એનઇએફટી (નેશનલ ઇલેક્ટ્રોનિક ફંડ ટ્રાન્સફર) શું છે?

NEFT શું છે?

એનઇએફટી એ ચુકવણીની એક ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ છે જે એક બેંકથી બીજી બેંકમાં ઝંઝટ-મુક્ત ફંડ ટ્રાન્સફરની મંજૂરી આપે છે. બેંકના કાર્યકારી કલાકોમાં બૅચમાં એનઇએફટી ટ્રાન્સફરની પ્રક્રિયા થાય છે. તે બિલ ચુકવણી, પગારની ચુકવણી, રોકાણો અને લોનની ચુકવણી સહિત વિવિધ ચુકવણી હેતુઓ માટે વિશ્વસનીય અને સુરક્ષિત રીત પ્રદાન કરે છે. ભારતમાં બેંક એકાઉન્ટ ધરાવતા કોઈપણ વ્યક્તિ એનઇએફટીની ઍક્સેસ મેળવી શકે છે. જો કે, તે ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા નિયમન કરવામાં આવે છે.

એનઇએફટી કેવી રીતે કામ કરે છે?

એનઇએફટી શું છે તે જાણ્યા પછી, તે કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજવું જરૂરી છે. તમે નીચે જણાવેલ તમામ પૉઇન્ટ વાંચીને એનઇએફટીની કામગીરીની વિગતવાર સમજ મેળવી શકો છો:

• એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન શરૂ કરવા માટેનું પ્રથમ પગલું મોકલનાર દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે લાભાર્થી એકાઉન્ટમાં ફંડ ટ્રાન્સફર કરવા માંગે છે. આ માટે, મોકલનારને લાભાર્થીની બેંકની વિગતો, જેમ કે તેમનું નામ, બેંકનું નામ, બેંક એકાઉન્ટ નંબર, શાખાનું નામ અને આઇએફએસસી કોડ પ્રદાન કરવો આવશ્યક છે.
• એકવાર મોકલનાર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે પછી, મોકલનારની બેંકને એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શનની વિનંતી પ્રાપ્ત થાય છે. ત્યારબાદ ટ્રાન્ઝૅક્શનની પ્રક્રિયા બેંક દ્વારા કરવામાં આવે છે અને NEFT ક્લિયરિંગ હાઉસ પર મોકલવામાં આવે છે.
• એનઇએફટી ક્લિયરિંગ હાઉસ પછી ટ્રાન્ઝૅક્શનની પ્રક્રિયા કરે છે, જે લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટમાં ફૉર્વર્ડ કરવામાં આવે છે.
• લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટમાં ફંડના સફળ ટ્રાન્સફર પર, મોકલનારને કન્ફર્મેશન મેસેજ મોકલવામાં આવે છે.
   

એનઇએફટીના ફાયદાઓ શું છે?

નેશનલ ઇલેક્ટ્રોનિક ફંડ ટ્રાન્સફર, અથવા એનઇએફટી, એકાઉન્ટ ધારકો અને તેનો ઉપયોગ કરનાર વ્યક્તિઓ માટે અસંખ્ય લાભો પ્રદાન કરે છે. આ નીચે મુજબ છે:

• એનઇએફટી ફંડ ટ્રાન્સફર કરવાની વિશ્વસનીય અને સુરક્ષિત રીત પ્રદાન કરે છે. કારણ કે ફંડને ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે, તેથી સેટલમેન્ટ સુરક્ષિત નેટવર્ક દ્વારા કરવામાં આવે છે, અને RBI અત્યંત સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સિસ્ટમનું નિયમન કરે છે.
• એનઇએફટી શુલ્ક સામાન્ય રીતે નજીવું હોય છે. તેથી તેને ફંડ ટ્રાન્સફર કરવાની ખર્ચ-અસરકારક રીત માનવામાં આવે છે. બેંકના એનઇએફટી શુલ્ક અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક ચુકવણી સિસ્ટમ્સ કરતાં ઓછું છે.
• એનઇએફટી મોબાઇલ બેંકિંગ અથવા નેટ બેન્કિંગ દ્વારા સરળતાથી કરી શકાય છે, તેથી તે લોકોને અત્યંત સુવિધા પ્રદાન કરે છે કારણ કે બેંક શાખા અથવા એટીએમની મુલાકાત લેવાની કોઈ જરૂર નથી.
• એનઇએફટી સુવિધા રાષ્ટ્રીય ઉપલબ્ધતાને ધ્યાનમાં લે છે કારણ કે ભારતમાં કોઈપણ બેંક એકાઉન્ટ ધારક તેને ઍક્સેસ કરી શકે છે.
• એનઇએફટી ઝડપી અને સમયસર સર્વિસ પણ પ્રદાન કરે છે કારણ કે બૅચમાં ટ્રાન્ઝૅક્શનની પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે જે આરબીઆઇના કાર્યકારી કલાકો દરમિયાન અર્ધ-કલાકના આધારે સેટલ કરવામાં આવે છે. તેથી મોટાભાગે ફંડનું ટ્રાન્સફર તરત જ થાય છે.
• અન્ય ઉલ્લેખનીય લાભ એ છે કે મોકલનાર અથવા લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટ દ્વારા ટ્રાન્ઝૅક્શનની સ્થિતિને ટ્રૅક કરી શકાય છે.
   

એનઇએફટી દ્વારા ઑનલાઇન ફંડ કેવી રીતે ટ્રાન્સફર કરવું?

સારું, પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે. તમારે માત્ર કેટલાક સરળ પગલાંઓને અનુસરવાની જરૂર છે, અને તમે બધા પૂર્ણ થઈ ગયા છો.

• પ્રથમ, તમારે તમારા નેટ બેન્કિંગ એકાઉન્ટમાં લૉગ ઇન કરવાની જરૂર છે. સફળતાપૂર્વક લૉગ ઇન કરવા માટે સાચી યૂઝર આઇડી અને પાસવર્ડ ભરો.
• એક ડેશબોર્ડ દેખાશે. તમને ઘણા વિકલ્પો મળશે; ચુકવણી માટે આપેલા તમામ વિકલ્પોમાંથી એનઇએફટી પસંદ કરો.
• એક નવું પેજ તમારા લાભાર્થીની બેંક વિગતો પૂછવા માટે પૉપ અપ કરશે. અન્ય સંબંધિત માહિતી સહિત એકાઉન્ટ નંબર, આઇએફએસસી કોડ, બેંક અને શાખાનું નામ જેવી તમામ વિગતો કાળજીપૂર્વક ભરો.
• આગળ, તમે લાભાર્થી એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવા માંગો છો તે રકમ દાખલ કરો. જ્યારે તમે ટ્રાન્સફર શરૂ કરવા માંગો છો ત્યારે તમારે તારીખ અને સમય પસંદ કરીને ટ્રાન્સફર શેડ્યૂલ કરવાની જરૂર છે.
• લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટ નંબર અને ટાઇમ સ્લૉટ સહિત તમામ ટ્રાન્સફરની વિગતોની સમીક્ષા કરો.
• એકવાર તમામ વિગતોની પુષ્ટિ અને સમીક્ષા થયા પછી, આ તમારા ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ ક્રેડેન્શિયલનો ઉપયોગ કરીને ટ્રાન્ઝૅક્શનને અધિકૃત કરવાનો સમય છે, અથવા તમે OTP જનરેટ કરીને પણ તે કરી શકો છો.
• એકવાર ટ્રાન્ઝૅક્શન અધિકૃત થયા પછી, તમને તમારા રજિસ્ટર્ડ ફોન નંબર અથવા ઇમેઇલ ID પર કન્ફર્મેશન મેસેજ સાથે સૂચિત કરવામાં આવશે.
   

એનઇએફટી દ્વારા ઑફલાઇન ફંડ કેવી રીતે ટ્રાન્સફર કરવું?

એનઇએફટી દ્વારા ઑફલાઇન ફંડ ટ્રાન્સફર કરવા માટે, નીચે જણાવેલ પગલાંઓને અનુસરો:

• પ્રથમ, તમારે તમારી નજીકની બેંક શાખાની મુલાકાત લેવાની અને એનઇએફટી અરજી ભરવાની જરૂર છે.
• આગળ, તમારા લાભના બેંક એકાઉન્ટની વિગતો ભરો.
• તમે જે રકમ ટ્રાન્સફર કરવા માંગો છો તે દાખલ કરો.
• ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે લાગુ ફીની ચુકવણી કરો.
• એનઇએફટી એપ્લિકેશન પર સહી કરીને ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે અધિકૃતતા પ્રદાન કરો.
• બેંક એક્ઝિક્યુટિવને અરજી કરો, જેના પછી બેંક વતી વેરિફિકેશન અને અધિકૃતતા કરવામાં આવશે.
• એકવાર તમામ વિગતો વેરિફાઇ અને અધિકૃત થયા પછી, તમને તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર અથવા ઇમેઇલ ID પર કન્ફર્મેશન પ્રાપ્ત થશે.
   

NEFT ટ્રાન્ઝૅક્શનની સ્થિતિને કેવી રીતે ટ્રૅક કરવી?

એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શનની સ્થિતિને ટ્રૅક કરવા માટે, તમારી બેંકની વેબસાઇટની મુલાકાત લો અને તમારા નેટ બેન્કિંગ એકાઉન્ટમાં લૉગ ઇન કરો. પછી ટ્રાન્ઝૅક્શન હિસ્ટ્રી સેક્શન ચેક કરો. તમે ટ્રાન્ઝૅક્શન સંદર્ભ નંબરનો ઉપયોગ કરીને પણ સ્થિતિને ટ્રૅક કરી શકો છો. જો તમે હજુ પણ તેને ટ્રૅક કરવામાં નિષ્ફળ થાવ છો.

NEFT ટ્રાન્ઝૅક્શન કોણ કરી શકે છે?

એનઇએફટી-સક્ષમ બેંક સાથે બેંક એકાઉન્ટ ધારક કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન કરી શકાય છે. લાભાર્થી અને મોકલનાર પાસે એનઇએફટીનો ઉપયોગ કરીને સફળતાપૂર્વક ફંડ ટ્રાન્સફર કરવા માટે એનઇએફટી સક્ષમ બેંક સાથે બેંક એકાઉન્ટ હોવું આવશ્યક છે.

એનઇએફટી ટ્રાન્સફરની મર્યાદા શું છે?

એનઇએફટી ટ્રાન્સફરની મર્યાદા બેંક અને વ્યક્તિના એકાઉન્ટના પ્રકાર પર આધારિત છે. સામાન્ય રીતે, મોટાભાગની બેંકો એનઇએફટી ટ્રાન્સફર માટે ન્યૂનતમ ₹1 અને પ્રતિ ટ્રાન્ઝૅક્શન મહત્તમ ₹10 લાખ ઑફર કરે છે. બિઝનેસ અને કોર્પોરેટ એકાઉન્ટ માટે મહત્તમ મર્યાદા વધુ હોઈ શકે છે.
 
NEFT ટ્રાન્સફર માટે પૂર્વજરૂરિયાતો

એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન સફળતાપૂર્વક કરવા માટે ઘણી પૂર્વજરૂરિયાતો છે:

• મોકલનાર અને લાભાર્થી માટે એનઇએફટી-સક્ષમ બેંક ખાતું હોવું જરૂરી છે.
• મોકલનાર પાસે લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટ વિશે સાચી બેંક વિગતો અને અન્ય સંબંધિત માહિતી હોવી આવશ્યક છે.
• લાભાર્થીના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે મોકલનારના બેંક ખાતાંમાં પૂરતું ભંડોળ હોવું આવશ્યક છે.
• ટ્રાન્ઝૅક્શનની પ્રક્રિયા માટે સંબંધિત બેંક દ્વારા નિર્દિષ્ટ કટ-ઑફ સમયની અંદર ટ્રાન્ઝૅક્શન શરૂ કરવું આવશ્યક છે.
• કોઈપણ ટ્રાન્ઝૅક્શન શરૂ કરતા પહેલાં મોકલનારને એનઇએફટી શુલ્ક અને ન્યૂનતમ ટ્રાન્ઝૅક્શન મર્યાદા જાણવી આવશ્યક છે.
   

NEFT ટ્રાન્સફર માટે પૂર્વજરૂરિયાતો

એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન સફળતાપૂર્વક કરવા માટે ઘણી પૂર્વજરૂરિયાતો છે:

● મોકલનાર અને લાભાર્થી માટે એનઇએફટી-સક્ષમ બેંક એકાઉન્ટ હોવું જરૂરી છે.
● મોકલનાર પાસે લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટ વિશે સાચી બેંક વિગતો અને અન્ય સંબંધિત માહિતી હોવી આવશ્યક છે.
● લાભાર્થીના એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે મોકલનારના બેંક એકાઉન્ટમાં પૂરતું ફંડ હોવું આવશ્યક છે.
● ટ્રાન્ઝૅક્શનની પ્રક્રિયા માટે સંબંધિત બેંક દ્વારા નિર્દિષ્ટ કટ-ઑફ સમયની અંદર ટ્રાન્ઝૅક્શન શરૂ કરવું આવશ્યક છે.
● કોઈપણ ટ્રાન્ઝૅક્શન શરૂ કરતા પહેલાં મોકલનારને એનઇએફટી શુલ્ક અને ન્યૂનતમ ટ્રાન્ઝૅક્શન મર્યાદા જાણવી આવશ્યક છે.

એનઇએફટી ફંડ ટ્રાન્સફર માટે આવશ્યક વિગતો શું છે

એનઇએફટી ફંડ ટ્રાન્સફર માટે ઘણી આવશ્યક લાભાર્થી બેંક એકાઉન્ટની વિગતો આવશ્યક છે. આમાં સાચો એકાઉન્ટ નંબર, એકાઉન્ટનો પ્રકાર, બેંકનું નામ અને લાભાર્થીની શાખા અને IFSC કોડ શામેલ છે.

એનઇએફટી ફંડ ટ્રાન્સફરની નિષ્ફળતાની સંભાવનાઓ અને કારણો શું છે

વિશ્વસનીય અને સુરક્ષિત ફંડ ટ્રાન્સફર પદ્ધતિ હોવા છતાં, એનઇએફટી નીચેના કારણોસર નિષ્ફળ થઈ શકે છે:

• મોકલનારના બેંક એકાઉન્ટમાં અપર્યાપ્ત ફંડ.
• લાભાર્થીની બેંકની વિગતો ખોટી છે.
• તકનીકી ખામીઓ.
• મોકલનારના એકાઉન્ટના નામમાં વિસંગતિ
• લાભાર્થીનું બેંક એકાઉન્ટ એનઇએફટી નેટવર્કનો ભાગ નથી.

NEFT ટ્રાન્ઝૅક્શન પર લાગુ શુલ્ક

એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે શુલ્કની એપ્લિકેશન વિવિધ પરિબળોના આધારે અલગ-અલગ બેંકમાં અલગ-અલગ હોય છે, જેમ કે મોકલનારનો એકાઉન્ટ પ્રકાર, કુલ ટ્રાન્ઝૅક્શનની રકમ અને ટ્રાન્ઝૅક્શનની પદ્ધતિ. જો કે, આરબીઆઇએ એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન સામે બેંક શુલ્ક પર મર્યાદા સેટ કરી છે જે વિવિધ ટ્રાન્ઝૅક્શન માટે નીચે મુજબ છે:

એક બેંકથી બીજી બેંકમાં NEFT દ્વારા પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા માટે કોણ પાત્ર છે?

કોઈપણ NEFT નેટવર્કના બેંક એકાઉન્ટ મેમ્બર ધરાવતા એક બેંકથી બીજા બેંકમાં NEFT દ્વારા પૈસા ટ્રાન્સફર કરી શકે છે.
 

એનઇએફટી સુવિધા પ્રદાન કરતી મુખ્ય બેંકોની સૂચિ

• સ્ટેટ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા (SBI)
• પંજાબ નેશનલ બેંક
• એક્સિસ બેંક
• ICICI બેંક
• HDFC બેંક
• કેનેરા બેંક
• યૂનિયન બેંક ઑફ ઇન્ડિયા
• બેંક ઑફ બરોડા (BOB)
• ઇન્ડિયન બેંક
• બેંક ઑફ ઇન્ડિયા (BOI)

આ ભારતની કેટલીક સૌથી લોકપ્રિય બેંકો છે જે એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શન ઑફર કરે છે, અન્ય ઘણા છે. તમે તમારી બેંક શાખાનો સંપર્ક કરી શકો છો કે તે એનઇએફટી ટ્રાન્ઝૅક્શનને મનોરંજિત કરે છે કે નહીં.
 

NEFT, UPI અને RTGS વચ્ચેનો તફાવત

NEFT, UPI અને RTGS વચ્ચેના તફાવતોનું સરળ વિવરણ અહીં આપેલ છે:

નિષ્કર્ષ

સંક્ષેપમાં, એનઇએફટીના ફાયદાઓ અને ગેરફાયદાને ધ્યાનમાં રાખીને, એવું કહી શકાય છે કે તે ટ્રાન્ઝૅક્શનની ખૂબ જ વ્યાજબી અને સુવિધાજનક પદ્ધતિ છે. જો કે, યોગ્ય વ્યક્તિને ફંડ જમા કરવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે લાભાર્થીની સાચી બેંક એકાઉન્ટની વિગતો પ્રદાન કરવી જરૂરી છે.