{"id":24972,"date":"2022-06-01T06:43:13","date_gmt":"2022-06-01T06:43:13","guid":{"rendered":"https://www.5paisa.com/finschool/?post_type=markets\u0026#038;p=24972"},"modified":"2024-08-02T16:57:02","modified_gmt":"2024-08-02T11:27:02","slug":"stock-market-investments","status":"publish","type":"markets","link":"https://www.5paisa.com/finschool/course/investment-analysis-course/stock-market-investments/","title":{"rendered":"Learn About Stock Market \u0026#038; Investments"},"content":{"rendered":"\u003cdiv data-elementor-type=\u0022wp-post\u0022 data-elementor-id=\u002224972\u0022 class=\u0022elementor elementor-24972\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-46e0638 elementor-section-full_width tab_container elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u002246e0638\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-785851a\u0022 data-id=\u0022785851a\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003csection class=\u0022elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-815ba57 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\u0022 data-id=\u0022815ba57\u0022 data-element_type=\u0022section\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-container elementor-column-gap-wide\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-ddb36c4 chapters_list\u0022 data-id=\u0022ddb36c4\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-84b23bb elementor-widget elementor-widget-shortcode\u0022 data-id=\u002284b23bb\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022shortcode.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-shortcode\u0022\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0022#post_chapters a[href*=\u0027\u0022  +  location.pathname  + \u0022\u0027]\u0022).addClass(\u0022current\u0022).attr(\u0022aria-current\u0022, \u0022page\u0022);})\u003c/script\u003e\u003cdiv class=\u0022desktop_chapters\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022post_chapters\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022post_chapters-heading\u0022\u003eप्रकरणे\u003c/div\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/stock-market-investments/\u0022\u003eस्टॉक मार्केट आणि इन्व्हेस्टमेंट\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/risk-in-stock-market/\u0022\u003eस्टॉक मार्केटमध्ये रिस्क\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/measurement-of-risk/\u0022\u003eरिस्कचे मोजमाप\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/risk-expected-return/\u0022\u003eरिस्क आणि अपेक्षित रिटर्न\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/risk-return-relationship/\u0022\u003eरिस्क आणि रिटर्न रिलेशनशिप\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/market-analysis-its-impact-on-prices/\u0022\u003eमार्केट विश्लेषण आणि किंमतीवर त्याचा परिणाम\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/industry-analysis/\u0022\u003eउद्योग विश्लेषण\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/company-analysis/\u0022\u003eकंपनी विश्लेषण\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ca href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/capital-asset-pricing-model/\u0022\u003eकॅपिटल ॲसेट प्राईसिंग मॉडेल\u003c/a\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022chapters_toggle\u0022\u003e\u003ca href=\u0022#\u0022 id=\u0022open_chapters\u0022 aria-label=\u0022View chapters\u0022\u003e\u003cspan\u003eप्रकरणे पाहा\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003ca href=\u0022#\u0022 id=\u0022close_chapters\u0022 style=\u0022display:none;\u0022 aria-label=\u0022Hide chapters\u0022\u003e\u003cspan\u003eअध्याय लपवा\u003c/span\u003e\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003ci class=\u0022fa fa-chevron-right\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript\u003ejQuery(document).ready(function(){jQuery(\u0027.chapters_toggle #open_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).removeAttr(\u0027hidden\u0027).css(\u0027left\u0027, \u00270px\u0027);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027none\u0027);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027block\u0027).focus();});jQuery(\u0027.chapters_toggle #close_chapters\u0027).click(function(e){e.preventDefault();jQuery(\u0027.desktop_chapters\u0027).css(\u0027left\u0027, \u0027-480px\u0027).attr(\u0027hidden\u0027, \u0027\u0027);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027block\u0027);jQuery(\u0027#close_chapters\u0027).css(\u0027display\u0027, \u0027none\u0027);jQuery(\u0027#open_chapters\u0027).focus();});});\u003c/script\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-3f0112c tabs_contents\u0022 data-id=\u00223f0112c\u0022 data-element_type=\u0022column\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-wrap elementor-element-populated\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-element elementor-element-335f491 market_content_tabs elementor-widget elementor-widget-eael-adv-tabs\u0022 data-id=\u0022335f491\u0022 data-element_type=\u0022widget\u0022 data-widget_type=\u0022eael-adv-tabs.default\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022elementor-widget-container\u0022\u003e\u003cdiv data-scroll-on-click=\u0022no\u0022 data-scroll-speed=\u0022300\u0022 id=\u0022eael-advance-tabs-335f491\u0022 class=\u0022eael-advance-tabs eael-tabs-horizontal eael-tab-auto-active \u0022 data-tabid=\u0022335f491\u0022\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-nav \u0022\u003e\u003cul class=\u0022eael-tab-inline-icon\u0022 role=\u0022tablist\u0022\u003e\u003cli id=\u0022study\u0022 class=\u0022active-default eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022true\u0022 data-tab=\u00221\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u00220\u0022 aria-controls=\u0022study-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-edit\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eअभ्यास\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022slides\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00222\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022slides-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022fas fa-book-open\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eस्लाईड्स\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003cli id=\u0022videos\u0022 class=\u0022 eael-tab-item-trigger eael-tab-nav-item\u0022 aria-selected=\u0022false\u0022 data-tab=\u00223\u0022 role=\u0022tab\u0022 tabindex=\u0022-1\u0022 aria-controls=\u0022videos-tab\u0022 aria-expanded=\u0022false\u0022\u003e\u003ci class=\u0022far fa-eye\u0022\u003e\u003c/i\u003e\u003cspan class=\u0022eael-tab-title title-after-icon\u0022\u003eव्हिडिओ\u003c/span\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv class=\u0022eael-tabs-content\u0022\u003e\u003cdiv id=\u0022study-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item active-default\u0022 data-title-link=\u0022study-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cdiv class=\u0027white\u0027 style=\u0027background:rgb(255, 255, 255); border:solid 0px rgb(255, 255, 255); border-radius:0px; padding:0px 0px 0px 1px;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider\u0027 class=\u0027owl-carousel sa_owl_theme owl-pagination-true\u0027 data-slider-id=\u0027text_slider\u0027 style=\u0027visibility: visible;visibility:visible;\u0027\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide01\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Introduction\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e1.1. परिचय-\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e शेअर्ससाठी मार्केटप्लेस\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg fetchpriority=\u0022high\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-77217 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction.png\u0022 alt=\u0022Introduction The Market Place where shares are Traded\u0022 width=\u00221919\u0022 height=\u00221257\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction.png 1919w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-300x197.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-1024x671.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-768x503.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-1536x1006.png 1536w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-50x33.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-100x66.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Introduction-150x98.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1919px) 100vw, 1919px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003ch4\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eशेअर्सना मार्केटची आवश्यकता का आहे\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h4\u003e\u003cp\u003eइतर कोणत्याही कमोडिटी प्रमाणे, शेअर्सना अशा मार्केटप्लेसची आवश्यकता असते ज्यामध्ये खरेदीदार आणि विक्रेते भेटू शकतात. it शिवाय इन्व्हेस्टरना यासह ट्रेड करण्यासाठी प्रतिपक्ष शोधण्यासाठी संघर्ष करावा लागेल. लिक्विडिटी, योग्य मूल्यांकन आणि पारदर्शकता सुनिश्चित करण्याव्यतिरिक्त, स्टॉक मार्केट देखील एक प्लॅटफॉर्म प्रदान करते जो पूर्णपणे आयोजित केला जातो.\u003c/p\u003e\u003ch4\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमार्केटचे दोन भिन्न प्रकार \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h4\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eप्रायमरी मार्केट - जेव्हा कंपनी पहिल्यांदाच शेअर्स जारी करते.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eसेकंडरी मार्केट - जिथे विद्यमान शेअर्स इन्व्हेस्टर दरम्यान ट्रेड केले जातात.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eप्रायमरी मार्केट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eआयपीओ (इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग्स)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eकंपन्यांना भांडवल उभारण्याचा सर्वात सामान्य मार्ग म्हणजे IPO होय. उदाहरणार्थ, नोव्हेंबर 2023 मध्ये Mamaearth च्या ऐतिहासिक IPO ने गुंतवणूकदारांकडून प्रचंड स्वारस्य घेतले होते.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eहक्क\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e समस्या\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eराईट्स इश्यूमध्ये विद्यमान शेअरधारकांना अतिरिक्त शेअर्स देऊन फर्म वित्त प्राप्त करू शकतात. यामुळे निष्ठावान गुंतवणूकदारांना कमी किंमतीत अधिक शेअर्स खरेदी करण्याची परवानगी मिळते.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eखासगी प्लेसमेंट्स\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eम्युच्युअल फंड्स, इन्श्युरन्स कंपन्या किंवा पेन्शन फंड्स सारख्या संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना निवडकपणे खासगी प्लेसमेंटमध्ये शेअर्स विकले जातात. ही एक जलद पद्धत आहे आणि अनेकदा पब्लिक इश्यूचे जटिल स्वरूप टाळण्याची इच्छा असलेल्या फर्मद्वारे वापरली जाते.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eसेकंडरी मार्केट \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eदररोज ट्रेडिंग\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eशेअर्स विकले जातात आणि नंतर सेकंडरी मार्केटवर ट्रेड केले जातात. येथे इन्व्हेस्टर एकमेकांसोबत ट्रेड करतात. उदाहरणार्थ Zomato शेअर्स NSE आणि BSE वर सक्रियपणे ट्रेड केले जातात आणि टेस्ला शेअर्स नॅसडॅक वर ट्रेड केले जातात.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकिंमत शोध\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eसेकंडरी मार्केटवरील किंमती मागणी आणि पुरवठा, कंपनीची कामगिरी आणि मॅक्रोइकॉनॉमिक वातावरणाद्वारे निर्धारित केल्या जातात. कमतरतेसह कमोडिटीच्या किंमती वाढतात आणि कमी होतात; भावना आणि बातम्यांसह स्टॉकच्या किमती वाढतात आणि खाली येतात.\u003c/p\u003e\u003ch4\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eस्टॉक एक्सचेंज - आयोजित बाजार\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h4\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eकाय आहे \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eस्टॉक एक्सचेंज \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eस्टॉक एक्सचेंज हे एक संघटित आणि नियमित मार्केटप्लेस आहे - आज मुख्यत्वे इलेक्ट्रॉनिक - जिथे शेअर्स, बाँड्स आणि डेरिव्हेटिव्ह सारख्या सिक्युरिटीज सूचीबद्ध आणि ट्रेड केल्या जातात. कंपन्या येथे त्यांच्या शेअर्सची यादी देतात आणि रजिस्टर्ड ब्रोकर्स स्वयंचलित ऑर्डर-मॅचिंग सिस्टीमद्वारे गुंतवणूकदारांच्या वतीने ट्रेड करतात. फिजिकल ट्रेडिंग फ्लोअर्स बहुतेकदा टप्प्याटप्प्याने काढले गेले आहेत; NSE आणि BSE, उदाहरणार्थ, प्रामुख्याने इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने कार्य करतात\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eस्टॉक एक्सचेंजचे कार्य \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eपारदर्शकता –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eसर्व ट्रेड रेकॉर्ड आणि पारदर्शक आहेत.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eयोग्य मूल्यांकन \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– किंमती सामूहिक मार्केटची भावना प्रतिबिंबित करतात\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eलिक्विडिटी –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eगुंतवणूकदार स्वत:ला शोधल्याशिवाय त्वरित खरेदी किंवा विक्री करू शकतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनियमन –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eकेवळ परवानाधारक आणि आर्थिकदृष्ट्या समर्थित ब्रोकरला ट्रेड करण्याची परवानगी आहे आणि हे गुंतवणूकदारांचे संरक्षण करण्यासाठी आहे.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eप्रमुख एक्सचेंजची उदाहरणे\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (एनएसई): \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eभारताचे सर्वात मोठे एक्सचेंज, त्यांच्या विभागांमध्ये दररोज दहा लाख व्यवहार हाताळते (उल्लेख आकडेवारी वर्षानुसार बदलतात आणि एनएसईच्या स्वत:च्या ट्रेडिंग स्टॅटिस्टिक्समध्ये प्रकाशित केली जाते).\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eबॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– आशियातील सर्वात जुने आणि अजूनही खूप ॲक्टिव्ह एक्सचेंज.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eन्यूयॉर्क स्टॉक एक्सचेंज (NYSE) –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eमार्केट कॅपिटलायझेशनवर आधारित जगातील सर्वात मोठे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eनास्डॅक –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eApple, Microsoft आणि टेस्ला सारख्या त्यांच्या टेक स्टॉकसाठी ओळखले जाते.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eस्टॉक एक्सचेंज मॅट का करतात\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003er?\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eएक्स्चेंजशिवाय शेअर्सची विक्री करणे कठीण असेल तर तुम्हाला स्वत: खरेदीदार शोधणे आवश्यक आहे. याचे निराकरण करण्यासाठी, एक्सचेंज हजारो खरेदीदार आणि विक्रेत्यांना एकत्रित करतात, ज्यामुळे त्वरित लिक्विडिटी सुनिश्चित होते.\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide02\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Investments-Meaning\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e1.2. इन्व्हेस्टमेंटचा अर्थ\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-77218 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning.png\u0022 alt=\u0022Investments Meaning\u0022 width=\u00221785\u0022 height=\u00221477\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning.png 1785w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-300x248.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-1024x847.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-768x635.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-1536x1271.png 1536w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-50x41.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-100x83.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Investments-Meaning-150x124.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1785px) 100vw, 1785px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइन्व्हेस्टमेंट म्हणजे फक्त पैसे किंवा संसाधने आज भविष्यात परतावा मिळण्याची अपेक्षा आहे. संपत्ती किंवा उत्पादक क्षमता वाढवण्याच्या प्रयत्नात हा वर्तमान वापर पुढे ढकलला आहे. सोने, प्रॉपर्टी, स्टॉक मार्केट आणि सरकारी योजनांमधून भारतात गुंतवणूक करण्याचे अनेक मार्ग आहेत.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e फायनान्शियल संपत्तीत इन्व्हेस्टमेंट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइन्व्हेस्टमेंट म्हणजे अशी वस्तू खरेदी करणे जी आज वापरली जात नाही परंतु भविष्यात संपत्ती निर्माण करण्यासाठी वापरली जाते. फायनान्समध्ये, इन्व्हेस्टमेंट म्हणजे भविष्यात इन्कम किंवा वाढ होईल या आशासह खरेदी केलेली मालमत्ता किंवा वस्तू. उदाहरणार्थ:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eएनएसईवर इन्फोसिस शेअर्समध्ये गुंतवणूक ही लाभांश आणि भांडवली नफ्यासाठी एक आर्थिक गुंतवणूक आहे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eस्टेट बँक ऑफ इंडियामध्ये फिक्स्ड डिपॉझिटमध्ये कमी रिस्क असणारे इन्कम मिळते.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eरिअल इस्टेट गुंतवणूक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eभारतीय देखील वास्तविक मालमत्तांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पैसे गुंतवतात:\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eगोल्ड हा पारंपारिक पर्याय आहे, परंतु गोल्ड ईटीएफ हा एक आधुनिक पर्याय आहे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eबंगळुरू किंवा पुणे यासारख्या शहरांमधील रिअल इस्टेट ही एक दीर्घकालीन इन्व्हेस्टमेंट आहे जी भाडे इन्कम आणि प्रशंसा प्रदान करू शकते.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eरिस्क/रिवॉर्डचा बॅलन्स\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eसर्व इन्व्हेस्टमेंट रिस्क-रिटर्न स्पेक्ट्रमवर कुठेतरी आहेत.\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eRBI बाँड्स इतर सरकारी सिक्युरिटीज प्रमाणेच कमी रिस्क असलेले असतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e2021 मध्ये Zomato च्या IPO सारख्या स्टार्ट-अप्स किंवा IPO मधील इक्विटी गुंतवणूक जास्त जोखमीसह येते परंतु संभाव्यपणे जास्त परतावा देखील देते.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइन्व्हेस्टमेंट अर्थशास्त्र\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eवास्तविक गुंतवणूक\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eअर्थतज्ज्ञ इन्व्हेस्टमेंट म्हणजे भविष्यातील उत्पादनात वापरल्या जाणार्या वास्तविक संपत्तीची खरेदी किंवा विकास. भारतातील उदाहरणांमध्ये समाविष्ट आहे: दिल्ली-मुंबई औद्योगिक कॉरिडॉर (डीएमआयसी), मेट्रो रेल्वे प्रकल्प आणि राजस्थानमधील सोलर पार्क - उत्पादक क्षमतेत योगदान देणारे मोठे पायाभूत सुविधा प्रकल्प.\u003c/p\u003e\u003cp\u003eस्वतंत्रपणे, अर्थतज्ज्ञ मानवी भांडवल इन्व्हेस्टमेंट खर्च शिक्षण, ट्रेनिंग आणि कौशल्ये यांच्याकडे ओळखतात, ज्यामुळे भविष्यातील उत्पादकता वाढते, जरी ते भौतिक भांडवल नाही तरीही. उदाहरण: कौशल्य भारत मिशन, जे भौतिक पायाभूत सुविधांऐवजी ट्रेनिंग आणि शिक्षणात गुंतवणूक करते.\u003c/p\u003e\u003ch4\u003e\u003cstrong\u003eएकूण देशांतर्गत प्रॉडक्ट आणि राष्ट्रीय इन्कम\u003c/strong\u003e\u003c/h4\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइन्व्हेस्टमेंट ही जीडीपीचा मोठा भाग आहे:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eGDP = C + I + G + NX\u003c/p\u003e\u003cp\u003eमी कुठे इन्व्हेस्टमेंट करतो. उदाहरणार्थ, राजस्थानमधील सोलर पार्क सारख्या अक्षय ऊर्जा प्रकल्पांच्या उभारणीसाठी भारताचे प्रयत्न ही वास्तविक इन्व्हेस्टमेंट आहे.\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eएकूण इन्व्हेस्टमेंट - नवीन भांडवली वस्तूंचा एकूण खर्च.\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eनिव्वळ इन्व्हेस्टमेंट - एकूण इन्व्हेस्टमेंट कमी डेप्रीसिएशन\u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eजर भारताने ₹50,000 कोटी रुपयांची नवीन मेट्रो बांधली, परंतु विद्यमान पायाभूत सुविधा ₹10,000 कोटींनी घसरून गेली, तर निव्वळ इन्व्हेस्टमेंट ₹40,000 कोटी रुपये आहे.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eगुंतवणूक आणि व्यवसाय व्यवस्थापन\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eगुंतवणूक निर्णय\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eबिझनेस मॅनेजमेंटमध्ये, इन्व्हेस्टमेंट निर्णयांना कॅपिटल बजेटिंग म्हणून ओळखले जाते. प्रकल्प मूल्य जोडतात का याचे व्यवस्थापकांचे मूल्यांकन.\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eउदाहरण:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eपुण्यातील EV प्लांटमध्ये गुंतवणूक करण्याचा Tata मोटर्सचा निर्णय हा इलेक्ट्रिक वाहनांच्या अपेक्षित मागणीवर आधारित कॅपिटल बजेटिंग निर्णय आहे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eAI सक्षम प्लॅटफॉर्ममध्ये इन्फोसिसची इन्व्हेस्टमेंट ही तंत्रज्ञानातील एक अमूर्त इन्व्हेस्टमेंट आहे.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eॲक्टिव्ह वर्सिज पॅसिव्ह इन्व्हेस्टिंग \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eपॅसिव्ह गुंतवणूक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– किमान चालू मॅनेजमेंटसह दीर्घकालीन नफ्यासाठी सिक्युरिटीज खरेदी करणे आणि होल्ड करणे, उदा. index म्युच्युअल फंड किंवा बाँड्स.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eॲक्टिव्ह इन्व्हेस्टमेंट\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– मार्केटला आऊटपरफॉर्म करण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी वारंवार सिक्युरिटीज खरेदी आणि विक्री करणे, ज्यात प्रत्यक्ष संशोधन आणि निर्णय घेणे आवश्यक आहे, उदा. सक्रियपणे व्यवस्थापित इक्विटी फंड किंवा वैयक्तिक स्टॉक-पिकिंग.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eउदाहरणार्थ, SBI ब्लूचिप फंड किंवा HDFC फ्लेक्सी कॅप फंड सारख्या सक्रियपणे व्यवस्थापित इक्विटी फंड चालवणारे फंड मॅनेजर बेंचमार्क इंडेक्सपेक्षा जास्त कामगिरी करण्याच्या प्रयत्नात स्टॉक खरेदी आणि विक्री करतात.\u003c/p\u003e\u003ch3 dir=\u0022ltr\u0022\u003eस्टॉक वि. फ्लो \u003c/h3\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eपाण्यासह बाथटब फिलिंगची कल्पना करा.\u003c/p\u003e\u003cul dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eफ्लो\u003c/strong\u003e = प्रति मिनिट किती पाणी भरले जाते (कालांतराने मोजला जाणारा रेट). ही इन्व्हेस्टमेंट आहे. उदाहरण: भारतमाला अंतर्गत या वर्षी हायवे बांधण्यासाठी भारत किती खर्च करतो.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eस्टॉक\u003c/strong\u003e = आता एका क्षणी टबमध्ये किती पाणी बसले आहे. ही राजधानी आहे. उदाहरण: आजच्या तारखेला आधीच अस्तित्वात असलेल्या महामार्ग, कारखाने आणि IT पार्कची एकूण संख्या.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cstrong\u003eगुंतवणूकीमुळे भांडवलाची भर पडते.\u003c/strong\u003e कॅपिटल स्टॉक (एक स्नॅपशॉट) बनण्यासाठी प्रत्येक वर्षाची इन्व्हेस्टमेंट (फ्लो) कालांतराने वाढत जाते. ज्याप्रमाणे प्रवाहित पाणी टबमध्ये एकूण पाण्याची पातळी वाढते.\u003c/p\u003e\u003ch3 dir=\u0022ltr\u0022\u003eफर्म किती इन्व्हेस्ट करते हे काय ठरवते?\u003c/h3\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eमुख्यत्वे दोन गोष्टी:\u003c/p\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cstrong\u003ea) इन्कम (Y)\u003c/strong\u003e जेव्हा लोक/बिझनेस अधिक कमाई करतात, तेव्हा ते अधिक खर्च करतात - घर, कार, उपकरणे, यंत्रसामग्री. अधिक इन्कम → अधिक इन्व्हेस्टमेंट. त्याप्रमाणे सोपे.\u003c/p\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cstrong\u003eb) इंटरेस्ट रेट (r)\u003c/strong\u003e पैसे वापरण्याची ही \u0022किंमत\u0022 आहे. जेव्हा इंटरेस्ट रेट्स वाढतात, तेव्हा लोन घेणे महाग होते, त्यामुळे लोक/फर्म कमी इन्व्हेस्ट करतात. उदाहरण: जेव्हा आरबीआयने 2023 मध्ये रेपो रेट वाढवले, तेव्हा होम लोन महाग झाले, त्यामुळे कमी लोकांनी घर खरेदी केले → निवासी इन्व्हेस्टमेंट कमी झाली.\u003c/p\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eतरः इन्व्हेस्टमेंट = इन्कम आणि इंटरेस्ट रेटचे कार्य. उच्च उत्पन्न → अधिक गुंतवणूक. जास्त इंटरेस्ट रेट → कमी इन्व्हेस्टमेंट.\u003c/p\u003e\u003ch3 dir=\u0022ltr\u0022\u003eट्रिकी भाग: भांडवलाची संधी\u003c/h3\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eयेथे असा भाग आहे जो लोकांना गोंधळात टाकतो. जर कंपनी पैसे उधार घेत नसेल तर काय होईल - ते आधीच असलेल्या कॅशचा वापर करते? इंटरेस्ट रेट अद्याप महत्त्वाचा आहे का?\u003c/p\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cstrong\u003eहोय - आणि का हे पाहण्याचा सोपा मार्ग येथे दिला आहे.\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eकल्पना करा की तुमच्याकडे ₹1 लाख बचत आहे. तुम्ही लहान बिझनेस सुरू करण्यासाठी फूड कार्ट खरेदी करण्यासाठी त्याचा वापर करण्याचा विचार करीत आहात.\u003c/p\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cstrong\u003eआता विचारा:\u003c/strong\u003e तुम्ही त्या ₹1 लाखासह आणखी काय करू शकता?\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli dir=\u0022ltr\u0022\u003eतुम्ही हे फक्त फिक्स्ड डिपॉझिटमध्ये ठेवू शकता आणि कमवू शकता, म्हणा, 7% इंटरेस्ट - रिस्क-फ्री, कोणताही प्रयत्न नाही.\u003c/li\u003e\u003cli dir=\u0022ltr\u0022\u003eत्यामुळे जर तुमचा फूड कार्ट बिझनेस तुम्हाला वर्षाला 5 % नफा मिळवणार असेल, तर तुम्ही बिझनेस सुरू करून खरच गमावत आहात - तुम्ही फक्त बँकेत पैसे ठेवण्यापेक्षा चांगले असाल.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eहा संधीचा खर्च आहेः जरी तुम्ही कोणालाही इंटरेस्ट \u0026quot;देय\u0026quot; केले नसेल तरीही तुम्ही कमावलेले इंटरेस्ट सोडून दिले आहे. त्यासाठी तुमच्या खिश्याला कोणतीही रोख शिल्लक नसला तरीही, ते पैसे देणे ही एक वास्तविक किंमत आहे.\u003c/p\u003e\u003ch4 dir=\u0022ltr\u0022\u003eहे का महत्त्वाचे आहे\u003c/h4\u003e\u003cp dir=\u0022ltr\u0022\u003eम्हणूनच इंटरेस्ट रेट्स कॅश-रिच असलेल्या आणि लोन घेण्याची गरज नसलेल्या कंपन्यांसाठीही इन्व्हेस्टमेंटच्या निर्णयांवर परिणाम करतात:\u003c/p\u003e\u003cul dir=\u0022ltr\u0022\u003e\u003cli\u003eजर इंटरेस्ट रेट्स जास्त असतील, तर इन्व्हेस्टमेंट करण्याचे मूल्य वाढण्यापूर्वी तुमचे स्वत:चे पैसे क्लिअर करणे आवश्यक आहे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eजर प्रोजेक्टचा अपेक्षित नफा तुम्ही केवळ पैसे सुरक्षितपणे ठेवण्यापेक्षा कमी असेल तर ते करणे योग्य नाही - अगदी तुमच्या स्वत:च्या फंडसह.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eभारतातील आधुनिक गुंतवणूकीची उदाहरणे\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eपायाभूत सुविधांमध्ये गुंतवणूक:\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e अदानी समूहाची अक्षय ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये गुंतवणूक.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eतंत्रज्ञानातील अमूर्त गुंतवणूक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– Reliance जिओची 5G नेटवर्कमध्ये गुंतवणूक.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eLIC IPO 2022\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी गुंतवणुकीची संधी.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eगव्हर्नमेंट सॉव्हरेन गोल्ड बाँड्स (SGBs)\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e– इंटरेस्ट आणि सोन्याच्या किंमतीच्या वाढीसह फायनान्शियल इन्स्ट्रुमेंट्स.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eव्हेंचर कॅपिटल इन्व्हेस्टमेंट \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eहाय-रिस्कमध्ये, झेप्टो (क्विक-कॉमर्स) आणि सर्वम AI (AI/डिप्टेक) सारखे हाय-रिटर्न स्टार्ट-अप्स, जे 2025-26 पर्यंत खासगीरित्या धारण केलेले आहेत आणि व्हीसी-बॅक केलेले आहेत.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0027text_slider_slide03\u0027 class=\u0027sa_hover_container\u0027 data-hash=\u0027Types-of-Investment\u0027 style=\u0027padding:4.9% 5%; margin:0px 0%; background-color:rgb(255, 255, 255); min-height:400px; \u0027\u003e\u003ch2 style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e1.3 इन्व्हेस्टमेंटचे प्रकार\u003c/strong\u003e\u003c/h2\u003e\u003cp\u003e\u003cimg decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-77219 size-full\u0022 src=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments.png\u0022 alt=\u0022Types of Investments\u0022 width=\u00221999\u0022 height=\u00221786\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments.png 1999w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-300x268.png 300w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-1024x915.png 1024w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-768x686.png 768w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-1536x1372.png 1536w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-50x45.png 50w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-100x89.png 100w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2022/05/Types-of-Investments-150x134.png 150w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 1999px) 100vw, 1999px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eइन्व्हेस्टमेंट विविध प्रकारची असू शकते .\u003c/p\u003e\u003cp\u003eते शेअर्स, बाँड्स इ. मध्ये फायनान्शियल इन्व्हेस्टमेंट असू शकते. सोन्यात किंवा प्रॉपर्टीत इन्व्हेस्टमेंट केली जाऊ शकते. प्रत्येक गुंतवणुकीत काही ना काही रिस्क असते आणि त्यातून मिळणारे रिटर्नही मिळते. अलीकडील वर्षांमध्ये भारतातील इन्व्हेस्टमेंट परिदृश्य वेगाने विकसित झाले आहे, ज्यामुळे पारंपारिक पर्यायांमध्ये डिजिटल गोल्ड, सॉव्हरेन बाँड्स आणि स्टार्ट-अप इक्विटी सारख्या नवीन साधनांचा परिचय झाला आहे.\u003c/p\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eफायनान्शियल\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eगुंतवणूक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eशेअर्स आणि इक्विटीज\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eगुंतवणुकीच्या सर्वात सामान्य प्रकारांपैकी एक म्हणजे स्टॉक एक्सचेंजवर कोट केलेल्या कंपन्यांचे शेअर्स खरेदी करणे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eतथापि, गुंतवणूकदार एनएसईमध्ये इन्फोसिस किंवा HDFC बँकेचे शेअर्स खरेदी करतील आणि लाभांश आणि भांडवली वाढीची अपेक्षा ठेवतील.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e2022 मध्ये LIC किंवा 2021 मध्ये Zomato सारख्या IPO ने किरकोळ गुंतवणूकदारांना थेट इक्विटी मार्केटमध्ये सहभागी होण्याची संधी दिली.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eबाँड्स आणि डेब्ट सिक्युरिटीज\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eबाँड्स हे डेब्ट सिक्युरिटीज आहेत जे नियमित अंतराने इंटरेस्ट देतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eभारत सरकारचे सॉव्हरेन गोल्ड बाँड (SGBs) सोन्याच्या किंमती ट्रॅक करतात आणि वार्षिक 2.5% इंटरेस्ट देखील देतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eगुंतवणूकदार NTPC किंवा Reliance इंडस्ट्रीज सारख्या कंपन्यांद्वारे जारी केलेल्या कॉर्पोरेट बाँडमधून अंदाजे परतावा मिळवू शकतात.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eफॉरेन करन्सी बाँड्स\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003eभारतीय गुंतवणूकदार ग्लोबल मार्केट एक्सपोजरसाठी फॉरेन करन्सी बाँड्समध्ये शिफ्ट होत आहेत.\u003c/p\u003e\u003cp style=\u0022text-align: left\u0022\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eउदाहरण:  \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eभारतीय कंपन्या जसे Reliance इंडस्ट्रीज आणि स्टेट बँक ऑफ इंडियाने आंतरराष्ट्रीय बाजारात यूएसडी-डिनोमिनेटेड बाँड्स जारी केले आहेत आणि फर्म परदेशी चलनात बाह्य व्यावसायिक कर्ज (ईसीबी) द्वारे निधी उभारतात. येथे, भारतीय जारीकर्त्याला करन्सी रिस्क आहे, कारण रिपेमेंट परदेशी चलनात देय आहे तर महसूल मोठ्या प्रमाणात रुपयांमध्ये कमवला जातो. \u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eडेरिव्हेटिव्ह आणि आकस्मिक क्लेम\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003eफ्यूचर्स आणि ऑप्शन्स सारखे डेरिव्हेटिव्ह अंतर्निहित ॲसेट्सवर आधारित आहेत. परंतु डेरिव्हेटिव्ह सकारात्मक कॅश फ्लो निर्माण करणे आवश्यक नाही.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eNSE डेरिव्हेटिव्ह सेगमेंटवरील ट्रेडर्स रिस्कचा अंदाज घेण्यासाठी किंवा हेज करण्यासाठी निफ्टी फ्यूचर्स किंवा बँक निफ्टी ऑप्शन्स खरेदी करतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003eपारंपारिक इन्व्हेस्टमेंट नाही, परंतु इक्विटी किंवा कमोडिटीच्या किंमतीवर आधारित असल्याने पूर्णपणे अभ्यास केला.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003ch3\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eमध्यस्थांमार्फत अप्रत्यक्ष गुंतवणूक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/h3\u003e\u003cp\u003eमोठ्या संख्येने भारतीय थेटपणे नव्हे तर मध्यस्थांकडून मालमत्ता खरेदी करतात.\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eम्युच्युअल फंड –\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eउदाहरणार्थ, SBI ब्लूचिप फंड हजारो गुंतवणूकदारांकडून पैसे गोळा करतो आणि विविध इक्विटी पोर्टफोलिओमध्ये गुंतवणूक करतो.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eपेन्शन फंड – \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eलोक निवृत्तीसाठी नॅशनल पेन्शन सिस्टीम (NPS) मध्ये इन्व्हेस्ट करू शकतात आणि टॅक्स लाभ मिळवू शकतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eइन्श्युरन्स लिंक्ड इन्व्हेस्टमेंट – \u003c/b\u003e\u003c/strong\u003eULIP (युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स) - हे इन्श्युरन्स आणि इक्विटी/डेब्ट इन्व्हेस्टमेंटचे कॉम्बिनेशन आहेत.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eते मध्यस्थ म्हणून काम करतात आणि व्यावसायिक व्यवस्थापन आणि विविधता प्रदान करतात. याचा अर्थ वैयक्तिक इन्व्हेस्टरसाठी कमी रिस्क .\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eबचत आणि इन्व्हेस्टमेंट यातील फरक\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eसेव्हिंग्स\u003c/strong\u003e – सुरक्षित साधनांमध्ये ठेवलेले पैसे उदा. बँक डिपॉझिट. ₹1 लाख रुपयांच्या फिक्स्ड डिपॉझिटवर तुम्हाला इंटरेस्ट मिळेल.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eगुंतवणूक\u003c/strong\u003e – शेअर्स किंवा प्रॉपर्टी सारख्या ॲसेट्समध्ये पैसे ठेवणे, जेथे मूल्य वाढू शकते आणि कमी होऊ शकते. उदाहरण: कॅपिटल रिस्क परंतु डीएलएफ रिअल इस्टेटमध्ये शेअर्स खरेदी करून मोठ्या परताव्याची क्षमता.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003eतांत्रिकदृष्ट्या, डिपॉझिट हे सेव्हिंग्स असतात, परंतु बँका अनेकदा डिपॉझिट अकाउंटला \u0026#39;इन्व्हेस्टमेंट अकाउंट\u0026#39; म्हणून मार्केट करतात. गुंतवणूक जोखमीची आहे (तुमचे भांडवल गमावू शकता). सेव्हिंग नाही (केवळ रिस्क म्हणजे महागाई, जे त्याचे मूल्य कमी करते).\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003eआधुनिक भारतातील उदाहरणे\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cul\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eइक्विटी\u003c/strong\u003e – नूतनीकरणीय ऊर्जेत भर दिल्यानंतर रिटेल गुंतवणूकदार अदानी एंटरप्रायजेसमध्ये खरेदी करतात.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eकर्ज\u003c/strong\u003e – नियमित उत्पन्नासाठी आरबीआय फ्लोटिंग रेट सेव्हिंग्स बाँड्स (2020) मध्ये इन्व्हेस्ट.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eम्युच्युअल फंड –\u003c/strong\u003e एच डी एफ सी बॅलन्स्ड ॲडव्हान्टेज फंड सारख्या फंडमध्ये SIP (सिस्टीमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन्स).\u003c/li\u003e\u003cli\u003eप्रत्यक्ष सोने खरेदी करण्याऐवजी, तुम्ही खरेदी करू शकता \u003cstrong\u003eडिजिटल गोल्ड\u003c/strong\u003e Paytm किंवा फोनपे द्वारे.\u003c/li\u003e\u003cli\u003e\u003cstrong\u003eस्टार्ट-अप-\u003c/strong\u003e एंजल आणि प्रारंभिक टप्प्यातील गुंतवणूकदार स्कायरूट एरोस्पेस (स्पेस-टेक) किंवा सर्वम AI सारख्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करतात, जर कंपनी स्केल किंवा अखेरीस लिस्ट करत असेल तर दीर्घकालीन भांडवली नफ्याच्या शोधात असतात.\u003c/li\u003e\u003c/ul\u003e\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e\u003cb\u003e\u003c/b\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003cp\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003cscript type=\u0027text/javascript\u0027\u003ejQuery(document).ready(function()  {jQuery(\u0027#text_slider\u0027).owlCarousel({items  :  1,smartSpeed  :  400,autoplay  :  false,autoplayHoverPause  :  false,smartSpeed  :  400,fluidSpeed  :  400,autoplaySpeed  :  400,navSpeed  :  400,dotsSpeed  :  400,dotsEach  :  1,loop  :  false,nav  :  true,navText  :  [\u0027Previous\u0027,\u0027Next\u0027],dots  :  true,responsiveRefreshRate  :  200,slideBy  :  1,mergeFit  :  true,autoHeight  :  true,mouseDrag  :  false,touchDrag  :  true});jQuery(\u0027#text_slider\u0027).css(\u0027visibility\u0027, \u0027visible\u0027);var  owl_goto  =  jQuery(\u0027#text_slider\u0027);jQuery(\u0027.text_slider_goto1\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  0);});jQuery(\u0027.text_slider_goto2\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  1);});jQuery(\u0027.text_slider_goto3\u0027).click(function(event){owl_goto.trigger(\u0027to.owl.carousel\u0027,  2);});var  resize_24470  =  jQuery(\u0027.owl-carousel\u0027);resize_24470.on(\u0027initialized.owl.carousel\u0027,  function(e)  {if  (typeof(Event)  === \u0027function\u0027)  {window.dispatchEvent(new  Event(\u0027resize\u0027));}  else  {var  evt  =  window.document.createEvent(\u0027UIEvents\u0027);evt.initUIEvent(\u0027resize\u0027,  true,  false,  window,  0);window.dispatchEvent(evt);}});});\u003c/script\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022slides-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022slides-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-11528 size-full\u0022 src=\u0022http://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview.png\u0022 alt=\u0022\u0022 width=\u0022612\u0022 height=\u0022408\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview.png 612w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview-300x200.png 300w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 612px) 100vw, 612px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003cdiv id=\u0022videos-tab\u0022 class=\u0022clearfix eael-tab-content-item \u0022 data-title-link=\u0022videos-tab\u0022\u003e\u003cp\u003e\u003cimg loading=\u0022lazy\u0022 decoding=\u0022async\u0022 class=\u0022aligncenter wp-image-11528 size-full\u0022 src=\u0022http://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview.png\u0022 alt=\u0022\u0022 width=\u0022612\u0022 height=\u0022408\u0022 srcset=\u0022https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview.png 612w, https://www.5paisa.com/finschool/wp-content/uploads/2021/10/coming-soon-person-g8026473a8_1920-removebg-preview-300x200.png 300w\u0022 sizes=\u0022(max-width: 612px) 100vw, 612px\u0022 /\u003e\u003c/p\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/div\u003e\u003c/section\u003e\u003c/div\u003e","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u003cp\u003eस्टडी स्लाईड्स व्हिडिओ 1.1 इतर अनेक वस्तूंसारख्या परिचय ज्यासाठी खरेदीदार आणि विक्रेत्यांना एकत्र येण्यासाठी मार्केट प्लेस आवश्यक आहे; शेअर्सनाही बाजार आवश्यक आहे जेथे ते विकले जाऊ शकतात आणि खरेदी केले जाऊ शकतात. ज्या बाजारांमध्ये शेअर्स विकले जातात ते प्रायमरी मार्केट किंवा सेकंडरी मार्केट आहेत. प्रायमरी मार्केट म्हणजे सुरुवातीला केलेल्या बिझनेसचा संदर्भ... \u003ca title=\u0022Learn About Stock Market \u0026#038; Investments\u0022 class=\u0022read-more\u0022 href=\u0022https://www.5paisa.com/marathi/finschool/course/investment-analysis-course/stock-market-investments/\u0022 aria-label=\u0022Read more about Learn About Stock Market \u0026#038; Investments\u0022\u003eअधिक वाचा\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":16695,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-24972","markets","type-markets","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/24972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets"}],"about":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/types/markets"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/users/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/comments?post=24972"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/24972/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59603,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/24972/revisions/59603"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/markets/16695"}],"wp:attachment":[{"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/media?parent=24972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https://www.5paisa.com/finschool/wp-json/wp/v2/categories?post=24972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https://api.w.org/{rel}","templated":true}]}}