- अभ्यास
- स्लाईड्स
- व्हिडिओ
7.1. उद्योग विश्लेषणाची प्रक्रिया 
इंडस्ट्री ॲनालिसिस प्रोसेस ही इकॉनॉमी ॲनालिसिस सारखीच आहे-पहिली ही इंडस्ट्री बिझनेस सायकलशी कशी संबंधित आहे आणि या इंडस्ट्रीला कोणते आर्थिक व्हेरिएबल्स चालवतात हे निर्धारित करण्यासाठी इंडस्ट्रीचे मॅक्रोॲनालिसिस आहे. जेव्हा आपण फंडामेंटल ॲनालिसिस (ॲडव्हान्स्ड मॉड्यूल) मध्ये सादर केलेल्या अनेक मूल्यांकन तंत्रांचा वापर करतो तेव्हा हे मॅक्रोॲनालिसिस मायक्रोव्ह्युएशन सोपे करेल
नमूद केल्याप्रमाणे, उद्योगाचे मॅक्रोॲनालिसिस प्रमुख मूल्यांकन इनपुटचा अंदाज (सवलत दर आणि कमाई आणि कॅश फ्लोसाठी अपेक्षित वाढ) सोपे आणि अधिक अचूक करेल. विशिष्ट मॅक्रोॲनालिसिस विषय आहेत:
- व्यवसाय चक्र आणि उद्योग क्षेत्र
- संरचनात्मक आर्थिक बदल आणि पर्यायी उद्योग
- उद्योगाच्या जीवनचक्राचे मूल्यांकन
- उद्योगातील स्पर्धात्मक वातावरणाचे विश्लेषण
7.2. व्यवसाय चक्र आणि उद्योग क्षेत्र
आर्थिक ट्रेंड उद्योगाच्या कामगिरीवर परिणाम करू शकतात आणि करू शकतात. अर्थव्यवस्थेवर देखरेख करणे आणि आमच्या आर्थिक दृष्टीकोनावरील कोणतीही नवीन माहिती आमच्या उद्योगाच्या अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन मूल्यांकनावर कसा परिणाम करेल हे मोजणे हे उद्दिष्ट आहे.
इकॉनॉमिक ट्रेंड्स दोन मूलभूत स्वरूप घेऊ शकतात: बिझनेस सायकलच्या चढ-उतारांमुळे उद्भवणारे चक्रीय बदल आणि जेव्हा अर्थव्यवस्था कसे कार्य करते तेव्हा संरचनात्मक बदल होतात. उदाहरणार्थ, काही क्षेत्रांमध्ये अतिरिक्त कामगार किंवा भांडवल अस्तित्वात असू शकते, तर मजूर आणि भांडवलाची कमतरता इतरत्र असते. 1990 च्या दशकात कॉर्पोरेट अमेरिकेचे "कमकुवत करणे", पूर्व युरोपमधील समाजवादी ते मार्केट इकॉनॉमीमध्ये बदल आणि उत्पादनापासून सेवा अर्थव्यवस्थेमध्ये संक्रमण हे सर्व संरचनात्मक बदलाचे उदाहरण आहेत. उद्योग विश्लेषकांनी पुनरावलोकन अंतर्गत उद्योगासाठी असलेल्या परिणामांसाठी संरचनात्मक आर्थिक बदलांची तपासणी करणे आवश्यक आहे.
उद्योगाची कामगिरी व्यवसाय चक्राच्या टप्प्याशी संबंधित असताना, वास्तविक आव्हान हे आहे की प्रत्येक व्यवसाय चक्र भिन्न आहे आणि जे केवळ इतिहास पाहतात ते भविष्यातील बाजारपेठ आणि उद्योगाची कामगिरी निर्धारित करणारे विकसनशील ट्रेंड चुकवतात.
बिझनेस सायकल दरम्यान इंडस्ट्री ग्रुप स्विच करणे याला रोटेशन स्ट्रॅटेजी म्हणून ओळखले जाते. व्यवसाय चक्राच्या पुढील टप्प्यापासून कोणते उद्योग गट लाभ घेतील हे निर्धारित करण्याचा प्रयत्न करताना, गुंतवणूकदारांना आर्थिक ट्रेंड आणि उद्योगाच्या वैशिष्ट्यांमधील बदलांवर देखरेख करणे आवश्यक आहे.
वरील चार्ट एक स्टायलाईज्ड ग्राफिक सादर करते ज्याचे उद्योग गट सामान्यपणे व्यवसाय चक्राच्या विविध टप्प्यांमध्ये चांगले काम करतात. उदाहरणार्थ, मंदीच्या शेवटी, फायनान्शियल स्टॉक मूल्यात वाढ होते कारण इन्व्हेस्टरला अपेक्षा आहे की अर्थव्यवस्था आणि लोन मागणी दोन्ही रिकव्हर होत असल्याने बँकांची कमाई वाढेल. ब्रोकरेज हाऊस आकर्षक इन्व्हेस्टमेंट बनतात कारण इन्व्हेस्टर ट्रेड सिक्युरिटीज, बिझनेस डेब्ट आणि इक्विटी विकतात आणि आर्थिक रिकव्हरी दरम्यान अधिक विलीनीकरण होण्याची अपेक्षा आहे. या इंडस्ट्रीच्या अपेक्षा मानतात की जेव्हा मंदी संपते तेव्हा लोन मागणी, हाऊसिंग कन्स्ट्रक्शन आणि सिक्युरिटी ऑफरिंगमध्ये वाढ होईल.
पारंपारिकपणे, बिझनेस सायकलच्या शिखराच्या दिशेने, मागणी आऊटस्ट्रिप पुरवठा सुरू झाल्यामुळे महागाई वाढते. तेल, धातू आणि टिंबर सारख्या मूलभूत सामग्री उद्योग, जे कच्च्या मालाचे समाप्त उत्पादनांमध्ये रूपांतर करतात, गुंतवणूकदारांना मनपसंत बनतात. कारण या उद्योगांमध्ये हे उत्पादने आणि फर्म काढण्याच्या खर्चावर महागाईचा कमी प्रभाव असतो, त्यामुळे किंमती वाढू शकतात, या उद्योगांना जास्त नफा मार्जिनचा अनुभव होतो
मंदीच्या काळात, काही उद्योग इतरांपेक्षा चांगले करतात. कंझ्युमर स्टेपल्स, जसे की फार्मास्युटिकल्स, अन्न आणि पेय, मंदीच्या काळात इतर क्षेत्रांपेक्षा जास्त काम करतात कारण, जरी एकूण खर्च कमी होऊ शकतो, तरीही लोक अद्याप आवश्यकतांवर पैसे खर्च करतात जेणेकरून हे "संरक्षण" उद्योग सामान्यपणे त्यांचे मूल्य राखतात-म्हणजेच, त्यांना किमान घसरणीचा अनुभव मिळेल. त्याचप्रमाणे, जर कमकुवत देशांतर्गत अर्थव्यवस्था कमकुवत चलन निर्माण करत असेल, तर वाढत्या अर्थव्यवस्थेला निर्यात करणाऱ्या उद्योगांना फायदा होतो कारण त्यांच्या वस्तू अधिक किंमतीत स्पर्धात्मक बनतात.
7.3. संरचनात्मक आर्थिक बदल आणि पर्यायी उद्योग
अर्थव्यवस्था व्यतिरिक्त इतर प्रभाव हे व्यवसाय वातावरणाचा भाग आहेत. जनसांख्यिकीय, तंत्रज्ञानातील बदल आणि राजकीय आणि नियामक वातावरणात देखील विविध उद्योगांच्या कॅश फ्लो आणि रिस्कच्या संभाव्यतेवर लक्षणीय परिणाम होऊ शकतो.
- डेमोग्राफिक्स-
भारतात आता 25 वर्षे व त्यापेक्षा जास्त वयाच्या लोकसंख्येच्या 50% पेक्षा जास्त आहेत. भारतात काम करणाऱ्या वयोगटातील लोकसंख्येत सतत वाढ झाली आहे. या वाढीचा भारताच्या वापरावर मोठा परिणाम झाला आहे, जाहिरात धोरणांपासून ते घर बांधकामापर्यंत सामाजिक सुरक्षा आणि आरोग्य सेवेवरील चिंता. जनसांख्यिकीच्या अभ्यासामध्ये लोकसंख्येच्या वाढीपेक्षा जास्त आणि वयाच्या वितरणाचा समावेश होतो. जनसांख्यिकीमध्ये लोकांचे भौगोलिक वितरण, समाजात पारंपारिक मिश्रण बदलणे आणि उत्पन्न वितरणात बदल यांचा समावेश होतो.
त्यामुळे, उद्योग विश्लेषकांना जनसांख्यिकीय ट्रेंडचा काळजीपूर्वक अभ्यास करणे आणि विविध उद्योगांवर त्यांचा परिणाम करणे आवश्यक आहे. नागरिकांचे वय बदलण्याचे प्रोफाईल संसाधन उपलब्धतेवर परिणाम करते, जसे की भारत-वाढत्या कामकाजाच्या वयोगटातील लोकसंख्येचा अर्थ असा प्रवेश-स्तरावरील कामगारांची उच्च उपलब्धता ज्यामुळे कमी कामगार खर्च होतो आणि नोकरी करण्यासाठी व्यक्ती शोधण्यात सहजता होते.
us मध्ये, वृद्ध लोकसंख्या U.S. सेव्हिंग्स पॅटर्नवर परिणाम करते, कारण 40 ते 60 वयोमर्यादेतील लोक सामान्यपणे तरुण लोकांपेक्षा जास्त बचत करतात. हे फायनान्शियल सर्व्हिसेस इंडस्ट्रीसाठी चांगले आहे, जे त्यांची सेव्हिंग्स इन्व्हेस्ट करू इच्छिणाऱ्यांना सहाय्य प्रदान करते. वैकल्पिकरित्या, कमी तरुण कामगार आणि अधिक "सेव्हिंग सीनिअर" चा काही उद्योगांवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, जसे की रिटेल इंडस्ट्री.
- लाईफस्टाईल्स
लोक कसे राहतात, काम करतात, घरगुती बनवतात, वापरतात, आरामाचा आनंद घेतात आणि स्वत:ला शिक्षित करतात यासह हे डील करते. ग्राहक वर्तनावर ट्रेंड्स आणि फॅड्सचा परिणाम होतो. डिझायनर जीन्स, चिनोज आणि कपड्यांमधील इतर स्टाईल्सची वाढ आणि घसरण ग्राहकांच्या स्वादातील बदलांसाठी काही मार्केटची संवेदनशीलता दर्शविते. घटस्फोट दर, दुहेरी-करिअर कुटुंब, शहरांमधून लोकसंख्या बदलणे आणि संगणक-आधारित शिक्षण आणि मनोरंजन यामुळे हाऊसिंग, रेस्टॉरंट, ऑटोमोबाईल, कॅटलॉग शॉपिंग, सेवा आणि घरगुती मनोरंजन यासह अनेक उद्योगांवर प्रभाव पडला आहे. आंतरराष्ट्रीय दृष्टीकोनातून, काही भारतीय ब्रँड माल-परदेशात जास्त मागणी असते. ते स्टाईलमध्ये अधिक असल्याचे समजले जाते आणि कदाचित देशांतर्गत उत्पादित केलेल्या वस्तूंपेक्षा जास्त गुणवत्ता असल्याचे समजले जाते. या सकारात्मक ब्रँड प्रतिष्ठेचा अनेक उद्योगांना फायदा झाला आहे.
- तंत्रज्ञान–
तंत्रज्ञान उत्पादन किंवा सेवेसह अनेक उद्योग घटकांवर परिणाम करू शकते आणि ते कसे तयार केले जाते आणि वितरित केले जाते. तांत्रिक नवकल्पनांमुळे बदलांची अनेक उदाहरणे आहेत. उदाहरणार्थ, इलेक्ट्रॉनिक फ्यूएल-इंजेक्शन तंत्रज्ञानामुळे कारवरील कार्ब्युरेटरची मागणी कमी झाली आहे. कॉम्प्युटर-एडेड डिझाईन आणि उत्पादनाच्या आगमनामुळे अभियांत्रिकी प्रक्रिया बदलली आहे. सेमीकंडक्टर आणि मायक्रोप्रोसेसर उद्योगातील डिझाईन्सच्या कायमस्वरुपी सुधारणामुळे उद्योगाचे मूल्यांकन करणे कठीण झाले आहे.
प्रक्रियेतील नवकल्पनांमुळे मोठ्या स्टील उत्पादकांच्या खर्चात स्टील मिनीमिल्सला वाढण्याची परवानगी मिळाली. तंत्रज्ञानातील प्रगतीमुळे काही वनस्पती स्थळे आणि इमारतींना स्वत:चे वीज निर्माण करण्याची परवानगी मिळते, ज्यामुळे स्थानिक इलेक्ट्रिक उपयुक्ततेपासून त्यांच्या वीजाची गरज पडत नाही. ट्रक्सने दीर्घ अंतराच्या कॅरियर उद्योगात रेलरोडचा मार्केट शेअर कमी केला आहे. इन्फॉर्मेशन सुपरहायवे ही वास्तविकता बनत आहे आणि दूरसंचार आणि केबल टेलिव्हिजन सिस्टीम दरम्यान संबंधांना प्रोत्साहन देत आहे. तंत्रज्ञानातील बदलांमुळे फर्म्सला स्पर्धात्मक फायदा मिळवण्याचा मार्ग म्हणून तंत्रज्ञानाच्या उपकरणांमध्ये भांडवली खर्च वाढला आहे. इंटरनेटचे भविष्यातील परिणाम खगोलशास्त्रीय असतील.
उद्योग नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर कसा करू शकतो याचे रिटेल उद्योग हे एक अद्भुत उदाहरण आहे. काही फोरकास्टर्स रिलेशनशिप मर्चंडायझिंगची कल्पना करतात, ज्यामध्ये कस्टमर डाटाबेस रिटेल स्टोअर्स आणि कस्टमरच्या गरजा दरम्यान जवळच्या लिंकला अनुमती देईल. एकूण ग्राहक ट्रेंडवर मार्केट रिसर्च करण्याऐवजी, विशेष रिटेलर्स ग्राहकांना पसंतीच्या ठिकाणी हवे असलेले प्रॉडक्ट्स ऑफर करतात. टेक्नॉलॉजी किरकोळ विक्रेत्यांना अधिक संघटनात्मकदृष्ट्या विकेंद्रित आणि भौगोलिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण बनण्याची परवानगी देते. प्रमुख रिटेलर्स बारकोड स्कॅनिंग वापरतात, जे चेक-आऊट प्रोसेस जलद करते आणि फर्मला इन्व्हेंटरी आणि कस्टमर प्राधान्ये ट्रॅक करण्याची परवानगी देते. क्रेडिट कार्ड फर्मला कस्टमर खरेदी ट्रॅक करण्यास आणि कस्टमाईज्ड विक्री घोषणा पाठविण्यास अनुमती देतात. इलेक्ट्रॉनिक डाटा इंटरचेंज (EDI) रिटेलरला नवीन इन्व्हेंटरी ऑर्डर करण्यासाठी आणि देय अकाउंटचे पेमेंट करण्यासाठी सप्लायर्सशी इलेक्ट्रॉनिकरित्या संवाद साधण्याची परवानगी देते. इलेक्ट्रॉनिक फंड ट्रान्सफर रिटेलर्सना स्थानिक बँका आणि मुख्यालय दरम्यान त्वरित आणि सहजपणे फंड हलवण्याची परवानगी देते.
- राजकारण आणि नियम-
राजकीय बदल सामाजिक मूल्यांना प्रतिबिंबित करत असल्याने, आजचा सामाजिक ट्रेंड उद्याचा कायदा, नियमन किंवा कर असू शकतो. उद्योग विश्लेषकांना अभ्यासाखाली उद्योगाशी संबंधित राजकीय बदलांचा प्रकल्प आणि मूल्यांकन करणे आवश्यक आहे. काही नियम आणि कायदे आर्थिक तर्कावर आधारित आहेत. नैसर्गिक एकाधिकार म्हणून युटिलिटीजच्या स्थितींमुळे, त्यांच्या रेट्सचा आढावा घेणे आणि नियामक संस्थेद्वारे मंजूर करणे आवश्यक आहे. नियामक बदलांमुळे अनेक उद्योगांवर परिणाम झाला आहे. दहशतवादी हल्ल्यांपासून संरक्षण करण्यासाठी अनेक नियम आणि तपासणी उदाहरण आहे. बदलत्या नियम आणि तंत्रज्ञानामुळे आर्थिक सेवा उद्योग-बँकिंग, विमा, गुंतवणूक बँकिंग आणि गुंतवणूक सेवांमध्ये सहभागी होत आहेत. आंतरराष्ट्रीय वाणिज्यावर परिणाम करणारे नियम आणि कायदे. आंतरराष्ट्रीय कर कायदे, शुल्क, कोटा, भार आणि इतर व्यापार अडथळे काही उद्योग आणि जागतिक वाणिज्यावर लक्षणीय परिणाम करतात.
7.4 लाईफ सायकल
उद्योग विक्री आणि नफ्यातील ट्रेंडचा अंदाज घेताना माहितीपूर्ण विश्लेषण म्हणजे उद्योगाला कालांतराने पाहणे आणि त्याच्या विकासास मानवी प्रगतीच्या टप्प्यांप्रमाणेच टप्प्यांमध्ये विभाजित करणे: जन्म, किशोरवयीन, प्रौढ, मध्यम वय, वृद्धापकाळ. तुम्हाला किती तपशील हवे आहे यावर आधारित या इंडस्ट्री लाईफ सायकल विश्लेषणातील टप्प्यांची संख्या बदलू शकते.
पाच टप्प्यातील मॉडेलमध्ये समाविष्ट असेल:
- अग्रणी विकास
- जलद गतीमान वाढ
- मॅच्युअर ग्रोथ
- स्थिरता आणि मार्केट मॅच्युरिटी
- विकास आणि घट
या टप्प्यांचा विक्री वाढ आणि नफ्यावर कसा परिणाम होतो याचे संक्षिप्त वर्णन खालीलप्रमाणे आहे:
- अग्रणी विकास– या स्टार्ट-अप टप्प्यादरम्यान, उद्योगात विक्रीत कमी वाढ आणि अतिशय लहान किंवा नकारात्मक नफा अनुभवतात. या टप्प्यादरम्यान उद्योगाच्या प्रॉडक्ट किंवा सेवेचे बाजार लहान आहे आणि फर्मला मोठा विकास खर्च येतो.
- जलद गतीमान वाढ– या जलद वाढीच्या टप्प्यादरम्यान, प्रॉडक्ट किंवा सेवेसाठी बाजारपेठ विकसित होते आणि मागणी मोठ्या प्रमाणात होते. उद्योगातील मर्यादित संख्येतील कंपन्यांना कमी स्पर्धेचा सामना करावा लागतो आणि फर्म मोठ्या प्रमाणात बॅकलॉग आणि अतिशय उच्च नफ्याचे मार्जिन अनुभवू शकतात. वाढत्या दराने विक्री वाढत असल्याने आणि उद्योग अतिरिक्त मागणी पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करत असल्याने उद्योग आपली उत्पादक क्षमता निर्माण करते. उच्च विक्री वाढ आणि उच्च नफ्याचे मार्जिन जे फर्म अधिक कार्यक्षम बनल्याने उद्योग आणि फर्म नफा वाढतात (म्हणजेच, कमी कमाईचा आधार आणि विक्री आणि मार्जिनची जलद वाढ यामुळे नफा वर्षात 100 टक्क्यांपेक्षा जास्त वाढू शकतो)
- मॅच्युअर ग्रोथ– टप्पा 2 मधील यशामुळे उद्योगातील वस्तू किंवा सेवेची सर्वाधिक मागणी पूर्ण झाली आहे. अशा प्रकारे, भविष्यातील विक्रीची वाढ सामान्यपेक्षा जास्त असू शकते, परंतु ती आता गती देत नाही. उदाहरणार्थ, जर एकूण अर्थव्यवस्था 8 टक्के वाढत असेल तर या उद्योगाची विक्री वार्षिक 15 टक्के ते 20 टक्के या सामान्य दराने वाढू शकते. तसेच, विक्रीची जलद वाढ आणि उच्च नफ्याच्या मार्जिन उद्योगाकडे स्पर्धक आकर्षित करतात, ज्यामुळे पुरवठा आणि कमी किंमतीमध्ये वाढ होते, याचा अर्थ असा की नफा मार्जिन सामान्य स्तरावर कमी होण्यास सुरुवात होते.
- स्थिरता आणि मार्केट मॅच्युरिटी– या टप्प्यादरम्यान, जो कदाचित सर्वात मोठा टप्पा असेल, उद्योग विकास रेट एकूण अर्थव्यवस्था किंवा त्याच्या उद्योग विभागाच्या वाढीच्या रेटने कमी होतो. या टप्प्यादरम्यान, गुंतवणूकदार सहजपणे वाढीचा अंदाज घेऊ शकतात कारण विक्री आर्थिक सीरिजशी अत्यंत संबंधित आहे. जरी विक्री अर्थव्यवस्थेनुसार वाढते, तरीही नफ्याची वाढ उद्योगानुसार बदलते कारण स्पर्धात्मक रचना उद्योगानुसार बदलते आणि उद्योगातील वैयक्तिक फर्मनुसार बदलते कारण खर्च नियंत्रित करण्याची क्षमता कंपन्यांमध्ये भिन्न असते. स्पर्धा टाईट प्रॉफिट मार्जिन निर्माण करते आणि कॅपिटल वरील रिटर्नचे दर (उदा., ॲसेटवर रिटर्न, इक्विटीवर रिटर्न) अखेरीस स्पर्धात्मक लेव्हलच्या समान किंवा थोडेफार कमी होतात.
- विकास आणि घट–मॅच्युरिटीच्या या टप्प्यावर, मागणीमध्ये बदल किंवा पर्यायांच्या वाढीमुळे उद्योगाची विक्री वाढ कमी होते. नफ्याचे मार्जिन सतत कमी होत आहे आणि काही फर्म कमी नफा किंवा नुकसान देखील अनुभवतात. फायदेशीर असलेल्या फर्म कॅपिटलवर खूपच कमी रिटर्न दाखवू शकतात. शेवटी, गुंतवणूकदार या उद्योगात जोडलेल्या भांडवलाच्या पर्यायी वापराविषयी विचार करण्यास सुरुवात करतात.
