જ્યારે પણ કોઈ સ્ટૉકની ભલામણ કરે ત્યારે પૂછવા માટેના 5 પ્રશ્નો

ઘણી વખત આપણે ઘણા લોકોને જોઈએ છીએ જે અમને સ્ટૉક ખરીદવાની ભલામણ કરે છે. આપણે જે સૌથી મોટી સમસ્યાઓનો સામનો કરીએ છીએ તે એ છે કે દરેક વ્યક્તિ પોતાને રોકાણ નિષ્ણાત માને છે, ખાસ કરીને જ્યારે શેરબજારની વાત આવે છે. ક્યારેક તમે જોઈ શકો છો કે 'પાન-વાલા' પણ બજારો અને શેરો અથવા બંને વિશે એક દૃષ્ટિકોણ ધરાવે છે. આવી પરિસ્થિતિ સાથે, વ્યક્તિએ ખૂબ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. નીચે કેટલાક પ્રશ્નો છે જે આવી પરિસ્થિતિને ઉકેલવામાં મદદ કરી શકે છે.

1) કંપની શું કરે છે? investment--value, વૃદ્ધિ અથવા આવકનો ઉદ્દેશ શું છે? શા માટે રોકાણ કરવું તમારા માટે યોગ્ય છે?
જો તમને કંપનીના બિઝનેસને સમજતા નથી, તો તેને પાસ કરો. જો તમે હજુ પણ ઉત્સાહી છો, તો તેની સાથે આગળ વધો. જો તમે ઇન્કમ-લક્ષી ઇન્વેસ્ટર છો, એટલે કે, એવી વ્યક્તિ કે જેને નિયમિત ડિવિડન્ડ અથવા વ્યાજની જરૂર હોય, તો તમે ઝડપથી કહેવાતા ગ્રોથ સ્ટૉક્સને દૂર કરી શકો છો, જેમાં ખૂબ પ્રશંસા કરવાની ક્ષમતા છે પરંતુ તમારે વર્તમાન ઇન્કમ ચૂકવવાની જરૂર નથી.

2) કંપનીના ઉદ્યોગમાં સંભાવનાઓ અને સ્પર્ધા શું છે? કંપનીની સ્થિતિ ક્યાં છે?
શું તે એક લીડર, એક અપસ્ટાર્ટ, એક વિશિષ્ટ પ્લેયર અથવા પૅકના મધ્યમાં ક્યાંક છે? વધતા ઉદ્યોગોમાં રોકાણ કરવું એ ઘટતા બજારના તળિયે લડી રહેલી કંપનીઓમાં રોકાણ કરવા કરતાં ઓછું જોખમી છે.

3) પાછલા પાંચ (અથવા 10) વર્ષ માટે કંપનીની કમાણી અને આવકનો ઇતિહાસ શું છે? શું કંપની ડિવિડન્ડ ચૂકવે છે? 
એક કંપની કે જે સારા સમયમાં વેચાણ અને કમાણીને વધારવામાં સક્ષમ છે અને ખરાબ ઇતિહાસ ધરાવતી કંપની કરતાં સ્પષ્ટપણે ઓછી જોખમી છે. જો કંપની ડિવિડન્ડ(dividend) ચૂકવી રહી છે, તો ડિવિડન્ડ(dividend) સુસંગત છે કે કેમ તે શોધવાની જરૂર છે, કે વધતું છે, અથવા ઘટતું છે કે તે year-to-year બદલાય છે? અને ડિવિડન્ડ ઉપજ શું છે? (તે રોકડ ડિવિડન્ડ છે જે બજાર કિંમત દ્વારા વિભાજિત થાય છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, જો કંપનીનો સ્ટૉક શેર દીઠ ₹100 માટે વેચે છે અને દરેક શેર વાર્ષિક રોકડ ડિવિડન્ડમાં ₹5 ચૂકવે છે, તો ડિવિડન્ડની ઉપજ લગભગ 5% છે.) સામાન્ય રીતે એવી કંપનીઓમાં રોકાણ કરવું ઓછું જોખમી છે જે પ્રમાણમાં ઉદાર ડિવિડન્ડ ચૂકવે છે કારણ કે ડિવિડન્ડ રોકાણકારોને સ્ટોક તરફ આકર્ષિત કરી શકે છે.

4) કંપનીનો કિંમત-કમાણી રેશિયો શું છે અને કંપનીના અંદાજિત વૃદ્ધિ દરની તુલનામાં રેશિયો કેવી રીતે છે?
તે તેની પ્રતિ-શેર કમાણી દ્વારા વિભાજિત બજાર કિંમત છે. શેર દીઠ ₹10 કમાતી ₹100 ના વેચાણ કરતી કંપની પાસે લગભગ 10 નો પ્રાઇસ-અર્નિંગ રેશિયો હશે. અને તે પાછલા પાંચ થી 10 વર્ષોમાં તેના સરેરાશ કિંમત-કમાણી રેશિયોની તુલના કેવી રીતે કરે છે? જો કંપનીનો કિંમત-કમાણી રેશિયો તુલનાત્મક રીતે ઓછો હોય, તો તે એક શક્યતા હોઈ શકે છે કે તેઓ સોદાની કિંમત પર શેરો વેચી રહ્યા છે. અને જો તે સરેરાશ કરતાં વધુ હોય, તો તમારે ઉચ્ચ માર્કેટ વેલ્યૂની ખાતરી કરવા માટે કંપનીની સંભાવનાઓમાં ફેરફારો જાણવું પડશે. જો કંપનીના શેર વર્તમાન કમાણીના 30 ગણું વેચાણ કરી રહ્યા હોય, તો તમારે અપેક્ષા રાખવી જોઈએ કે કંપની 30% ગતિએ વધી રહી છે, જ્હોન્સન (જહોન્સન કોણ છે?) કહે છે. નહિંતર, તમારા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટે ચૂકવણી કરવામાં લાંબો સમય લાગશે.

5) શું તમારી પાસે કોઈ પણ વેબસાઇટ પર સંશોધન અહેવાલો અને અન્ય મુદ્રિત સામગ્રી છે જે હું જોઈ શકું છું, હું કોઈ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ નિર્ણય લે તે પહેલાં?
આદર્શ રીતે, તમે કંપની અને ઉદ્યોગ પર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ગૃહોના સંશોધન અહેવાલો માંગો છો. તમે સ્વતંત્ર સંશોધન ઈચ્છો છો, જેમ કે વેલ્યૂ લાઇન રિપોર્ટ. અને તમે વાર્ષિક રિપોર્ટ, 10-K અને ત્રિમાસિક રિપોર્ટ સહિત કંપની તરફથી પ્રિન્ટ કરેલી સામગ્રી ઈચ્છો છો.

જે લોકો આ બધા પ્રશ્નોના જવાબ આપી શકે છે તેમણે હોમવર્ક કર્યું છે.

એકવાર તમે તમારું કરી લો, તેઓ મેઇલ કરેલા સામગ્રી વાંચીને, તમે એક સારો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ નિર્ણય કરવા માટે એક મહાન સ્થિતિમાં છો.

અલબત્ત, તેનો અર્થ એ નથી કે તમે સ્ટોકના બીજા શેર પર ક્યારેય પૈસા ગુમાવશો નહીં. પરંતુ તમને તેના વિશે ઘણું જ્ઞાન હશે.