સોલ્વન્સી એ કંપનીના નાણાંકીય સ્વાસ્થ્ય માટે એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે. સોલ્વન્સી રેશિયોને માપવાથી કંપની કેવી રીતે કામ કરી રહી છે અને કંપની તેના દેવું અને વ્યાજની કેટલી અસરકારક ચુકવણી કરી રહી છે તે વિશે વ્યાવસાયિક માહિતી મળે છે. સોલ્વન્સી રેશન નફાકારક રહેતી વખતે કંપનીની ભાવિ દેવાની જવાબદારીઓને પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતાને માપે છે.
સોલ્વન્સી રેશિયો એ એક નાણાંકીય મેટ્રિક છે જે કંપનીની લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓને કવર કરવાની ક્ષમતાને માપે છે અને તે બતાવે છે કે તે ભવિષ્યની દેવાની જવાબદારીઓને પહોંચી વળવા માટે કેશ ફ્લો કેટલો કાર્યક્ષમ બનાવે છે. તે વ્યવસાયના નાણાંકીય સ્વાસ્થ્યને સૂચવે છે અને રોકાણકારોના મેનેજરો અને શેરધારકોને નફાકારકતાનું વધુ સારી રીતે મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદ કરે છે.
પ્રથમ પરિબળ રોકડ પ્રવાહ છે. આ કંપનીઓને માપતી વખતે ફાઇનાન્શિયલ ક્ષમતાને સમજવા માટે ડેપ્રિશિયેશન અને ખર્ચ માટે જવાબદાર છે. સોલ્વન્સી પ્રોફેશનલ્સને માપતી વખતે માત્ર કંપનીની ટૂંકા ગાળાની જવાબદારીઓને બદલે તમામ દેવું જવાબદારીઓને પણ ધ્યાનમાં લે છે.
સોલ્વન્સી રેશિયોની ગણતરી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
સોલ્વન્સી રેશિયોમાં વિવિધ મેટ્રિક્સનો સમાવેશ થાય છે જે તમામ લાંબા ગાળાના ઋણની ચુકવણીમાં નાણાંકીય સ્થિરતાને માપે છે, સંચિત વ્યાજ કર મુલતવી અને રોકડ પ્રવાહ અને સંપત્તિનો ઉપયોગ કરીને બાકી શેર. સોલ્વન્સીની ગણતરી કરવાની વિવિધ રીતો છે પરંતુ સોલ્વન્સી રેશિયોની ગણતરી માટે મુખ્ય ફોર્મ્યુલા નીચે મુજબ છે :
સોલ્વન્સી રેશિયો = (ચોખ્ખી આવક + ડેપ્રિશિયેશન) / તમામ જવાબદારીઓ (ટૂંકા ગાળાના + લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ)
અહીં આંકડામાં એન્ટિટીનો વર્તમાન રોકડ પ્રવાહ શામેલ છે, જ્યારે ડિનોમિનેટર તેની જવાબદારીઓથી બનેલો છે. આમ, સોલ્વન્સી રેશિયો નક્કી કરે છે કે કંપનીનો રોકડ પ્રવાહ તેની કુલ જવાબદારીઓ ચૂકવવા માટે પર્યાપ્ત છે કે નહીં. સોલ્વન્સી રેશિયો અમને સંસ્થાના લાંબા ગાળાના દેવું સંબંધિત અર્થપૂર્ણ તુલના કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે કારણ કે તે તેની ઇક્વિટી અને સંપત્તિ સાથે સંબંધિત છે. આ રેશિયોનો ઉપયોગ રુચિ ધરાવતા પક્ષોને કંપનીના મૂડી માળખાની સ્થિરતાનું મૂલ્યાંકન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
સોલ્વન્સી રેશિયોના પ્રકારો
- ઇક્વિટી રેશિયોમાં કરજ
ડેટ ટુ ઇક્વિટી એ સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા ડેટ સોલ્વન્સી રેશિયોમાંથી એક છે. ડેટ ટુ ઇક્વિટી રેશિયો એ માપે છે કે ઇક્વિટીની તુલનામાં કંપની તેની કામગીરીને ભંડોળ આપવા માટે કેટલો ડેટનો ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે કોઈ કંપની ચાલુ બિઝનેસ પ્રવૃત્તિઓ માટે ચુકવણી કરવા માટે તેના દેવુંનો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે કંપનીને લિક્વિડેટ કરવાની જરૂર હોય તેવા દેવાંને કવર કરવા માટે આ મૂલ્ય પર્યાપ્ત છે તેની ખાતરી કરવા માટે ઇક્વિટીનું નિરીક્ષણ કરવું જરૂરી છે. તેથી ઉચ્ચ રેશિયો, કંપનીના વિકાસને ભંડોળ પૂરું પાડવું ઊંચું દેવું મૂલ્ય છે. તેને ડેબ્ટ ટુ ઇક્વિટી રેશિયો = લોન્ગ ટર્મ ડેબ્ટ/શેરહોલ્ડર્સ ફંડ તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે
2. ડેટ રેશિયો
ડેટ રેશિયો એ એક નાણાંકીય રેશિયો છે જેનો ઉપયોગ કંપનીના નાણાંકીય લાભને માપવા માટે કરવામાં આવે છે. તેની ગણતરી કુલ જવાબદારીઓ લઈને અને તેને કુલ મૂડી દ્વારા વિભાજિત કરીને કરવામાં આવે છે જો ડેટ રેશિયો વધુ હોય તો તે રજૂ કરે છે કે કંપની જોખમી છે. તે દેવુંનો ઉપયોગ કરીને ફાઇનાન્સ કરવામાં આવતી બિઝનેસની કુલ મૂડીનો પ્રમાણ નક્કી કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કંપનીનું ડેટ ટુ કેપિટલ રેશિયો 0.45 છે. તેનો અર્થ એ છે કે તેની મૂડીનો 45% દેવુંમાંથી આવે છે. આવા કિસ્સામાં ઓછા રેશિયોને પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે તેનો અર્થ એ છે કે કંપની દેવું પર વધુ આધાર રાખ્યા વિના મૂડી માટે ચુકવણી કરી શકે છે.
3. માલિકીનો રેશિયો અથવા ઇક્વિટી રેશિયો
માલિકીનો ગુણોત્તર માલિકોના ભંડોળ અને ચોખ્ખી સંપત્તિઓ અથવા મૂડી વચ્ચે સંબંધ સ્થાપિત કરે છે. તે આ રીતે વ્યક્ત કરવામાં આવે છે
ઇક્વિટી/માલિકીનો રેશિયો = શેરહોલ્ડર્સ ફંડ/મૂડી અથવા શેરહોલ્ડર્સ ફંડ/કુલ સંપત્તિ
4. વ્યાજ કવરેજ રેશિયો
વ્યાજ કવરેજ રેશિયોનો ઉપયોગ કંપની બાકી દેવાની જવાબદારીઓ પર વ્યાજ ચૂકવી શકે છે કે નહીં તે નિર્ધારિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. તે એકાઉન્ટિંગ સમયગાળા માટે દેવાં પર ચૂકવવાપાત્ર વ્યાજ ચુકવણી સાથે કંપનીના EBIT ને વિભાજિત કરીને ગણતરી કરવામાં આવે છે.
તેને આ રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે
વ્યાજ કવરેજ રેશિયો = EBIT / લોન્ગ ટર્મ ડેટ પર વ્યાજ
જ્યાં EBIT = વ્યાજ અથવા કર પહેલાં કમાણી
બિઝનેસની સોલ્વન્સી માટે ઉચ્ચ કવરેજ રેશિયો વધુ સારો છે, જ્યારે ઓછું કવરેજ રેશિયો બિઝનેસ પર દેવુંના બોજને સૂચવે છે.
5. વ્યાજ કવરેજ રેશિયો
વ્યાજ કવરેજ રેશિયો સાથે રોકાણકાર તેના કરજ પર વ્યાજ શુલ્ક ચૂકવવા માટે કંપનીના નફાની સંખ્યા નક્કી કરી શકે છે. આંકડાની ગણતરી કરવા માટે અમારે કંપનીના નફાને તેની વ્યાજની ચુકવણી દ્વારા વિભાજિત કરવું પડશે. ઉચ્ચ મૂલ્ય, વધુ સૉલ્વન્ટ કંપની. તેની ગણતરી આ રીતે કરવામાં આવે છે
વ્યાજ કવરેજ રેશિયો = EBIT / લોન્ગ ટર્મ ડેટ પર વ્યાજ
બિઝનેસની સોલ્વન્સી માટે ઉચ્ચ કવરેજ રેશિયો વધુ સારો છે, જ્યારે ઓછું કવરેજ રેશિયો બિઝનેસ પર દેવુંના બોજને સૂચવે છે.
આ સોલ્વન્સી રેશિયો વિશે છે જે લાંબા ગાળાની દેવાની જવાબદારીઓ ચૂકવવાની તેની ક્ષમતાને માપીને બિઝનેસ સંસ્થાની સોલ્વન્સી નક્કી કરે છે.
6. નાણાંકીય લાભ
વધુ સંપત્તિ ખરીદવા માટે નાણાંકીય લાભ દેવુંનો ઉપયોગ છે. ઇક્વિટી પર વળતર વધારવા માટે લિવરેજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જો કે અત્યધિક નાણાંકીય લાભ નિષ્ફળતાના જોખમમાં વધારો કરે છે કારણ કે લોનની ચુકવણી કરવી વધુ મુશ્કેલ બને છે.
ફાઇનાન્શિયલ લીવરેજ ફોર્મ્યુલાને કુલ સંપત્તિઓ માટે કુલ ડેટના રેશિયો તરીકે માપવામાં આવે છે. નાણાંકીય લાભ અનુકૂળ છે જ્યારે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે કે જેના માટે દેવું સાથે સંકળાયેલા વ્યાજ ખર્ચ કરતાં વધુ વળતર પેદા કરવા માટે દેવું મૂકી શકાય છે.
સોલ્વન્સી રેશિયો અને લિક્વિડિટી રેશિયો વચ્ચેનો તફાવત
તુલનાનો આધાર | લિક્વિડિટી | સોલ્વન્સી |
વ્યાખ્યા | લિક્વિડિટીને વર્તમાન સંપત્તિઓ સાથે વર્તમાન જવાબદારીઓની ચુકવણી કરવાની બિઝનેસની ક્ષમતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે | સોલ્વન્સી તેના દેવાંને પહોંચી વળવાની બિઝનેસની ક્ષમતાને માપે છે કારણ કે તેઓ ચુકવણી માટે દેય હોય છે |
જવાબદારી | ટૂંકા ગાળાની જવાબદારીઓ | લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ |
તે શું વર્ણવે છે | કેટલી સરળતાથી સંપત્તિઓને રોકડમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે | લાંબા ગાળે બિઝનેસ પોતાને કેટલો સારી રીતે ટકાવી રાખે છે |
રેશિયો | બિઝનેસની લિક્વિડિટીને માપતા રેશિયોને લિક્વિડિટી રેશિયો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આમાં વર્તમાન રેશિયો, એસિડ ટેસ્ટ રેશિયો, ઝડપી રેશિયો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. | સોલ્વન્સી રેશિયો દ્વારા બિઝનેસની સોલ્વન્સી નક્કી કરવામાં આવે છે. આ વ્યાજ કવરેજ રેશિયો, ડેટ ટુ ઇક્વિટી રેશિયો અને ફિક્સ્ડ એસેટ ટુ નેટ વર્થ રેશિયો છે |
જોખમ | જોખમ ખૂબ ઓછું છે. જો કે, તે બિઝનેસની ક્રેડિટ યોગ્યતાને અસર કરી શકે છે | જોખમ ખૂબ જ વધુ છે કારણ કે નાદારી તરફ દોરી શકે છે |
બૅલેન્સ શીટ | વર્તમાન સંપત્તિઓ, વર્તમાન જવાબદારીઓ અને તેમની નીચેની દરેક વસ્તુનું વિગતવાર એકાઉન્ટ | ડેટ, શેરહોલ્ડરોની ઇક્વિટી અને લોન્ગ ટર્મ એસેટ્સ |
એકબીજા પર અસર | જો સોલ્વન્સી વધુ હોય, તો ટૂંકા ગાળામાં લિક્વિડિટી પ્રાપ્ત કરી શકાય છે | જો લિક્વિડિટી વધુ હોય, તો સોલ્વન્સી ઝડપથી પ્રાપ્ત કરી શકાતી નથી |
શું ઉચ્ચ સોલ્વન્સી રેશિયો સારો છે?
ઉચ્ચ સોલ્વન્સી રેશિયો સામાન્ય રીતે સારો હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે કંપની સામાન્ય રીતે ઓછી સોલ્વન્સી રેશિયો ધરાવતી કંપનીઓની તુલનામાં વધુ સારા લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્યમાં હોય છે. બીજી તરફ, એક સોલ્વન્સી રેશિયો જે ખૂબ ઊંચો છે તે બતાવી શકે છે કે કંપની સંભવિત રીતે ઓછા ખર્ચે દેવુંનો ઉપયોગ કરી રહી નથી. જ્યારે સોલ્વન્સીનો ઉપયોગ મોટાભાગે ફાઇનાન્શિયલ હેલ્થના બેરોમીટર તરીકે કરવામાં આવે છે અને વધુ સારી છે.
શું સોલ્વન્સી દેવું જેવું જ છે?
સોલ્વન્સી દેવું સાથે સંબંધિત છે, કારણ કે સોલ્વન્સી એ માપ છે કે કંપની તેના દેવાંની કેટલી સારી ચુકવણી કરી શકશે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, કંપની માટે પૈસા ઉધાર લેવાનું અર્થપૂર્ણ છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, કંપની માટે પૈસા ઉધાર લેવાનું અર્થપૂર્ણ છે. અન્ય કિસ્સાઓમાં, સ્ટૉક જારી કરવાને બદલે દેવું લેવાનું સસ્તું હોઈ શકે છે. લાંબા ગાળે જો કે તે મહત્વપૂર્ણ છે કે કંપની તેની ભવિષ્યની જવાબદારીઓને ટ્રૅક કરે છે અને શું તે લાંબા ગાળાના ઋણની ચુકવણી કરી શકશે કે નહીં.
સોલ્વન્સી રેશિયોની મર્યાદાઓ
સોલ્વન્સી રેશિયો એક ઉપયોગી માપ છે પરંતુ ક્યાંય તેમાં થોડો ઘટાડો પણ થાય છે. તે લાંબા ગાળે નવા ભંડોળના સ્રોતો મેળવવાની કંપનીની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં લેતું નથી જેમ કે સ્ટોક અથવા બોન્ડ્સમાંથી ભંડોળ. આવા કારણોસર તેનો ઉપયોગ બિઝનેસ સોલ્વન્સીની વ્યાપક ઝાંખી પ્રદાન કરવા માટે અન્ય પ્રકારના વિશ્લેષણની સાથે કરવો જોઈએ.
નિષ્કર્ષ
ઉચ્ચ સોલ્વન્સી રેશિયો સ્થિરતાને સૂચવે છે જ્યારે ઓછો રેશિયો ફાઇનાન્શિયલ નબળાઈને સંકેત આપે છે. કંપનીની લિક્વિડિટી અને સોલ્વન્સીનો સ્પષ્ટ ચિત્ર મેળવવા માટે, સંભવિત રોકાણકારો અન્ય લોકો સાથે મેટ્રિકનો ઉપયોગ કરે છે. જેમ કે ડેટ ટુ ઇક્વિટી રેશિયો, ડેટ ટુ કેપિટલ રેશિયો વગેરે.





