स्टॉक मार्केट बेसिक कोर्समधून प्रायमरी मार्केटविषयी अधिक जाणून घ्या

4.1 प्राथमिक बाजारपेठेचे प्राथमिक बाजारपेठ आणि कार्य काय आहे

त्यामुळे आतापर्यंत तुमच्याकडे मार्केट मध्यस्थांविषयी योग्य कल्पना असणे आवश्यक आहे, त्यांची भूमिका प्रकारणे आणि त्यांचे नियमन कोण करते. आणि वेदांतने नीरवला प्रायमरी मार्केटविषयी चर्चा करण्याचे वचन दिले होते, त्यामुळे ते पुन्हा भेटतात आणि शिकणे सुरू राहते

नीरव: आतापर्यंत तुम्ही जे काही स्पष्ट केले ते अविश्वसनीयपणे उपयुक्त होते. तुम्ही अशा स्पष्ट मार्गाने गोष्टी तोडल्या. या जटिल विषयांचे तपशीलवार स्पष्टीकरण करण्यासाठी वेळ घेतल्याबद्दल मी खरोखरच प्रशंसा करतो

वेदांत: हे ऐकून आनंद झाला, नीरव! मला खरोखरच आनंदी स्पष्टीकरण मदत झाली आहे. सिक्युरिटीज मार्केट पहिल्यांदा जटिल वाटू शकते, परंतु एकदा तुम्ही ते ब्रेक डाउन केल्यानंतर, ते अर्थपूर्ण होणे सुरू होते. तर आज जे वचन दिले आहे त्याप्रमाणे आपण प्रायमरी मार्केटविषयी चर्चा करूया.

 काय आहे A प्रायमरी मार्केट & फंक्शन्स चे प्रायमरी मार्केट

वेदांतने नीरवला विचारले: "गो पब्लिक" शब्दाबद्दल तुम्ही ऐकले आहे का: नाही. याचा अर्थ असा की कंपनी सार्वजनिक चर्चेसाठी खुले आहे का?

वेदांत: नाही. याचा अर्थ असा की पहिल्यांदा सिक्युरिटीज तयार आणि विकली जातात . नीरव: ओह ! मजेशीर वाटते . कृपया स्पष्ट करा

वेदांत . प्रायमरी मार्केटमध्ये पहिल्यांदा सिक्युरिटीज तयार आणि विकली जातात .

म्हणून ,

प्रायमरी मार्केट हा कॅपिटल मार्केटचा एक भाग आहे जिथे कंपन्या, सरकार किंवा संस्था गुंतवणूकदारांना नवीन सिक्युरिटीज विकून पैसे मिळतात. प्रायमरी मार्केट म्हणजे जेथे नवीन सिक्युरिटीज वेळेसाठी विकली जातात. ते स्टॉक असो, बाँड असो किंवा इतर काही असो असेट्स लाईफची सुरुवात आहे.

मार्केटचे कार्य काय आहेत?

• प्रायमरी मार्केट कॅपिटल निर्मितीस मदत करते. याचा अर्थ असा की कंपन्या, सरकार आणि संस्था त्यांचे ऑपरेशन्स चालविण्यासाठी किंवा नवीन गोष्टी निर्माण करण्यासाठी प्रकल्पांसाठी पैसे मिळवू शकतात.
• प्रायमरी मार्केट थेट ट्रान्झॅक्शनला अनुमती देते. इन्व्हेस्टर त्यांना विक्री करणाऱ्या कंपनीकडून थेट सिक्युरिटीज खरेदी करू शकतात. हे कंपन्यांना मदत करते कारण त्यांना पहिल्यांदा त्यांच्यासाठी सिक्युरिटीज विकण्यासाठी कोणालाही देय करण्याची गरज नाही.
• प्रायमरी मार्केट सिक्युरिटीची किंमत शोधण्यास मदत करते. किती इन्व्हेस्टरला सिक्युरिटी खरेदी करायची आहे आणि अर्थव्यवस्थेत काय होत आहे याद्वारे किंमत ठरवली जाते.
• भारतातील प्रायमरी मार्केटला सेबी सारख्या ग्रुपद्वारे पाहिले जाते. ते सर्वकाही योग्य असल्याची खात्री करतात आणि इन्व्हेस्टर संरक्षित असल्याची खात्री करतात. कंपन्या इन्व्हेस्टरची माहिती सांगून ते हे करतात.
• प्रायमरी मार्केट इन्व्हेस्टरची निवड करते. ते विशेषत: तंत्रज्ञान, नूतनीकरणीय ऊर्जा किंवा आरोग्यसेवा स्टार्ट-अप्स सारख्या वाढत्या क्षेत्रांमध्ये कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करू शकतात. नवीन संधी शोधण्यासाठी इन्व्हेस्टरसाठी प्रायमरी मार्केट हे एक ठिकाण आहे.

नीरव: प्रायमरी मार्केटमध्ये नेमके काय होते? फंड कसे उभारले जातात?

वेदांत: ओके. चला तुमच्या शंका दूर करण्यासाठी उदाहरणांसह कॅपिटल उभारण्याच्या विविध पद्धती समजून घेऊया.

प्राथमिक बाजारात भांडवल उभारण्याच्या 4.2 विविध पद्धती

मार्केटमध्ये लोक काही वेगवेगळ्या मार्गांनी पैसे उभारतात. प्रत्येक मार्ग विशेष आहे. कंपनी कोणत्या गरजा जारी करत आहे आणि त्यांना काय नियम करावे लागतात यावर अवलंबून असते. ते असे करण्याच्या मार्गांचे तपशीलवार विवरण येथे दिले आहे:

• कंपनी लोकांना स्टॉक किंवा बाँड विकू शकते
• ते गुंतवणूकदारांकडूनही पैसे मिळवू शकतात

प्रायमरी मार्केट म्हणजे जिथे कंपन्यांना गोष्टी करण्यासाठी पैसे मिळतात. प्रायमरी मार्केटमध्ये मुख्य मार्ग आहेत जे कंपन्या भांडवल उभारू शकतात.

1. प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर (IPO) :

प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर ही कंपनीसाठी डील आहे. जेव्हा स्टॉक मार्केटमध्ये सूचीबद्ध नसलेली कंपनी त्याचे शेअर्स वेळेसाठी सार्वजनिकरित्या विकते. अशीच कंपनी कंपनी बनते आणि त्यांचे शेअर्स खरेदी करणाऱ्या लोकांकडून बरेच पैसे मिळतात. हे करण्यासाठी कंपनीला सरकारकडून प्लॅन मिळवावा लागेल आणि त्याचे शेअर्स किती विक्री करावे हे जाणून घ्यावे लागेल. ही कंपनीसाठी एक स्टेप आहे आणि अनेकदा लोन फेडण्यासाठी किंवा त्याचे नाव मिळवण्यासाठी पैसे मिळवण्यासाठी हे करते. प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर ही कंपनीसाठी एक इव्हेंट आहे, जसे की.

2. फॉलो-ऑन-पब्लिक ऑफरिंग (FPO)

स्टॉक एक्सचेंजवर यापूर्वीच सूचीबद्ध असलेली कंपनी पैसे मिळविण्यासाठी फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफरिंग किंवा FPO वापरू शकते. याला पुढील पब्लिक ऑफर देखील म्हणतात. कंपनी जनतेला शेअर्स विकून हे करते. जेव्हा मोठ्या प्लॅन्ससाठी पैशांची आवश्यकता असते किंवा मोठ्या प्लॅन्ससाठी भांडवलाची आवश्यकता असते तेव्हा कंपनी फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफरचा वापर करते. कंपनी शेअर्स जारी करू शकते किंवा मुख्य मालकांसारख्या आधीच शेअर्सचे मालक असलेले लोक त्यांच्या काही शेअर्सची विक्री करू शकतात. फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफरिंग हा कंपनीसाठी आवश्यक पैसे मिळविण्याचा एक मार्ग आहे. कंपनी गोष्टी करण्यासाठी फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफरिंगमधून पैसे वापरू शकते.

3. हक्कसमस्या

राईट्स इश्यू ही अशी गोष्ट आहे जी कंपन्या त्यांच्या शेअरहोल्डर्सना कमी किंमतीत अधिक शेअर्स खरेदी करण्याची संधी देऊ इच्छितात. नवीन इन्व्हेस्टरला न देता त्यांना आवश्यक असलेले पैसे मिळविण्याचा हा एक मार्ग आहे. जेव्हा ते काही समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न करीत असतात किंवा जेव्हा त्यांना जलद पैशाची आवश्यकता असते तेव्हा कंपन्यांना राईट्स इश्यू वापरण्यास आवडते. राईट्स इश्यू कंपन्यांना नियंत्रणात राहण्यास मदत करते. हे त्यांना अनेक नवीन शेअरहोल्डर मिळवणे टाळण्यास देखील मदत करते. राईट्स इश्यू हा कंपन्यांना त्यांच्या शेअरहोल्डर्सकडून पैसे मिळवण्याचा एक मार्ग आहे आणि जेव्हा कंपन्या पुन्हा संघटित करण्याचा प्रयत्न करीत असतात किंवा जेव्हा त्यांना त्वरित पैशांची आवश्यकता असते तेव्हा त्याचा वापर केला जातो आणि त्यांना मोठी सार्वजनिक ऑफर करायची नाही.

4. बोनससमस्या

बोनस इश्यूमध्ये कंपनीच्या रिझर्व्हमधून काढलेल्या कोणत्याही खर्चाशिवाय विद्यमान शेअरधारकांना अतिरिक्त शेअर्सचे वितरण समाविष्ट आहे. ते पैसे आणत नसले तरी ते शेअरहोल्डर्सना रिवॉर्ड देण्यास मदत करते आणि स्टॉक खरेदी आणि विक्री करणे सोपे करते. बोनस समस्या सामान्यपणे जेव्हा कंपन्यांनी खूप पैसे कमावले असतात परंतु शेअरहोल्डर्सना रोख म्हणून देण्याऐवजी ते बिझनेसमध्ये ठेवायचे असतात.

5. खासगी प्लेसमेंट

खासगी प्लेसमेंट हा कंपन्यांसाठी मोठ्या संस्था किंवा समृद्ध लोकांसारख्या गुंतवणूकदारांच्या गटाला त्यांची सिक्युरिटीज विकण्याचा एक मार्ग आहे. हा मार्ग जलद असल्याने आवडला आहे आणि सार्वजनिक विक्रीसह असल्यामुळे फॉलो करण्यासाठी अनेक नियम नाहीत. जेव्हा मार्केट स्थिर नसेल किंवा जेव्हा त्यांना गोष्टी शांत ठेवायची असेल तेव्हा ते कंपन्यांना त्वरित आवश्यक पैसे मिळविण्यास मदत करते.

6. प्राधान्यित वाटप

प्राधान्यित वाटप हा एक प्रकारचा प्लेसमेंट आहे जिथे काही इन्व्हेस्टरना आधीच ठरवलेल्या किंमतीत शेअर्स दिले जातात. ही पद्धत अनेकदा गुंतवणूकदारांना बोर्डावर मिळवण्यासाठी किंवा आधीच कंपनीचा भाग असलेल्या लोकांकडून पैसे मिळविण्यासाठी वापरली जाते. हे कंपन्यांना त्यांच्या हव्या असलेल्या डीलच्या कामाचे मार्ग बनविण्याचे स्वातंत्र्य देते आणि फायनान्शियल किंवा गव्हर्नन्सचे ध्येय पूर्ण करण्यासाठी ॲडजस्ट केले जाऊ शकते.

7. पात्र संस्थात्मक नियुक्ती

पात्र संस्थात्मक प्लेसमेंट हा एक प्रकारचा प्राधान्यित वाटप आहे जो केवळ म्युच्युअल फंड, बँक आणि इन्श्युरन्स कंपन्यांसारख्या मोठ्या संस्थागत गुंतवणूकदारांसाठी उपलब्ध आहे. केवळ मोठ्या खेळाडूंचा समावेश असल्याची खात्री करण्यासाठी हे नियंत्रित केले जाते. खूप कागदपत्रे न करता पैसे मिळविण्यासाठी आधीच स्टॉक मार्केटमध्ये सूचीबद्ध असलेल्या कंपन्यांसाठी हे सोपे करते.

नीरव: वेदांत तुम्ही प्रत्येक प्रकारचे उदाहरणांसह स्पष्ट करू शकता. हे समजून घेणे सोपे होते.

वेदांत: ठीक आहे, तर चला उदाहरणांसह प्रत्येक कॅटेगरी तपशीलवार समजून घेऊया.

4.3 सार्वजनिक समस्या

सार्वजनिक समस्या काय आहे

जेव्हा जारीकर्त्याच्या कुटुंबाचा भाग बनण्यासाठी नवीन गुंतवणूकदारांना सिक्युरिटीजची समस्या / ऑफर दिली जाते, तेव्हा त्याला सार्वजनिक समस्या म्हणतात. सार्वजनिक समस्या पुढे प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर (IPO) आणि फॉलो-ऑन सार्वजनिक ऑफर (FPO) मध्ये वर्गीकृत केली जाऊ शकते.

सार्वजनिक समस्येचे प्रकार

• प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरिंग्स
• पब्लिक ऑफरवर फॉलो करा

प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर

इनिशिअल पब्लिक ऑफरिंग (आयपीओ) ही एक प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे खासगी कंपनी पहिल्यांदा जनतेला त्याचे शेअर्स ऑफर करते, ज्यामुळे सार्वजनिकरित्या ट्रेडेड संस्था बनते. हे ट्रान्झिशन कंपनीला इन्व्हेस्टरच्या विस्तृत पूलमधून कॅपिटल उभारण्याची आणि प्रारंभिक भागधारकांना लिक्विडिटी प्रदान करण्याची परवानगी देते.

उदाहरणार्थ नीरव

ग्रीनग्रिड नावाची कंपनी आहे . हे एका खासगी क्लबप्रमाणेच होते. फक्त काही लोक त्यामध्ये इन्व्हेस्ट करू शकतात. परंतु आता, ते जनतेसाठी दरवाजे उघडत आहेत. IPO सुरू करून, ते त्यांच्या मालकीचा एक भाग विकत आहेत शेअर्स तुमच्यासारख्या आणि माझ्यासारख्या दररोजच्या इन्व्हेस्टर्सना.

नीरव: “तर जर मी हे शेअर्स खरेदी केले तर मी पार्ट-ओनर होतो का?”

वेदांत: “अचूकपणे. तुमच्याकडे ग्रीनग्रिडचा एक लहान तुकडा आहे. आणि जर कंपनी वाढली तर तुमचे शेअर्स मूल्य वाढू शकतात. तसेच, ते भविष्यात डिव्हिडंड देऊ शकतात.”

नीरव: “मजेदार. तर मग मोठ्या काहीतरी ग्राऊंड फ्लोअरमध्ये येण्यासारखे आहे का?”

वेदांत: “होय, परंतु रिस्कसह देखील. इन्व्हेस्टमेंट करण्यापूर्वी तुम्हाला प्रॉस्पेक्टस वाचणे आणि बिझनेस समजून घेणे आवश्यक आहे.”

नीरव: प्रॉस्पेक्टस? याचा अर्थ काय आहे?

वेदांत : A माहिती पत्रक जेव्हा कंपनीला सिक्युरिटीज सारखे शेअर्स किंवा बाँड्स जनतेला ऑफर करायचे असते तेव्हा कंपनीद्वारे जारी केलेले औपचारिक डॉक्युमेंट आहे. हे कंपनीच्या बिझनेस, फायनान्शियल हेल्थ, रिस्क आणि इन्व्हेस्टरकडून उभारलेल्या पैशांचा वापर कसा करण्याची योजना आहे याबद्दल तपशीलवार माहिती प्रदान करते.

सोप्या भाषेत, हे इन्व्हेस्टरसाठी फॅक्ट शीट सारखे आहे. तुम्ही कंपनीच्या आयपीओ किंवा म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्ट करण्याचा निर्णय घेण्यापूर्वी, प्रॉस्पेक्टस तुम्हाला कंपनी काय करते, ती कशी कामगिरी करत आहे, कोणत्या रिस्कचा समावेश आहे आणि तुमचे पैसे काय वापरले जातील हे समजण्यास मदत करते.

IPO ची उद्दिष्टे काय आहेत?

• भांडवल उभारणी: विस्तारासाठी, कर्ज परतफेड करण्यासाठी किंवा नवीन प्रकल्पांमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी.
• विद्यमान शेअरहोल्डर्ससाठी लिक्विडिटी: संस्थापक आणि प्रारंभिक गुंतवणूकदार त्यांच्या होल्डिंग्सचा भाग मुद्रीकरण करू शकतात.
• ब्रँड दृश्यमानता आणि विश्वसनीयता: सार्वजनिक यादीमुळे प्रतिष्ठा आणि पारदर्शकता वाढते.
• मार्केट वॅल्यूएशन: कंपनीसाठी मार्केट-चालित मूल्यांकन स्थापित करणे.

IPO प्रोसेस ओव्हरव्ह्यू

1. मध्यस्थांची नियुक्तीइन्व्हेस्टमेंट बँकर्स, कायदेशीर सल्लागार, लेखापरीक्षक आणि रजिस्ट्रार सहभागी आहेत.
2. ड्यू डिलिजन्स आणि ड्राफ्ट रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टस (डीआरएचपी)डीआरएचपी हे सेबीकडे दाखल केले आहे, ज्यामध्ये फायनान्शियल्स, रिस्क आणि उद्दिष्टांची रूपरेषा दिली जाते.
3. सेबी रिव्ह्यू आणि मंजुरीऑफर मंजूर करण्यापूर्वी SEBI अनुपालन आणि पारदर्शकता सुनिश्चित करते.
4. रोडशो आणि मार्केटिंगकंपनी संस्थागत आणि रिटेल गुंतवणूकदारांना IPO ला प्रोत्साहन देते.
5. प्राईस बँड आणि बुक बिल्डिंगइन्व्हेस्टर किंमत श्रेणीमध्ये बिड करतात; मागणीनुसार अंतिम किंमत निर्धारित केली जाते.
6. सबस्क्रिप्शन कालावधीसामान्यपणे 3-5 कामकाजाचे दिवस; इन्व्हेस्टर एएसबीए (ब्लॉक केलेल्या रकमेद्वारे समर्थित ॲप्लिकेशन) द्वारे अप्लाय करतात.
7. वाटप आणि लिस्टिंगमागणी आणि कॅटेगरीनुसार शेअर्स वाटप केले जातात; एक्सचेंजवर लिस्टिंग होते.

फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफर (FPO)

नीरव: “वेदांत, मला वाटले की IPO मोठ्या डील आहेत - नंतर अधिक शेअर जारी करणाऱ्या कंपन्या का आहेत?”

वेदांत: “हे FPO आहे. कंपनी म्हणून त्याचे फंड टॉप-अप करत असल्याचा विचार करा. ते यापूर्वीच सार्वजनिक झाले आहेत, परंतु आता त्यांना विस्तार किंवा कर्ज कमी करण्यासाठी अधिक भांडवलाची आवश्यकता आहे-जेणेकरून ते जनतेला अतिरिक्त शेअर्स ऑफर करतात.”

नीरव: “यामुळे किंमत किंवा मालकीवर परिणाम होणार नाही?”

वेदांत: “कदाचित. नवीन शेअर्स मालकी थोडी कमी करतात, परंतु ते वाढ करत असलेले लक्षणे अनेकदा असते.”

त्यामुळे,

FPO ही एक पद्धत आहे ज्याद्वारे सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध कंपनी त्याच्या प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर (IPO) नंतर इन्व्हेस्टरला अतिरिक्त शेअर्स जारी करते. हे भांडवल उभारण्यासाठी दुय्यम ऑफर म्हणून काम करते.

 एफपीओचे प्रकार:

1 . डायल्यूटिव्ह FPO

जेव्हा सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध कंपनी अतिरिक्त भांडवल उभारण्यासाठी नवीन शेअर्स जारी करते, त्यामुळे मार्केटमधील एकूण थकित शेअर्सची संख्या वाढते, तेव्हा डिल्यूटिव्ह फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफर (FPO) होते. शेअर कॅपिटलचा हा विस्तार विद्यमान शेअरहोल्डर्ससाठी मालकी कमी करतो, याचा अर्थ कंपनीमधील त्यांचा टक्केवारी हिस्सा कमी होतो. हे सामान्यपणे प्रति शेअर (ईपीएस) कमाई देखील कमी करते, कारण आता शेअर्सच्या मोठ्या आधारावर नफा वितरित केला जातो. कंपन्या वाढीच्या उपक्रमांना फंड देण्यासाठी, कर्ज परतफेड करण्यासाठी किंवा त्यांच्या बॅलन्स शीटला मजबूत करण्यासाठी डिल्यूटिव्ह एफपीओची निवड करतात. वाढलेल्या पुरवठ्यामुळे ते तात्पुरत्या स्टॉक किंमतीवर दबाव आणू शकते, परंतु जर भांडवल प्रभावी ठरवले असेल तर ते दीर्घकालीन धोरणात्मक हेतूला सिग्नल करू शकते.

2. नॉन-डिल्यूटिव्ह शेअर्स

नॉन-डिल्यूटिव्ह फॉलो-ऑन पब्लिक ऑफर (FPO) ही एक प्रकारची सेकंडरी ऑफर आहे जिथे कंपनीचे विद्यमान शेअरधारक सामान्यपणे प्रमोटर्स, प्रारंभिक इन्व्हेस्टर्स किंवा डायरेक्टर्स नवीन शेअर्स जारी न करता सार्वजनिकरित्या त्यांचे वैयक्तिक होल्डिंग्स विकतात. कोणतीही नवीन इक्विटी तयार केलेली नसल्याने, एकूण थकित शेअर्सची संख्या बदलली जात नाही आणि विद्यमान शेअरधारकांची मालकी टक्केवारी कमी केली जात नाही. हा दृष्टीकोन कंपनीसाठीच नवीन भांडवल उभारत नाही परंतु नियामक नियम पूर्ण करण्यासाठी सार्वजनिक शेअरहोल्डिंग वाढवणे, स्टॉक लिक्विडिटी सुधारणे किंवा लवकरच्या इन्व्हेस्टरना अंशत: बाहेर पडण्याची परवानगी देणे यासारख्या धोरणात्मक उद्देशांना पूर्ण करू शकतो. याला अनेकदा ऑफर फॉर सेल (OFS) म्हणून संदर्भित केले जाते आणि जेव्हा कंपनीला त्याच्या भांडवली संरचनेत बदल न करता त्याचा इन्व्हेस्टर बेस विस्तृत करायचा असतो तेव्हा सामान्यपणे वापरले जाते.

उद्देश:

• निधी विस्तार प्रकल्प
• कर्ज कमी करा
• खेळते भांडवल सुधारणे
• नियामक आवश्यकता पूर्ण करा (उदा., किमान सार्वजनिक शेअरहोल्डिंग)

प्रमुख वैशिष्ट्ये:

• सेबीची मंजुरी आणि माहितीपत्रक दाखल करणे आवश्यक आहे
• इन्व्हेस्टरला आकर्षित करण्यासाठी शेअर्सची किंमत मार्केटपेक्षा कमी आहे
• कमी झाल्यामुळे शेअरच्या किंमतीवर परिणाम होऊ शकतो

4.4 बोनस समस्या

वेदांत: “नीरव, मला काहीही न भरता कंपनीकडून अतिरिक्त शेअर्स प्राप्त झाले आहेत!”. “ही बोनस समस्या आहे. इन्व्हेस्टमेंट राहण्यासाठी कंपनीचा रिवॉर्डिंग. कॅश डिव्हिडंड देण्याऐवजी, ते तुम्हाला त्यांच्या जमा नफ्यातून अधिक शेअर्स देत आहेत.”

नीरव: “त्यामुळे तुम्ही त्यांच्यासाठी पैसे भरले नाहीत, परंतु तुमच्या एकूण शेअर्सची संख्या वाढली आहे?”

वेदांत: “अचूकपणे. हे लिक्विडिटी वाढवते आणि भविष्यातील कमाईमध्ये आत्मविश्वासाचे संकेत देते.”

त्यामुळे,

बोनस इश्यूमध्ये विद्यमान शेअरधारकांना त्यांच्या वर्तमान होल्डिंग्सवर आधारित कोणत्याही खर्चाशिवाय अतिरिक्त शेअर्स जारी करणे समाविष्ट आहे.

यंत्रणा:

नवीन कॅपिटल इन्फ्यूजनच्या बदल्यात त्याच्या संचित मोफत रिझर्व्ह किंवा टिकवून ठेवलेल्या कमाईचा वापर करून कंपनीद्वारे विद्यमान शेअरधारकांना बोनस शेअर्स वितरित केले जातात. हे रिझर्व्ह मूलत: मागील नफा आहेत जे कंपनी कॅश डिव्हिडंड म्हणून देय करण्याऐवजी त्याच्या इक्विटी संरचनेमध्ये पुन्हा इन्व्हेस्ट करण्याची निवड करते. जारी करणे विशिष्ट गुणोत्तराचे अनुसरण करते-उदाहरणार्थ, 1:1 बोनस म्हणजे प्रत्येक शेअरहोल्डरला आधीच धारण केलेल्या प्रत्येक शेअरसाठी एक अतिरिक्त शेअर प्राप्त होते, तर 2:1 गुणोत्तरामुळे प्रति विद्यमान शेअर दोन अतिरिक्त शेअर्स मिळतील. ही प्रोसेस कंपनीच्या कॅश पोझिशनवर परिणाम करत नाही परंतु त्याची शेअर कॅपिटल वाढवते, अनेकदा लिक्विडिटी वाढवते आणि दीर्घकालीन परफॉर्मन्समध्ये मॅनेजमेंटचा आत्मविश्वास दर्शविते.

उद्देश:

• सिग्नल मजबूत फायनान्शियल हेल्थ
• शेअर किंमत प्रमाणात कमी करून लिक्विडिटी वाढवा
• दीर्घकालीन शेअरहोल्डर्सना रिवॉर्ड द्या

प्रभाव:

• एकूण इक्विटी मूल्यामध्ये कोणताही बदल नाही
• ईपीएस आणि शेअर किंमत जारी केल्यानंतर डाउनवर्ड ॲडजस्ट करते
• शेअरहोल्डर मालकीची टक्केवारी अपरिवर्तित राहते

4.5 हक्क ऑफरिंग

नीरव: "मी माझ्या एका मित्राला ऐकले जे शेअर्समध्ये इन्व्हेस्ट करतात, त्याच्या कंपनीने त्याला कमी किंमतीत नवीन शेअर्स ऑफर केले. काय सुरू आहे?”

वेदांत: "हा एक राईट्स इश्यू आहे. तुम्ही विद्यमान शेअरहोल्डर असल्याने, ते तुम्हाला बाहेरील लोकांना ऑफर करण्यापूर्वी सामान्यपणे सवलतीमध्ये अधिक शेअर्स खरेदी करण्याची संधी देत आहेत.”

नीरव: "ते का करतील

वेदांत: "त्यांना त्यांच्या वर्तमान आधारावर मालकी ठेवताना भांडवल उभारण्यास मदत करते. तुम्हाला अधिक खरेदी करण्याचा अधिकार आहे परंतु ही तुमची निवड आहे.”

त्यामुळे,

राईट्स इश्यू विद्यमान शेअरहोल्डर्सना त्यांच्या होल्डिंग्सच्या प्रमाणात सवलतीच्या किंमतीत अतिरिक्त शेअर्स खरेदी करण्याची परवानगी देते.

 उद्देश:

• प्रमोटर नियंत्रण कमी न करता भांडवलाची उभारणी करा
• फंड अधिग्रहण, कर्ज परतफेड किंवा वाढीस सहाय्य

मुख्य विचार:

• बोर्ड आणि शेअरहोल्डर मंजुरीची आवश्यकता आहे
• सेबीच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करणे आवश्यक आहे
• इन्व्हेस्टरच्या प्रतिसादासाठी सबस्क्रिप्शन रेशिओ आणि किंमत महत्त्वाची आहे

4.6. खासगी प्लेसमेंट

प्रायव्हेट प्लेसमेंट म्हणजे पब्लिक मार्केटला बायपास करणाऱ्या निवडक गुंतवणूकदारांच्या गटाला (आर्थिक वर्षात 200 पेक्षा जास्त नाही) सिक्युरिटीजची विक्री होय.

नीरव: “मी एका स्टार्ट-अपने पैसे उभारण्याचे ऐकले मात्र सार्वजनिक झाले नाही. हे कसे शक्य आहे?”

वेदांत: “हे खासगी प्लेसमेंट आहे. त्यांनी सार्वजनिक समस्या करण्याऐवजी निवडक गुंतवणूकदार-जसे की बँक किंवा एचएनआयशी थेट संपर्क साधला.”

नीरव: “तर ते जलद आणि कमी नियमन केले जाते का?”

वेदांत: “नेमके. जेव्हा कंपन्यांना गोपनीयता हवी असते किंवा IPO च्या जटिलतेशिवाय तातडीच्या फंडची आवश्यकता असते तेव्हा हे आदर्श आहे.”

पात्र साधने: कंपनीज ॲक्टच्या सेक्शन 42 अंतर्गत खासगी प्लेसमेंटमध्ये, पात्र साधनांमध्ये सामान्यपणे इक्विटी शेअर्स, प्राधान्य शेअर्स आणि डिबेंचर्सचा समावेश होतो, ज्यामुळे कंपन्यांना त्यांच्या कॅपिटल स्ट्रॅटेजी आणि इन्व्हेस्टर प्रोफाईल्सनुसार फंडिंगची रचना करण्याची परवानगी मिळते.

प्रक्रिया: प्रक्रिया पास-4 जारी करण्यासह सुरू होते, एक खासगी प्लेसमेंट ऑफर लेटर जे ओळखलेल्या इन्व्हेस्टरना ऑफरच्या अटी औपचारिकरित्या कळवते. ही ऑफर जनतेसाठी उघडली जाऊ शकत नाही आणि पुढे सुरू ठेवण्यासाठी कंपनीच्या बोर्ड आणि शेअरधारकांकडून मूल्यांकन अहवाल आणि औपचारिक मंजुरी दोन्ही आवश्यक आहे. एक महत्त्वाचे अनुपालन पैलू म्हणजे पारदर्शकता आणि ट्रेसेबिलिटी सुनिश्चित करण्यासाठी इन्व्हेस्टरच्या बँक अकाउंटमधून ॲप्लिकेशनचे पैसे विशेषत: भरले पाहिजेत

फायदे: ही पद्धत अनेक फायदे प्रदान करते, जसे की जलद अंमलबजावणी, सार्वजनिक समस्यांच्या तुलनेत किमान नियामक भार आणि उच्च-नेट-वर्थ व्यक्ती आणि संस्थांसारख्या धोरणात्मक गुंतवणूकदारांना अनुकूल ऑफर करण्याची क्षमता.

मर्यादा: तथापि, यामध्ये विशिष्ट मर्यादा देखील असतात-कंपन्यांना जाहिरात करण्यापासून किंवा सहभागासाठी खुलेपणे विनंती करण्यापासून मनाई आहे आणि नियामक अनुपालन प्रदर्शित करण्यासाठी आणि सार्वजनिक ऑफर म्हणून वर्गीकृत केल्यापासून सुरक्षित ठेवण्यासाठी त्यांनी PAS-5 द्वारे ऑफर प्राप्तकर्त्यांचे सर्वसमावेशक रेकॉर्ड राखणे आवश्यक आहे.

पास-4 आणि पास-5 म्हणजे काय?

PAS-4 आणि PAS-5 हे कंपनीज ॲक्ट, 2013 च्या सेक्शन 42 आणि कंपनीज (प्रॉस्पेक्टस आणि सिक्युरिटीजचे वाटप) नियम, 2014 च्या नियम 14 अंतर्गत विहित केलेले फॉर्म आहेत, विशेषत: भारतीय कंपन्यांद्वारे खासगी प्लेसमेंटचे नियमन करण्यासाठी डिझाईन केलेले.

4.7 पात्र संस्थात्मक नियुक्ती

क्यूआयबी मध्ये समाविष्ट:

• म्युच्युअल फंड
• इन्श्युरन्स कंपन्या
• पेन्शन फंड
• बँक्स

नीरव: “मी पाहिले की कंपनीने केवळ मोठ्या संस्थांकडून पैसे उभारले आहेत, कोणतीही सार्वजनिक ऑफर नाही. हे काय आहे?”

वेदांत: “हे एक QIP आहे. म्युच्युअल फंड किंवा इन्श्युरन्स फर्म सारख्या संस्थागत प्लेयर्सकडून भांडवल उभारण्यासाठी सूचीबद्ध कंपन्यांसाठी हा एक जलद मार्ग आहे.”

नीरव: “रिटेल इन्व्हेस्टरचा समावेश का नाही?”

वेदांत: “कारण क्यूआयपी मध्ये आर्थिकदृष्ट्या जाणकार खरेदीदारांचा समावेश होतो आणि दीर्घ प्रकटीकरणाची आवश्यकता नाही. हे कार्यक्षम आहे आणि अनेकदा इन्व्हेस्टरचा आत्मविश्वास स्थिर करण्यास मदत करते.”

त्यामुळे,

क्यूआयपी हे विस्तृत नियामक प्रक्रिया न करता पात्र संस्थात्मक खरेदीदारांना (क्यूआयबी) सिक्युरिटीज जारी करण्यासाठी सूचीबद्ध कंपन्यांसाठी भांडवल उभारणीचे साधन आहे.

फीचर्स:

• FPO किंवा राईट्स इश्यूपेक्षा जलद
• सेबी मंजुरीची गरज नाही (आयसीडीआर नियमांच्या अनुपालनाच्या अधीन)
• मागील आठवड्यांपेक्षा सरासरी मार्केट किंमतीवर आधारित किंमत

लाभ:

• संस्थात्मक भांडवलाचा कार्यक्षम ॲक्सेस
• लक्ष्यित जारी केल्यामुळे किमान कमी होणे
• मोठ्या गुंतवणूकदारांमध्ये विश्वसनीयता आणि दृश्यमानता वाढवते

नीरव: तर, प्रायमरी मार्केटमध्ये सहभागी कोण आहेत?

वेदांत: प्रायमरी मार्केटमध्ये अनेक सहभागी आहेत . चला प्रत्येकाला तपशीलवारपणे समजून घेऊया

प्राथमिक बाजारातील 4.8 सहभागी

प्रायमरी मार्केट हे लग्नाचे नियोजन करण्यासारखेच आहे. तुमच्याकडे कंपनी आहे, जी जोडपी आहे आणि त्यांना त्यांचे मोठे प्लॅन्स बनवण्यास मदत हवी आहे. मर्चंट बँकर हा इव्हेंट प्लॅनर सारखा आहे, जो सर्वकाही डिझाईन आणि अंमलात आणण्यास मदत करतो. गुंतवणूकदार पाहुण्यांसारखे आहेत, जे भांडवल असलेले त्यांचे गिफ्ट आणतात. सेबी आणि स्टॉक एक्सचेंज सारखे रेग्युलेटर सर्वकाही नियम आणि कायद्यांचे पालन करत असल्याची खात्री करतात. मार्केटमध्ये अनेक लोक एकत्र काम करतात जेणेकरून कंपन्यांना सिक्युरिटीज जारी करण्यास आणि त्यांना आवश्यक फंड मिळवण्यास मदत होते. प्रत्येक व्यक्तीकडे काम आहे. कंपनी, ज्याला जारीकर्ता म्हणतात ती अशी कंपनी आहे जी भांडवल उभारण्याची इच्छा आहे. ते बिझनेस प्लॅन ठरवतात की त्यांना पैसे कसे उभारायचे आहेत आणि लोकांना इन्व्हेस्ट करण्यासाठी आमंत्रित करायचे आहे.

मर्चंट बँकर हे सल्लागारासारखे आहे, जे कंपनीला पैसे किती आवश्यक आहेत हे ठरवण्यास मदत करते आणि सरकारशी कायदेशीर कागदपत्रांची चर्चा करते आणि कधी सुरू करावे हे जाणून घेते. ते सीन्सच्या मागे सर्वकाही मॅनेज करतात. अंडररायटर हा मित्राप्रमाणेच आहे, जो कोणतीही शिल्लक तिकीट खरेदी करण्याचे वचन देतो जेणेकरून कंपनीला त्यांना आवश्यक पैसे मिळतील. रजिस्ट्रार आणि ट्रान्सफर एजंट हे आरएसव्हीपी आणि लग्नात जेवण प्राधान्य हाताळणाऱ्या व्यक्तीसारखे आहे. ते पाहुण्यांकडून तपशील संकलित करतात की सर्वकाही अचूक आहे आणि जेवण देतात याची खात्री करतात. अर्ज केलेल्या सिक्युरिटीजसाठी, ज्यांना सिक्युरिटीज मिळाली आणि रेकॉर्ड अपडेट केले.

इव्हेंटमध्ये बँकर कॅश काउंटरप्रमाणे जारी करेल. ते पैसे मॅनेज करतात याची खात्री करतात की ते अकाउंटमध्ये रिफंड हाताळण्यासाठी आणि सर्वकाही ठेवण्यासाठी जाते. डिपॉझिटरी हे लॉकरप्रमाणे आहे, जिथे तुम्ही तुमची सिक्युरिटीज सुरक्षितपणे स्टोअर करू शकता आणि त्यांना सहजपणे ट्रान्सफर करू शकता. स्टॉक एक्सचेंज हे मार्केटप्लेस प्रमाणे आहे, जिथे तुम्ही सिक्युरिटीज खरेदी आणि विक्री करू शकता. ते सुनिश्चित करतात की नियमांचे पालन केले जाते आणि खरेदीदार विश्वास प्लॅटफॉर्म आहेत. सेबी सारखे नियामक प्राधिकरण हे अन्न सुरक्षा निरीक्षक आहे, जे प्रत्येकाने नियमांचे पालन करण्याची आणि योग्य आणि पारदर्शक असल्याची खात्री करते.

इन्व्हेस्टर हे असे लोक आहेत जे रेस्टॉरंटमध्ये टेबल बुक करतात किंवा ऑर्डर व्हाउचर खरेदी करतात. ते सिक्युरिटीज सबस्क्राईब करून भांडवल प्रदान करतात. क्रेडिट रेटिंग एजन्सी ही फूड क्रिटिक सारखीच आहे, जे रेस्टॉरंटचा आढावा घेतात आणि रेटिंग नियुक्त करतात जेणेकरून लोक हे डायनिंग योग्य आहे का हे ठरवू शकतात. कायदेशीर सल्लागार आणि लेखापरीक्षक हे वकील आणि लेखापरीक्षकासारखे आहेत जे सर्वकाही कायदेशीर असल्याची खात्री करतात. पेपरवर्क अचूक आहे. ते इन्व्हेस्टरसह विश्वास निर्माण करतात

4.9 मूल्य ज्यावर प्राथमिक बाजारात सिक्युरिटीज जारी केल्या जातात

प्रायमरी मार्केट हे लग्नाचे नियोजन करण्यासारखेच आहे. तुमच्याकडे कंपनी आहे, जी जोडपी आहे आणि त्यांना त्यांचे मोठे प्लॅन्स बनवण्यास मदत हवी आहे. मर्चंट बँकर हा इव्हेंट प्लॅनर सारखा आहे, जो सर्वकाही डिझाईन आणि अंमलात आणण्यास मदत करतो. गुंतवणूकदार पाहुण्यांसारखे आहेत, जे भांडवल असलेले त्यांचे गिफ्ट आणतात. सेबी आणि स्टॉक एक्सचेंज सारखे रेग्युलेटर सर्वकाही नियम आणि कायद्यांचे पालन करत असल्याची खात्री करतात. मार्केटमध्ये अनेक लोक एकत्र काम करतात जेणेकरून कंपन्यांना सिक्युरिटीज जारी करण्यास आणि त्यांना आवश्यक फंड मिळवण्यास मदत होते. प्रत्येक व्यक्तीकडे काम आहे. कंपनी, ज्याला जारीकर्ता म्हणतात ती अशी कंपनी आहे जी भांडवल उभारण्याची इच्छा आहे. ते बिझनेस प्लॅन ठरवतात की त्यांना पैसे कसे उभारायचे आहेत आणि लोकांना इन्व्हेस्ट करण्यासाठी आमंत्रित करायचे आहे.

मर्चंट बँकर हे सल्लागारासारखे आहे, जे कंपनीला पैसे किती आवश्यक आहेत हे ठरवण्यास मदत करते आणि सरकारशी कायदेशीर कागदपत्रांची चर्चा करते आणि कधी सुरू करावे हे जाणून घेते. ते सीन्सच्या मागे सर्वकाही मॅनेज करतात. अंडररायटर हा मित्राप्रमाणेच आहे, जो कोणतीही शिल्लक तिकीट खरेदी करण्याचे वचन देतो जेणेकरून कंपनीला त्यांना आवश्यक पैसे मिळतील. रजिस्ट्रार आणि ट्रान्सफर एजंट हे आरएसव्हीपी आणि लग्नात जेवण प्राधान्य हाताळणाऱ्या व्यक्तीसारखे आहे. ते पाहुण्यांकडून तपशील संकलित करतात की सर्वकाही अचूक आहे आणि जेवण देतात याची खात्री करतात. अर्ज केलेल्या सिक्युरिटीजसाठी, ज्यांना सिक्युरिटीज मिळाली आणि रेकॉर्ड अपडेट केले.

इव्हेंटमध्ये बँकर कॅश काउंटरप्रमाणे जारी करेल. ते पैसे मॅनेज करतात याची खात्री करतात की ते अकाउंटमध्ये रिफंड हाताळण्यासाठी आणि सर्वकाही ठेवण्यासाठी जाते. डिपॉझिटरी हे लॉकरप्रमाणे आहे, जिथे तुम्ही तुमची सिक्युरिटीज सुरक्षितपणे स्टोअर करू शकता आणि त्यांना सहजपणे ट्रान्सफर करू शकता. स्टॉक एक्सचेंज हे मार्केटप्लेस प्रमाणे आहे, जिथे तुम्ही सिक्युरिटीज खरेदी आणि विक्री करू शकता. ते सुनिश्चित करतात की नियमांचे पालन केले जाते आणि खरेदीदार विश्वास प्लॅटफॉर्म आहेत. सेबी सारखे नियामक प्राधिकरण हे अन्न सुरक्षा निरीक्षक आहे, जे प्रत्येकाने नियमांचे पालन करण्याची आणि योग्य आणि पारदर्शक असल्याची खात्री करते.

इन्व्हेस्टर हे असे लोक आहेत जे रेस्टॉरंटमध्ये टेबल बुक करतात किंवा ऑर्डर व्हाउचर खरेदी करतात. ते सिक्युरिटीज सबस्क्राईब करून भांडवल प्रदान करतात. क्रेडिट रेटिंग एजन्सी ही फूड क्रिटिक सारखीच आहे, जे रेस्टॉरंटचा आढावा घेतात आणि रेटिंग नियुक्त करतात जेणेकरून लोक हे डायनिंग योग्य आहे का हे ठरवू शकतात. कायदेशीर सल्लागार आणि लेखापरीक्षक हे वकील आणि लेखापरीक्षकासारखे आहेत जे सर्वकाही कायदेशीर असल्याची खात्री करतात. पेपरवर्क अचूक आहे. ते इन्व्हेस्टरसह विश्वास निर्माण करतात.

आता सिक्युरिटीजची किंमत कशी निर्धारित केली जाते याबद्दल चर्चा करूया. मूल्य सामान्यपणे फेस वॅल्यू, प्रीमियम किंवा बुक-बिल्डिंगद्वारे निर्धारित केले जाते. निवड कंपनीचे मूल्यांकन, इन्व्हेस्टरची मागणी आणि मार्केट स्थिती यासारख्या घटकांवर अवलंबून असते. उदाहरणार्थ जर कंपनी ₹100 मध्ये शेअर्स जारी करत असेल आणि फेस वॅल्यू ₹10 असेल तर प्रीमियम ₹90 आहे. हा प्रीमियम कंपनीच्या बॅलन्स शीटमध्ये सिक्युरिटीज प्रीमियम रिझर्व्हचा भाग बनतो. हे कंपनीच्या वाढीच्या क्षमतेची इन्व्हेस्टरची धारणा दर्शविते.

बुक-बिल्डिंग पद्धत ही किंमत शोध यंत्रणा आहे, जिथे कंपनी किंमत बँड सेट करते. इन्व्हेस्टर त्या श्रेणीमध्ये बिड ठेवतात. शेअर्सची अंतिम जारी किंमत मागणी एकाग्रतेवर आधारित आहे. पारदर्शकता आणि गुंतवणूकदारांचे संरक्षण करण्यासाठी किंमती कशी सेट केली जाते हे सेबीचे नियमन. निश्चित किंमत पद्धत आणि बुक-बिल्डिंग पद्धत यासारख्या इश्यू किंमत यंत्रणेचे प्रकार आहेत. निश्चित किंमत पद्धत ही सिनेमाची तिकीटे खरेदी करण्यासारखी आहे, जिथे किंमत निश्चित केली जाते आणि तुम्ही खरेदी करण्यापूर्वी उघड केली जाते. बुक-बिल्डिंग पद्धत यासारखी काम करते: जेव्हा तुम्ही विमान तिकीट खरेदी करता तेव्हा तुम्हाला किंमत श्रेणी माहित आहे. तुम्ही त्या रेंजमध्ये बिड कराल.

इन्व्हेस्टरला किती इन्व्हेस्ट करायचे आहे आणि वर्तमान मार्केट परिस्थिती यावर आधारित इश्यूची किंमत ठरवली जाते.

• कंपनीचे मूल्य
• इन्व्हेस्टरची मागणी
• मार्केट स्थिती

इश्यू किंमतीवर परिणाम करणाऱ्या गोष्टी आहेत का. किंमत ठरवण्यासाठी वापरलेली पद्धत ऑफर डॉक्युमेंटमध्ये स्पष्टपणे नमूद केली आहे हे खूपच महत्त्वाचे आहे. या प्रकारे सर्वकाही पारदर्शक आहे. इन्व्हेस्टर संरक्षित आहेत.

मार्केटमध्ये कंपन्यांना सिक्युरिटीज जारी करण्यास आणि त्यांना आवश्यक पैसे उभारण्यास मदत करण्यासाठी हा एक मोठा टीम प्रयत्न आहे. अनेक लोक लग्नासारखे एकत्र काम करतात. बुक-बिल्डिंग पद्धत सिक्युरिटीजसाठी किंमत शोधण्यास मदत करते. इन्व्हेस्टर किंमत श्रेणीमध्ये बिड करतात. बहुतांश इन्व्हेस्टरला कुठे इन्व्हेस्ट करायचे आहे यावर आधारित अंतिम किंमत ठरवली जाते. किंमती योग्यरित्या सेट केल्याची सरकार खात्री करते. अशा प्रकारे इन्व्हेस्टर. सर्वकाही पारदर्शक आहे. आता तुमच्या शेजारी मिठाई विकण्याचा विचार करा. जर तुमची दिवाळी मिठाई सातत्याने स्वादिष्ट असेल आणि फंडामेंटल्स दर्शविणारी चांगली प्राप्त झाली असेल. लोक तुमच्या मिठाईच्या गुणवत्तेवर विश्वास ठेवतात. तुम्हाला परिणामांसाठी ओळखले जाते. शेजारी तुमच्या मिठाईच्या किंमतीची तुलना इतरांना करतात जे मिठाई ऑफर करतात. हे तुम्हाला तुमची किंमत मोजण्यास मदत करते.

आता जर हंगाम असेल आणि मिठाईचा मूड खरेदी करण्यास प्रत्येकजण उत्सुक असेल तर ते उत्कृष्ट आहे. मिठाईच्या वाढीची मागणी. हे मिठाईसाठी प्रीमियम किंमतीला सपोर्ट करणाऱ्या मार्केट स्थितींप्रमाणेच आहे. जर ती ऑफ-सीझन असेल किंवा दिवाळीच्या मिठाईची मागणी कमी होऊ शकते किंवा तुमचा खर्च वाढू शकतो. हे स्टॉक मार्केटमधील अटींशी तुलना करता येते.

जर तुम्हाला तुमच्या मिठाईची किंमत कमी करणे आवश्यक असेल किंवा त्यांना विकणे स्थगित करणे आवश्यक असेल. शेवटी जर तुमची हाऊसिंग सोसायटी असे नियम सेट करत असेल ज्यासाठी मिठाईच्या किंमती आणि घटकांचे लेबलिंग आवश्यक आहे जे पारदर्शकता सुनिश्चित करणे आणि मिठाईंमध्ये खरेदीदारांच्या हिताचे संरक्षण करणे यासारखे आहे.

1. कंपनीचे मूलभूत तत्त्व

• कामगिरी, वाढीची शक्यता, ॲसेट बेस आणि कंपनीचा नफा.
• कंपनीचे मजबूत फंडामेंटल्स अनेकदा कंपनीसाठी इश्यू किंमतीचे समर्थन करतात.

      2. वॅल्यूएशन मेट्रिक्स

• प्राईस-टू-अर्निंग रेशिओ, प्राईस-टू-बुक रेशिओ आणि कंपनीचे डिस्काउंटेड कॅश फ्लो ॲनालिसिस.
• हे कंपनीसाठी सहकर्मी आणि उद्योग मानकांसाठी बेंचमार्क कंपनीला मदत करतात.

      3. मार्केट स्थिती

• प्रचलित इन्व्हेस्टर सेंटिमेंट, इंटरेस्ट रेट्स आणि मॅक्रोइकॉनॉमिक इंडिकेटर्स.
• बुलिश मार्केट कंपनीसाठी प्रीमियम किंमतीला सपोर्ट करू शकतात; बेअरिश स्थितीसाठी कंपनीसाठी सवलतीची आवश्यकता असू शकते.

     4. डिमांड-सप्लाय डायनॅमिक्स

• बुक बिल्डिंगमधील ओव्हर सबस्क्रिप्शनमुळे कंपनीसाठी बँडची किंमत वाढू शकते.
• कमकुवत मागणीमुळे शेवटी किंमत किंवा कंपनीसाठी इश्यू मागे घेणे देखील होऊ शकते.

     5. रेग्युलेटरी ओव्हरसाईट

• नियामक संस्था कंपनीसाठी ऑफर डॉक्युमेंटमध्ये किंमतीच्या तर्काचे प्रकटीकरण अनिवार्य करते.
• पारदर्शकता सुनिश्चित करते. कंपनीमधील इन्व्हेस्टरच्या हिताचे संरक्षण करते.

      6. प्रीमियम, सवलत आणि फेस वॅल्यू

समजा तुम्ही नोटबुक्स योग्यरित्या विकत आहात. तुम्ही निर्णय घेता बेस किंमत ₹100 प्रति नोटबुक आहे. हे तुमचे फेस वॅल्यू आहे. आता:

• जर तुमची नोटबुक सुंदरपणे तयार केली गेली असेल आणि मागणीनुसार तुम्ही त्यांना ₹150 मध्ये विकू शकता. अतिरिक्त ₹50 हा एक प्रीमियम आहे जो तुमच्या नोटबुकला किती लोक मूल्य देतात हे दर्शवतो.
• जर तुम्ही स्टॉक क्लिअर करण्याचा प्रयत्न करीत असाल किंवा खरेदीदारांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न करीत असाल तर तुम्ही त्यांना ₹80 मध्ये ऑफर करू शकता. तुमच्या नोटबुकमध्ये स्वारस्य वाढविण्यासाठी धोरणात्मकरित्या वापरलेली सवलत आहे.
• जर तुम्ही त्यांना ₹100 मध्ये विकले तर जे समान आहे. कोणतीही सवलत नाही, तुमच्या नोटबुकचे मूल्य.

त्यामुळे

• फेस वॅल्यू: सिक्युरिटीचे मूल्य उदाहरणार्थ प्रति शेअर ₹10.
• इश्यू किंमत: दुर्मिळ आणि नियमित असले तरी प्रीमियम किंवा सवलतीमध्ये असू शकते.
• प्रीमियम इन्व्हेस्टरचा आत्मविश्वास आणि कंपनी मूल्यांकन दर्शविते.
• सवलत हक्क समस्यांमध्ये किंवा अटींनुसार इन्व्हेस्टरना ऑफर केली जाऊ शकते.

मध्यस्थांची भूमिका

लग्न आयोजित करण्याचा विचार करा. तुम्ही होस्ट आहात. तुम्हाला तपशील मॅनेज करण्यास मदत हवी आहे:

वेडिंग प्लॅनर मर्चंट बँकरप्रमाणे कार्य करते. ते तुम्हाला ठिकाण निवडण्यासाठी आणि तुमच्या संसाधनांचा वापर कसा करावा हे ठरविण्यास मदत करतात. मर्चंट बँकर्स किंमत आणि मूल्यांकनावर कंपन्यांना मार्गदर्शन करतात.

• एक कॅटरर जे 500 पाहुण्यांना अन्न प्रदान करण्याचे वचन देते, जरी केवळ 300 शो-अप अंडररायटर प्रमाणेच असेल. प्रत्यक्षात कितीही पाहुणे आले तरीही त्यांना सेवा प्रदान करण्याची जोखीम असते.
• कॅटरर्सच्या कामाचा आढावा घेणारे आणि रेटिंग देणारे अन्न समीक्षक क्रेडिट रेटिंग एजन्सीसारखे आहेत.

त्यांचे मत हे पाहुण्यांना हे ठरवण्यास मदत करते की अन्न चांगले आहे किंवा रेटिंग सारखे नाही हे इन्व्हेस्टर किती डेब्ट इन्स्ट्रुमेंटवर विश्वास ठेवतात यावर परिणाम करते.

त्यामुळे,

• व्यापारी बँकर्स:किंमतीच्या धोरणाविषयी सल्ला. मूल्यांकन करा.
• अंडररायटर्स:रिस्क क्षमता आणि मार्केट रीचवर आधारित किंमतीवर परिणाम होऊ शकतो.
• क्रेडिट रेटिंग एजन्सी: डेब्ट इन्स्ट्रुमेंट रेटिंगसाठी कूपन रेट्स आणि इन्व्हेस्टर पर्सेप्शनवर परिणाम होतो.

नीरव: आता मला मार्केटमध्ये कोणती रिस्क आणि आव्हाने समाविष्ट आहेत हे समजून घेणे आवश्यक आहे.

वेदांत: मार्केटमध्ये कोणत्या रिस्कचा समावेश आहे हे तुम्हाला निश्चितच माहित असणे आवश्यक आहे.

4.10. प्रायमरी मार्केटमधील जोखीम आणि आव्हाने

तुमच्या शहरात फूड डिलिव्हरी ॲप सुरू करणार्या उद्योजकाची कल्पना करा. तिने अंदाजांवर आधारित सबस्क्रिप्शन किंमत सेट केली आहे. लाँच केल्यानंतर युजरला सेवा अविश्वसनीय आढळते आणि त्यास अनइंस्टॉल करते. IPO मध्ये लिस्टिंग परफॉर्मन्स प्रमाणेच. ती बिझनेससाठी नवीन असल्याने तिच्या विश्वसनीयतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी कोणताही ट्रॅक रेकॉर्ड नाही आणि तिचा जाहिरातपर ब्रोशर डिलिव्हरी झोन आणि रिफंड पॉलिसीबद्दल तपशील पाडतो.

हायपवर आधारित साईन-अप करणाऱ्या प्रारंभिक अडॉप्टर्सना दिशाभूल करण्याची भावना आहे, तर इतर माहितीच्या अभावामुळे संकोच करतात. दरम्यान, तंत्रज्ञान-समजदार यूजर, ज्यांनी पर्यायांवर संशोधन केले, त्यांना माहितीच्या विषमता दर्शविणारी माहिती होती. जर ती पावसाळ्याच्या हंगामात सुरू केली तर मागणी कमी असते आणि लॉजिस्टिक्स कठीण असतात जे वेळेची जोखीम असते. पायाभूत सुविधांमुळे तिचे ॲप तासांदरम्यान क्रॅश झाले तर ते आव्हानांचा आढावा घेते. मार्केटमध्ये यशाप्रमाणे प्रॉडक्टवर अवलंबून नाही. वेळेवर, पारदर्शकता आणि विश्वास.

1. जारीकर्ताजोखीम

• ओव्हरव्हॅल्यूएशन किंवा गैर-किंमत: चुकीचे मूल्यांकन मॉडेल्स किंवा आक्रमक किंमत धोरणे पोस्टलिस्टिंग परफॉर्मन्समुळे इन्व्हेस्टरचा आत्मविश्वास खराब होऊ शकतो.
• ट्रॅक रेकॉर्ड: IPO मध्ये, नवीन किंवा अनलिस्टेड कंपन्यांमध्ये डाटाचा अभाव असू शकतो ज्यामुळे जोखीम मूल्यांकन कठीण होऊ शकते.
• डिस्क्लोजर गॅप्स: ऑफर डॉक्युमेंट्समधील अपूर्ण किंवा दिशाभूल करणारी माहिती इन्व्हेस्टरच्या निर्णयाला विकृत करू शकते आणि छाननीला आकर्षित करू शकते.

2. 2. इन्व्हेस्टर-संबंधित आव्हाने

• माहितीची विषमता: रिटेल इन्व्हेस्टरना अनेकदा सहभागी म्हणून ॲक्सेस, विश्लेषण स्तर किंवा योग्य तपासणीचा अभाव असतो.
• सहभाग: हर्ड वर्तन किंवा शॉर्ट-टर्म स्पेक्युलेशन मागणी वाढवू शकतात ज्यामुळे लिस्टिंगनंतर अस्थिरता निर्माण होऊ शकते.
• वितरण इन्क्विटी: इश्यूमध्ये रिटेल इन्व्हेस्टरला सहभाग प्रोत्साहन कमी करणारे वाटप प्राप्त होऊ शकते.

3. 3. मार्केट आणि आर्थिक जोखीम

• मार्केट स्थिती: मॅक्रोइकॉनॉमिक अस्थिरता, इंटरेस्ट रेट मधील चढ-उतार किंवा भौगोलिक राजकीय घटना जारी कालावधीदरम्यान इन्व्हेस्टरच्या भावना कमी करू शकतात.
• लिक्विडिटी मर्यादा: सबस्क्राईब केलेल्या समस्यांमध्ये मार्केट इंटरेस्टचा अभाव इन्व्हेस्टरला पोझिशनमध्ये फसवू शकतो.

प्रायमरी मार्केटमध्ये अनेक गोष्टी आहेत ज्या चुकीच्या होऊ शकतात. उदाहरणार्थ जेव्हा कंपनी काहीतरी विकण्याचा प्रयत्न करते तेव्हा वेळ खूपच महत्त्वाची आहे. जर एखादी कंपनी एकावेळी काहीतरी विकण्याचा प्रयत्न करत असेल जेव्हा लोकांना स्वारस्य नाही तेव्हा त्याला पुरेसे खरेदीदार मिळू शकत नाहीत किंवा किंमत खूप कमी असू शकत नाही.

4. अनुपालन आव्हाने

जेव्हा कंपन्यांना काहीतरी विकायचे असेल तेव्हा कंपन्यांना अनुसरण करावे लागणारे नियम आहेत. हे नियम खूपच जटिल असू शकतात. गोष्टींना विलंब होऊ शकतो. जर कंपन्या या नियमांचे पालन करत नसतील तर ते कायद्याच्या समस्येत अडकू शकतात. नियम नेहमीच बदलत आहेत, त्यामुळे कंपन्यांना सर्व वेळी नियमांसह अद्ययावत राहणे आवश्यक आहे.

5. खर्चाशी संबंधित जोखीम

कंपन्यांसाठी काहीतरी विकणे खूपच महाग असू शकते. त्यांच्यासाठी हाताळणे खूपच महाग असू शकते. जर लोक विक्रीस मदत करत असतील तर ते खूप पैसे गमावू शकतात. जर कंपनीकडे तंत्रज्ञान नसेल तर गोष्टी विकणे कठीण असू शकते. यामुळे समस्या निर्माण होऊ शकतात.

नीरव: मार्केटविषयी जाणून घेण्यासाठी खूप काही होते. आम्ही गोष्टींची किंमत कशी आहे, कंपन्यांना सामोरे जाणारे धोके आणि विक्री प्रक्रियेस मदत करणाऱ्या लोकांविषयी चर्चा केली.

वेदांत: होय, हे खूपच मजेदार आहे. जेव्हा कंपनीला जनतेकडून पैसे उभारण्याची इच्छा असते तेव्हा या सर्व गोष्टी घडतात. याठिकाणी कंपन्यांसाठी प्रायमरी मार्केट खूपच महत्त्वाचे आहे.

नीरव: तेट मेक्स सेन्स. त्यामुळे संक्षेपात सांगायचे तर मार्केट म्हणजे जिथे कंपन्या पहिल्यांदाच गोष्टी विकतात. कंपन्यांना किती आयटी नियमांचे पालन करावे लागेल आणि मार्केटमध्ये काय घडत आहे याद्वारे किंमत ठरवली जाते.

वेदांत: अचूक. या सर्व गोष्टींमुळे आपण कोणत्या प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरबद्दल बोलू इच्छितो त्याबद्दल आम्हाला बोलायचे आहे.

नीरव: कंपन्या जेव्हा सार्वजनिक अधिकार बनतात तेव्हा प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरिंग्स असतात? कंपन्या हे का करतात?

वेदांत: हा एक प्रश्न आहे. अनेक पैसे उभारण्यासाठी कंपन्या सार्वजनिक होतात. यामुळे त्यांना कर्ज फेडण्यास किंवा गोष्टी करण्यास मदत होते. सार्वजनिक होण्यामुळे कंपन्या अधिक विश्वसनीय दिसतात. हे अशा लोकांना देते ज्यांनी कंपनीमध्ये इन्व्हेस्ट केले आहे त्यांना त्यांचे पैसे काढण्याची संधी देते.

नीरव: त्यामुळे प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर ही कंपनीला काय करायचे आहे हे एक पुल आहे. जनतेकडून आवश्यक असलेले पैसे.

वेदांत: वेल सेड. आता आपण प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरिंगची संपूर्ण प्रक्रिया काय आहे याबद्दल चर्चा करू शकतो, नियोजनापासून ते खरेतर विक्रीपर्यंत आणि कंपन्या प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरिंग का करण्याचा निर्णय घेतात याबद्दल चर्चा करू शकतो