म्युच्युअल फंडचे फायदे

5Paisa रिसर्च टीम

अंतिम अद्ययावत: 31 जानेवारी, 2023 12:18 PM IST

banner
Listen

तुमचा इन्व्हेस्टमेंट प्रवास सुरू करायचा आहे का?

+91

सामग्री

परिचय

म्युच्युअल फंड हा एक इन्व्हेस्टमेंट मार्ग आहे जो विविध इन्व्हेस्टरकडून पैसे संकलित करतो. फंड व्यावसायिकरित्या, सामान्यपणे ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनीद्वारे मॅनेज केला जातो आणि इतर चांगली कामगिरी करणारी सिक्युरिटीज, सामान्यपणे बाँड्स आणि स्टॉक खरेदी करण्यासाठी वापरला जातो.

म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्टमेंट करण्याच्या अनेक फायद्यांपैकी, त्यांपैकी काही आहेत
● शून्य कमिशन येथे थेट म्युच्युअल फंड इन्व्हेस्टमेंट
● व्यावसायिक व्यवस्थापन 
● विविधतेद्वारे जोखीम कमी करणे
● लिक्विडिटी पारदर्शकता
● लवचिकता 

आणि निवडण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात पर्याय. 

5paisa सह, इन्व्हेस्टर म्युच्युअल फंड अकाउंट उघडून म्युच्युअल फंडमध्ये सहजपणे इन्व्हेस्ट करण्यासाठी इन्व्हेस्ट ॲप किंवा 5paisa मोबाईल ट्रेडिंग ॲप वापरू शकतो. इन्व्हेस्टर 5paisa ट्रेडिंग ॲपद्वारे स्टॉक ट्रेड करण्यासाठी आणि म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्ट करण्यासाठी डिमॅट अकाउंट देखील उघडू शकतात. हा लेख म्युच्युअल फंडच्या फायदे आणि तोटांचा सर्वसमावेशक ओव्हरव्ह्यू प्रदान करतो.
 


 

म्युच्युअल फंड्स म्हणजे काय?

म्युच्युअल फंड हे जागतिक स्तरावर इन्व्हेस्टरमध्ये प्रचलित इन्व्हेस्टमेंट निवड आहे. हे एक इन्व्हेस्टमेंट वाहन आहे जे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट्स, बाँड्स, स्टॉक्स आणि अन्य ॲसेट्स सारख्या सिक्युरिटीजमध्ये पुढील इन्व्हेस्टमेंट करण्यासाठी शेअरहोल्डर्सकडून फंड किंवा ॲसेट्स संकलित करते. 

म्युच्युअल फंडचे एक लाभ म्हणजे ते व्यावसायिकरित्या मनी मॅनेजरद्वारे व्यवस्थापित केले जातात जे फंडच्या मालमत्तेचे वाटप करून गुंतवणूकदारांसाठी भांडवली लाभ किंवा रिटर्न उत्पन्न करतात. म्युच्युअल फंड मॅनेज करणारे फंड मॅनेजर अनेक सिक्युरिटीजमध्ये इन्व्हेस्ट करतात आणि त्यांची परफॉर्मन्स ट्रॅक करतात. त्यांना इन्व्हेस्टमेंट सल्लागार म्हणूनही संदर्भित केले जाते, जे म्युच्युअल फंडच्या शेअरधारकांच्या स्वारस्यात कायदेशीररित्या काम करण्यास बांधील आहेत. फंडच्या प्रॉस्पेक्टसमध्ये नमूद केल्याप्रमाणे इन्व्हेस्टमेंटच्या उद्दिष्टांना पूर्ण करण्यासाठी पोर्टफोलिओची रचना आणि देखभाल केली जाते. 

म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्ट करून लहान आणि वैयक्तिक इन्व्हेस्टरना व्यावसायिकरित्या व्यवस्थापित इक्विटी आणि बाँड पोर्टफोलिओचा ॲक्सेस मिळेल. अशा प्रकारे सर्व इन्व्हेस्टर फंडाच्या परफॉर्मन्समध्ये शेअरधारक बनतात आणि फंडाच्या लाभ आणि नुकसानीमध्ये प्रमाणात सहभागी होतात.

म्युच्युअल फंडची किंमत फंडमधील सिक्युरिटीजच्या कामगिरीवर अवलंबून असते. जेव्हा इन्व्हेस्टर म्युच्युअल फंडचे युनिट खरेदी करतात, तेव्हा ते पोर्टफोलिओच्या परफॉर्मन्समध्ये खरेदी करतात. म्युच्युअल फंडच्या युनिटमध्ये इन्व्हेस्ट करण्यापेक्षा स्टॉकच्या शेअर्समध्ये इन्व्हेस्टमेंट करणे खूपच भिन्न आहे. स्टॉकच्या शेअर्सप्रमाणेच, म्युच्युअल फंडमध्ये त्यांच्या होल्डर्ससाठी मतदान हक्क नाहीत. म्युच्युअल फंड शेअर एकाधिक स्टॉक किंवा इतर सिक्युरिटीजमधील इन्व्हेस्टमेंटचे प्रतिनिधित्व करते.

एनएव्हीपीएस म्युच्युअल फंडच्या शेअरची किंमत असल्याने प्रति शेअर निव्वळ मालमत्ता मूल्य (एनएव्ही) देखील व्यक्त केले जाते. तुम्ही सर्व संस्थात्मक इन्व्हेस्टर, कंपनी अधिकारी आणि शेअरधारकांद्वारे धारण केलेल्या एकूण थकित शेअर्सच्या संख्येद्वारे पोर्टफोलिओ सिक्युरिटीजचे एकूण मूल्य विभाजित करून त्याची गणना करू शकता.

म्युच्युअल फंडचे शेअर्स किंवा युनिट्स हे फंडच्या वर्तमान एनएव्हीवर शेअरधारकाद्वारे खरेदी किंवा रिडीम केले जाऊ शकतात, जे मार्केट तासांमध्ये बदलत नाही परंतु प्रत्येक ट्रेडिंग दिवस बंद होण्याच्या वेळी निश्चित किंवा सेटल केले जाते.

म्युच्युअल फंडचे इतर लाभ म्हणजे म्युच्युअल फंडचे शेअरहोल्डर्स त्यांच्या इन्व्हेस्टमेंटमध्ये सरासरी म्युच्युअल फंड म्हणून विविधता आणतात हे इतर सिक्युरिटीज होल्ड करतात. भिन्न सिक्युरिटीज धारण केल्याने म्युच्युअल फंडला इतर कंपन्यांच्या स्टॉकमधून होणारे नुकसान आणि लाभ सह एका स्टॉकमधून लाभ किंवा तोटा ऑफसेट करण्याची परवानगी मिळते.

म्युच्युअल फंडचे फायदे आणि लाभ

जगभरातील अनेक लोकांसाठी म्युच्युअल फंड अत्यंत लोकप्रिय का आहेत याची अनेक कारणे आहेत.

म्युच्युअल फंडचे सर्वोत्तम लाभ म्हणजे विविधता. जोखीम कमी करण्यासाठी गुंतवणूकदाराच्या पोर्टफोलिओमध्ये विविध मालमत्ता किंवा गुंतवणूकीचे मिश्रण होते. चांगल्या वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओमध्ये विविध उद्योग आणि भांडवलीकरणापासून सिक्युरिटीज आहेत. अशा पोर्टफोलिओमध्ये विविध जारीकर्ता आणि विविध मॅच्युरिटीजचे बाँड देखील समाविष्ट आहेत. म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्ट करून, इन्व्हेस्टर वैयक्तिक मालमत्ता आणि सिक्युरिटीज खरेदी करण्याऐवजी स्वस्त आणि वेगवान पद्धतीने इन्व्हेस्टमेंटचे विविधता प्राप्त करू शकतात.

म्युच्युअल फंडचा आणखी एक फायदा हा ॲक्सेस सोपा आहे ज्यासह सिक्युरिटीज खरेदी आणि प्रमुख स्टॉक एक्सचेंजवर विक्री केली जाऊ शकते, ज्यामुळे त्यांना इन्व्हेस्टमेंटसाठी अत्यंत लिक्विड निवड केली जाते. विदेशी कमोडिटी किंवा परदेशी इक्विटीसारख्या विशिष्ट मालमत्तांसाठी, म्युच्युअल फंड सामान्यपणे वैयक्तिक इन्व्हेस्टरसाठी सर्वात व्यवहार्य पर्याय आहेत.

म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्टमेंट करून, इन्व्हेस्टर एकाधिक कमिशन शुल्काची पूर्तता करून अर्थव्यवस्था प्राप्त करतो जे अन्यथा वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओ तयार करण्यासाठी आवश्यक असू शकते. एकावेळी केवळ एकाच सुरक्षेमध्ये इन्व्हेस्टमेंट केल्यास ट्रान्झॅक्शन फी अधिक असू शकते. म्युच्युअल फंडचे लहान मूल्य खरेदी केल्याने इन्व्हेस्टरना डॉलर-किंमत सरासरी किंवा रुपये-किंमत सरासरी लाभाचा लाभ घेण्यास अनुमती मिळते.

म्युच्युअल फंड एका वेळी मोठ्या संख्येने सिक्युरिटीज खरेदी आणि विक्री करण्याचा प्रयत्न करतात, त्यामुळे वैयक्तिक इन्व्हेस्टर सुरक्षा ट्रान्झॅक्शन खरेदी किंवा विक्रीसाठी पैसे देईल यापेक्षा ते कमी ट्रान्झॅक्शन खर्च करतात. म्युच्युअल फंड काही विशिष्ट मालमत्ता आणि सिक्युरिटीजमध्येही इन्व्हेस्ट करू शकते किंवा वैयक्तिक आणि लहान इन्व्हेस्टरसाठी शक्य ते पेक्षा मोठी स्थिती घेऊ शकते.

इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजर्स प्रोफेशनली म्युच्युअल फंड मॅनेज करतात. व्यावसायिक गुंतवणूक व्यवस्थापक त्यांचे निधी पोर्टफोलिओ व्यवस्थापित करण्यासाठी काळजीपूर्वक संशोधन आणि कौशल्यपूर्ण व्यापार वापरतात. भारतातील म्युच्युअल फंडचे अतिरिक्त लाभ हे आहेत की ते त्यांची इन्व्हेस्टमेंट पूर्ण वेळ मॉनिटर, मेक आणि मॅनेज करण्यासाठी व्यावसायिक इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजरच्या कौशल्याचा लाभ घेऊ शकतात. म्युच्युअल फंडसाठी किमान इन्व्हेस्टमेंटची आवश्यकता असल्याने, व्यावसायिक मनी मॅनेजरच्या कौशल्यांचा अनुभव आणि फायदा घेण्यासाठी वैयक्तिक इन्व्हेस्टरसाठी त्यांमध्ये इन्व्हेस्टमेंट करणे हा कमी खर्चाचा दृष्टीकोन आहे.

म्युच्युअल फंड इन्व्हेस्टर्सना विविध व्यवस्थापन शैलीचा वापर करून विविध व्यवस्थापन ध्येयांमधून संशोधन आणि निवड करण्याची परवानगी देतात. म्युच्युअल फंड मॅनेजर इतर अनेक शैलींसह मूल्य गुंतवणूक, वाढीची गुंतवणूक, उदयोन्मुख किंवा विकसित बाजारपेठ आणि इनकमिंग किंवा मॅक्रोइकॉनॉमिक गुंतवणूकीवर लक्ष केंद्रित करू शकतात.

भारतातील म्युच्युअल फंडचा आणखी फायदा म्युच्युअल फंडमधील विशेष म्युच्युअल फंडमधील पर्यायांची श्रेणी म्हणजे इन्व्हेस्टर्सना एक्सपोजर मिळविण्याची, स्टॉक आणि बाँड्स केवळ नाही, तर विदेशी मालमत्ता, रिअल इस्टेट इ. सारख्या विविध वस्तूंसाठी देखील मदत करते. सामान्य इन्व्हेस्टर्सना म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्टमेंट करून त्यांना ॲक्सेस करता येणार नाही अशा परदेशी आणि देशांतर्गत इन्व्हेस्टमेंटच्या संधीमध्ये इन्व्हेस्टमेंट करण्याची संधीही मिळते.

म्युच्युअल फंड इन्व्हेस्टमेंट हे अनेक उद्योग नियमांच्या अधीन आहेत जे म्युच्युअल फंड इन्व्हेस्टमेंटच्या पारदर्शकतेची गणना करणाऱ्या सर्व इन्व्हेस्टरची जबाबदारी आणि निष्पक्षता सुनिश्चित करतात.

म्युच्युअल फंड इन्व्हेस्टमेंटचा फायदा

इन्व्हेस्टमेंटचा खर्च

सहज लिक्विडेशन

वैयक्तिक मालमत्ता आणि सिक्युरिटीजची खरेदी/विक्री संबंधित जास्त शुल्क, कमिशन, खर्च

विविधता

पोर्टफोलिओमध्ये मोठ्या कॅशची उपस्थिती

किमान इन्व्हेस्टमेंटची आवश्यकता

कोणतेही एफडीआयसी किंवा इतर कोणत्याही सरकारी एजन्सी कव्हरेज नाही

व्यावसायिक व्यवस्थापनाचे कौशल्य आणि कौशल्य

निधीच्या तुलनेत कठीणता

विविध प्रकारच्या ऑफरमधील निवड

होल्डिंग्समध्ये पारदर्शकतेचा अभाव

 

म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्टमेंटचे नुकसान

उच्च लिक्विडिटी, विविधता आणि कौशल्य आणि व्यावसायिक व्यवस्थापन कौशल्य यासारख्या अनेक फायदे, म्युच्युअल फंड आकर्षक बनवितात आणि इन्व्हेस्टमेंट वाहनाची प्राधान्यित निवड करतात. तथापि, म्युच्युअल फंडमध्ये काही ड्रॉबॅक आहेत.

पहिल्यांदा हमीचा अभाव आहे. रिटर्न गॅरंटीशिवाय इतर अनेक इन्व्हेस्टमेंटप्रमाणे, म्युच्युअल फंडचे मूल्य कमी होण्याची शक्यता नेहमीच असते. म्युच्युअल फंडच्या पोर्टफोलिओमधील स्टॉकव्यतिरिक्त किंमतीमध्ये चढउतारांचा अनुभव घेण्याची इक्विटी म्युच्युअल फंडची शक्यता आहे.

प्रत्येक दिवशी शेअर रिडेम्पशन आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी म्युच्युअल फंड पोर्टफोलिओचा मोठा आणि महत्त्वपूर्ण भाग कॅशमध्ये ठेवणे आवश्यक आहे. कोणत्याही पैसे काढण्याची लिक्विडिटी आणि क्षमता राखण्यासाठी, म्युच्युअल फंडमध्ये त्यांच्या पोर्टफोलिओचा मोठा भाग कॅश म्हणून असतो. हा पोर्टफोलिओ कॅश ड्रॅग म्हटला जातो, कारण कॅश रिटर्न कमवत नाही.

म्युच्युअल फंड फंडच्या पोर्टफोलिओचे व्यावसायिक आणि तज्ज्ञ व्यवस्थापन वैयक्तिक इन्व्हेस्टरना प्रदान करत असल्याने, फी फंडचे एकूण पेआऊट कमी करते. शुल्क निधीपासून निधीपर्यंत बदलू शकते, म्युच्युअल फंडच्या संबंधित शुल्कावर लक्ष न देणे दीर्घकाळात नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, कारण सक्रियपणे व्यवस्थापित निधीमध्ये प्रत्येक वर्षी जमा होऊ शकणाऱ्या ट्रान्झॅक्शन खर्चाची भरपाई होऊ शकते.

 

5paisa द्वारे म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्ट करण्याच्या स्टेप्स

5paisa मार्फत म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्टमेंट करण्याची प्रक्रिया खूपच सोपी आहे:

1. तुमच्या 5paisa अकाउंटमध्ये लॉग-इन करा. नवीन 5paisa अकाउंट बनवणे सोपे आहे आणि 3 सोप्या स्टेप्समध्ये पूर्ण होऊ शकते.
2. एकदा लॉग-इन केल्यानंतर, प्राधान्याच्या म्युच्युअल फंड स्कीम शोधा किंवा "सर्व म्युच्युअल फंड" शोधा".
3. इन्व्हेस्टरच्या निकष आणि आवश्यकता पूर्ण करणारी म्युच्युअल फंड स्कीम निवडा.
4. तुमचा इन्व्हेस्टमेंट प्रकाराचा प्राधान्य निवडा- एसआयपीद्वारे किंवा एकरकमी रकमेद्वारे.
5. सर्व स्टेप्स पूर्ण झाल्यानंतर, इन्व्हेस्टर पेमेंटसह पुढे सुरू ठेवण्यासाठी अंतिम स्टेप आहे.
 

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

Q.1: तुम्ही म्युच्युअल फंडमध्ये इन्व्हेस्ट करू शकणारी किमान रक्कम किती आहे?

उत्तर: म्युच्युअल फंडनुसार, काही फंड कमीतकमी ₹100 साठी एसआयपी ऑफर करतात. प्रमुख स्वीकृत सामान्य पद्धत एसआयपीद्वारे इन्व्हेस्टमेंटसाठी किमान रक्कम म्हणून ₹500 चा आग्रह करण्यासाठी आहे.

Q.2: म्युच्युअल फंड टॅक्स-फ्री आहेत का?

उत्तर: सर्व म्युच्युअल फंड प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत कर कपातीसाठी पात्र नाहीत. तथापि, इक्विटी-लिंक्ड सेव्हिंग स्कीम अंतर्गत सामान्यपणे ईएलएसएस म्हणून संदर्भित इन्व्हेस्टमेंट सेक्शन 80C अंतर्गत टॅक्स कपातीसाठी पात्र आहेत. इन्व्हेस्टर ईएलएसएस मध्ये इन्व्हेस्ट करणारे प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत ₹1.5 लाखांपर्यंत कपात क्लेम करू शकतात.

इक्विटी म्युच्युअल फंडद्वारे भरलेले लाभांश इन्व्हेस्टरसाठी कर मुक्त आहेत, तथापि एएमसी डीडीटी किंवा डिव्हिडंड वितरण कर 11.648% अदा करते. डेब्ट म्युच्युअल फंडसाठी शॉर्ट-टर्म कॅपिटल गेनसाठी किमान होल्डिंग कालावधी तीन वर्षे आहे.

Q3: भारतातील विविध प्रकारचे म्युच्युअल फंड कोणते आहेत?

उत्तर: इन्व्हेस्टमेंटसाठी अनेक म्युच्युअल फंड उपलब्ध आहेत, सामान्यपणे आणि सामान्यपणे चार मुख्य कॅटेगरी अंतर्गत उपलब्ध आहेत: स्टॉक फंड, मनी मार्केट फंड, बाँड फंड आणि टार्गेट डेट फंड. 

स्टॉक फंड सामान्यपणे इक्विटी किंवा स्टॉकमध्ये इन्व्हेस्ट करतात. बाँड फंड अनेकदा सक्रियपणे व्यवस्थापित केले जातात आणि नफ्यात विक्री करण्यासाठी मूल्यवान बाँड्स खरेदी करण्याचा प्रयत्न करतात. इंडेक्स फंड, बॅलन्स्ड फंड, मनी मार्केट फंड आणि इन्कम फंड, इंटरनॅशनल/ग्लोबल फंड आणि स्पेशालिटी फंड हे भारतात उपलब्ध असलेले इतर काही प्रकारचे म्युच्युअल फंड आहेत.
 

म्युच्युअल फंडविषयी अधिक

मोफत डीमॅट अकाउंट उघडा

5paisa कम्युनिटीचा भाग बना - भारताचा पहिला सूचीबद्ध सवलत ब्रोकर.

+91