत कोटेशन\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: प्रति किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलॉट साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 250 किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eटिक साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eप्रॉफिट/लॉस प्रति टिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10 × 250 = ₹25\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसमाप्ति\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: महीने का अंतिम कारोबारी दिन\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eडिलीवरी यूनिट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 3 मेट्रिक टन\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eउदाहरण के लिए, अगर निकेल का वर्तमान मार्केट प्राइस ₹1,485/kg है (जैसा कि अक्टूबर 2025 में देखा गया है), तो कुल कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e250 × ₹1,485 = ₹3,71,250\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमार्जिन आवश्यकताएं आमतौर पर एनआरएमएल (ओवरनाइट पोजीशन) के लिए लगभग 10% और एमआईएस (इंट्राडे पोजीशन) के लिए 5% होती हैं. इसलिए, इस कॉन्ट्रैक्ट के लिए, NRML मार्जिन लगभग ₹37,125 होगा, और MIS मार्जिन लगभग ₹18,562 होगा.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eNow let’s look at the \u003cstrong\u003e\u003cb\u003eNickel Mini contract\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e, which offers a more accessible entry point:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकीमत कोटेशन\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: प्रति किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलॉट साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 100 किलोग्राम\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eटिक साइज़\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eप्रॉफिट/लॉस प्रति टिक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: ₹0.10 × 100 = ₹10\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसमाप्ति\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: महीने का अंतिम कारोबारी दिन\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eडिलीवरी यूनिट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e: 3 मेट्रिक टन\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eमान लीजिए कि ₹1,485/kg की समान कीमत है, निकेल मिनी के लिए कॉन्ट्रैक्ट वैल्यू होगी:\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e100 × ₹1,485 = ₹1,48,500\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eएनआरएमएल मार्जिन लगभग ₹14,850 होगा, और एमआईएस मार्जिन लगभग ₹7,425-कंसिस्टेंट होगा, जो बड़े कॉन्ट्रैक्ट के प्रतिशत लॉजिक के साथ होता है, लेकिन इसमें काफी कम पूंजी की आवश्यकता होती है.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eदोनों कॉन्ट्रैक्ट लीड के समान मासिक इंट्रोडक्शन साइकिल का पालन करते हैं. नए कॉन्ट्रैक्ट समाप्त होने से पांच महीने पहले लॉन्च किए जाते हैं, लेकिन लिक्विडिटी वर्तमान महीने के कॉन्ट्रैक्ट में केंद्रित होती है. ट्रेडर्स के लिए, इसका मतलब है कि सख्त बिड-आस्क स्प्रेड, कम प्रभाव लागत और बेहतर निष्पादन-विशेष रूप से मार्केट ऑर्डर के लिए.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eAs with other base metals, trading Nickel is best approached through \u003cstrong\u003e\u003cb\u003eprice action strategies\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e rather than relying heavily on fundamentals. The market often reacts more to technical levels and global sentiment than to supply-demand reports.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide06\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Key-Takeaways\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.6 \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमुख्य टेकअवे\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003col\u003e\u003cli\u003eइस लीड का एक आकर्षक इतिहास है, रोमन इन्फ्रास्ट्रक्चर में इसका अत्यधिक उपयोग संभवतः सामाजिक गिरावट में योगदान दे रहा है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eआधुनिक लीड का उपयोग सुरक्षित है, जो बैटरी, शील्डिंग और इंडस्ट्रियल एप्लीकेशन पर केंद्रित है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eMCX पर लीड कॉन्ट्रैक्ट स्टैंडर्ड और मिनी फॉर्मेट में आते हैं, जो एक्सपोज़र और मार्जिन में सुविधा प्रदान करते हैं.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eप्रत्येक लीड कॉन्ट्रैक्ट समाप्ति से पांच महीने पहले लॉन्च किया जाता है, लेकिन लिक्विडिटी केवल वर्तमान महीने में होती है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eस्टेनलेस स्टील और EV बैटरी के लिए निकल आवश्यक है, जिसमें स्टील इसका सबसे बड़ा उपयोग है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eग्लोबल निकल मार्केट में सरप्लस है, जिससे कीमतों में गिरावट आती है और फंडामेंटल प्रभाव कम हो जाता है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e2022 से निकल की कीमतों में तेज़ी से गिरावट आई है, जिससे मैक्रो ट्रैकिंग की तुलना में तकनीकी विश्लेषण अधिक प्रभावी हो गया है.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eMCX पर निकल कॉन्ट्रैक्ट स्टैंडर्ड और मिनी फॉर्मेट में भी आते हैं, जिसमें अलग-अलग लॉट साइज़ और टिक वैल्यू होती हैं.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eदोनों धातुओं के लिए मार्जिन आवश्यकताएं अलग-अलग होती हैं, लेकिन मिनी कॉन्ट्रैक्ट कम पूंजी प्रतिबद्धता प्रदान करते हैं.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eमौजूदा महीने के कॉन्ट्रैक्ट में लिक्विडिटी सबसे अधिक होती है, जिससे वे कुशल ट्रेडिंग और न्यूनतम फिसलन के लिए आदर्श बन जाते हैं.\u003c/li\u003e\u003c/ol\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide07\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Fun-Activity\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e15.7 \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमज़ेदार गतिविधि\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022style-svg aligncenter\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/wp-content/uploads/2021/11/Questions-bro.svg\u0022 /\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eलीड मिनी = 1 MT, ₹50/टिक निकल मिनी = 100 किलोग्राम, ₹10/टिक\u003c/p\u003e\u003cp\u003e₹15,000 के बजट के लिए कौन सा उपयुक्त है?\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eउत्तर:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e निकल मिनी बेहतर मार्जिन के लिए फिट होता है, कम एक्सपोज़र.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});jQuery(\u0027.text_slider_goto4\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  3);});jQuery(\u0027.text_slider_goto5\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  4);});jQuery(\u0027.text_slider_goto6\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  5);});jQuery(\u0027.text_slider_goto7\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  6);});var  resize_75472  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_75472.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022videos-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022videos-tab\u0022\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u003cp\u003eस्टडी स्लाइड्स वीडियो 14.1 लीड: एक क्यूरियस पिछले वरुण के साथ एक क्यूरियस मेटल: ईशा, मैंने कभी नहीं सोचा कि लीड रोमन एम्पायर के गिरने जैसे कुछ से जुड़ा हो सकता है. ईशा: यह सच है. रोमन जल पाइप, कुकवेयर-ईवन कॉस्मेटिक्स में लीड का इस्तेमाल करते हैं. समय के साथ, इससे व्यापक विषाक्तता हुई, विशेष रूप से इलीट के बीच. वरुण: यह जंगली है. तो ... \u003ca title=\u0022Lead and Nickel\u0022 class=\u0022read-more\u0022 href=\u0022https://www.5paisa.com/hindi/finschool/course/currency-commodity-government-securities-course/lead-and-nickel/\u0022 aria-label=\u0022Read more about Lead and Nickel\u0022\u003eअधिक पढ़ें\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":13805,"menu_order":0,"comment_status":"बंद","ping_status":"बंद","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-75501","markets","type-markets","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/75501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets"}],"about":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/types/markets"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/users/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/comments?post=75501"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/75501/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75533,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/75501/revisions/75533"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/13805"}],"wp:attachment":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/media?parent=75501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"श्रेणी","embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/categories?post=75501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https://api.w.org/{rel}","templated":true}]}}