सेक्शन 80G - सेक्शन 80G अंतर्गत पात्र देणगी

5paisa रिसर्च टीम तारीख: 22 मार्च, 2023 05:45 PM IST

banner
Listen

तुमचा इन्व्हेस्टमेंट प्रवास सुरू करायचा आहे का?

+91

सामग्री

परिचय

प्राप्तिकर कायद्याची कलम 80G पात्र धर्मादाय संस्था आणि संस्थांना केलेल्या देणग्यांसाठी कर कपात प्रदान करते. सेक्शन 80G नुसार, नोंदणीकृत धर्मासाठी किंवा विश्वासासाठी केलेले कोणतेही दान या सेक्शन अंतर्गत कपातीसाठी विचारात घेतले जाईल. याव्यतिरिक्त, सेक्शन 80G मध्ये वैज्ञानिक संशोधन आणि ग्रामीण विकासासाठी केलेल्या योगदानावर आयकरातून कपातीसाठी तरतुदी देखील समाविष्ट आहेत. हा लेख कलम 80G विषयी सर्वकाही स्पष्ट करेल, या कलमाअंतर्गत कोणते दान पात्र आहेत आणि 80G सवलत यादी.

 

प्राप्तिकर कायद्याचे सेक्शन 80G म्हणजे काय?

कलम 80G प्राप्तिकर कायदा 1961 ही एक कर वजावट योजना आहे ज्याअंतर्गत करदाता पात्र धर्मार्थ संस्था आणि संस्थांना देणग्यांसाठी त्यांच्या एकूण उत्पन्नातून कपातीचा दावा करू शकतात. कपात केलेली रक्कम देणगीच्या प्रकारावर आणि सरकारने त्याला मंजूरी दिली आहे की नाही यावर अवलंबून असेल.

 

सेक्शन 80G अंतर्गत देणगीसाठी देयकांची पद्धत

करदाता पात्र धर्मादाय संस्था आणि संस्थांना रोख, चेक किंवा डिमांड ड्राफ्टद्वारे दान करू शकतात. देणगी थेट केली पाहिजे आणि थर्ड पार्टीद्वारे राउट केली जाऊ नये. याव्यतिरिक्त, बँक ट्रान्सफरच्या माध्यमातूनही देणगी दिली जाऊ शकते. 80G वजावटीचा दावा केला जाऊ शकतो याची खात्री करण्यासाठी सर्व देयके योग्य बिल पावत्यांसह केली जातात याची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे.

सेंट्रल बोर्ड ऑफ डायरेक्ट टॅक्स (सीबीडीटी) द्वारे निर्दिष्ट केल्याप्रमाणे नेट बँकिंग, डेबिट/क्रेडिट कार्ड, मोबाईल वॉलेट आणि इतर पद्धतींसारख्या डिजिटल पद्धतींचा वापर करून केलेल्या देयकांसाठी कलम 80जी प्राप्तिकर कायद्यामध्ये सुधारणा करदात्यांना अनुमती देते. कपात मिळवण्यासाठी ₹2,000 पेक्षा अधिक देणगी डिजिटल देयकांचा वापर करून करणे आवश्यक आहे.
 

कपातीचा क्लेम कसा करावा?

कपातीचा दावा करण्यासाठी, खालील तपशील प्रदान करणे आवश्यक आहे:

● पूर्ण झालेल्या/पूर्ण झालेल्या संस्थेचे नाव
● पूर्ण झालेल्या व्यक्तीचा पॅन
● प्राप्तकर्त्याचा पत्ता आणि संपर्क तपशील
● देणगी करण्यासाठी वापरलेल्या देयकाची पद्धत
● दान केलेली रक्कम

करदात्यांनी 80G कपातीचा लाभ घेण्यासाठी योग्यरित्या भरलेला फॉर्म नं. 10G आणि त्यांचे प्राप्तिकर रिटर्न सादर करणे आवश्यक आहे. फॉर्ममध्ये नमूद केलेला सर्व तपशील अचूक आणि पूर्ण असल्याची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे.
याव्यतिरिक्त, करदाता पात्र धर्मादाय संस्था आणि संस्थांना केलेल्या देणग्यांचे डॉक्युमेंटरी पुरावा म्हणून त्यांचे बँक अकाउंट स्टेटमेंट, पावती किंवा चलन देखील प्रदान करू शकतात.

एकदा कपातीचा दावा केल्यानंतर, करदात्याने प्राप्तिकर परतीच्या फॉर्म नंबर 10G वर कपात केलेली रक्कम लक्षात घेणे आवश्यक आहे. त्यानंतर करदात्याने योग्यरित्या भरलेला फॉर्म नं. 10G आणि त्यांचे प्राप्तिकर रिटर्न जोडावे.
 

कलम 80G आणि 80GGA अंतर्गत पात्र मर्यादेशिवाय 100% कपातीसाठी पात्र देणग्यांची यादी

सेक्शन्स 80G आणि 80GGA अंतर्गत पात्र मर्यादेशिवाय खालील देणगी 100% कपातीसाठी पात्र आहेत:

● भारतातील मान्यताप्राप्त संस्थांना केलेले देणगी.
● राजकीय पक्षांना किंवा भारतातील निर्वाचन विश्वासाला दिलेले देणगी.
● नॅशनल डिफेन्स फंड, नॅशनल फाऊंडेशन फॉर कम्युनल हार्मनी इ. सारख्या केंद्र सरकारद्वारे स्थापित निधीसाठी देणगी.
● पंतप्रधानांच्या राष्ट्रीय मदत निधी किंवा राज्य सरकार किंवा अधिकृत स्थानिक प्राधिकरणाने स्थापित कोणत्याही निधीला दिलेले देणगी.
● मंजूर विद्यापीठे, भारतातील उच्च शिक्षण किंवा संशोधन संस्थांना केलेले देणगी.
● भारतातील मान्यताप्राप्त रुग्णालयांना केलेले देणगी.
● राष्ट्रीय आजार सहाय्यता निधीला केलेले देणगी.
● भारतातील मान्यताप्राप्त धर्मादाय किंवा धार्मिक ट्रस्टसाठी केलेले देणगी.
● सशस्त्र दल कर्मचारी, माजी सैनिक किंवा त्यांच्या अवलंबून असलेल्यांच्या कल्याणासाठी भारतात स्थापित कोणत्याही निधीसाठी केलेले निधी.
● विकलांग किंवा अपंग व्यक्तींच्या कल्याणासाठी भारतात स्थापित कोणत्याही विश्वास किंवा संस्थेला देणगी. 
● युद्ध स्मारक म्हणून भारतात स्थापित कोणत्याही विश्वास किंवा संस्थेला दिलेले देणगी.
● कुटुंब नियोजनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी भारतातील केंद्र, राज्य सरकार किंवा स्थानिक प्राधिकरणाद्वारे गठित कोणत्याही प्राधिकरणास केलेले देणगी.
● वैज्ञानिक संशोधनासाठी भारतात स्थापित कोणत्याही विश्वास किंवा संस्थेला दिलेले देणगी.
● शैक्षणिक उद्देशांसाठी भारतात स्थापित कोणतेही विश्वास किंवा संस्थेला दिलेले देणगी.
● केंद्र सरकार, राज्य सरकार किंवा स्थानिक प्राधिकरणाद्वारे भारतात स्थापित मंजूर ग्रामीण विकास निधीसाठी केलेले देणगी.

करदात्यांनी कलम 80G आणि 80GGA अंतर्गत 100% कपातीचा लाभ घेण्यासाठी वैध संस्था आणि विश्वासांना देणगी दिल्याची खात्री करावी. कपातीचा दावा करण्यासाठी सर्व पावत्या किंवा चलन योग्यरित्या राखणे आवश्यक आहे.
 

कलम 80G आणि 80GGA अंतर्गत पात्र मर्यादेशिवाय 50% कपातीसाठी पात्र देणगीची यादी

● केंद्र सरकारसह नोंदणीकृत मंजूर निधी, धर्मादाय संस्था किंवा ट्रस्टला देणगी.
● भारतात कौटुंबिक नियोजनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी स्थानिक प्राधिकरणाद्वारे स्थापित कोणत्याही निधीमध्ये केलेले देणगी.
● केंद्र सरकार किंवा राज्य सरकारद्वारे स्थापित कोणत्याही निधीसाठी केलेले देणगी.
● भारतातील धर्मादाय हेतूंसाठी स्थापित कोणत्याही विश्वास, संस्था किंवा निधीसाठी देणगी.
● भारतातील अधिसूचित विद्यापीठे आणि संशोधन संस्थांना केलेले.
● भारतातील अधिसूचित रुग्णालयांना केलेले देणगी.
● अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जनजातीच्या कल्याणासाठी भारतात स्थापित कोणत्याही विश्वास किंवा संस्थेला दिलेले देणगी.
● भारत सरकारने मंजूर केलेल्या भारताबाहेर स्थापित कोणत्याही विश्वास किंवा संस्थेला दिलेले देणगी.
● भारतातील धर्मादाय उद्देशांसाठी सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपनीद्वारे स्थापित कोणत्याही निधीसाठी केलेले देणगी.

50% कपातीसह तुमचे दान जास्तीत जास्त वाढवा! ही यादी कॅप्स किंवा मर्यादेशिवाय कपात केले जाऊ शकणाऱ्या सर्व पात्र योगदानांची रूपरेषा आहे.
2023-2024 आर्थिक वर्षापासून सुरू, जवाहरलाल नेहरू मेमोरियल फंडमध्ये योगदान
राजीव गांधी फाऊंडेशन आणि इंदिरा गांधी मेमोरियल ट्रस्ट आणि आता कपातयोग्य नसेल. तथापि, पंतप्रधानांच्या दुष्काळ सहाय्यता निधीमध्ये केलेले देणगी अद्याप कपातीसाठी पात्र असतील.
 

समायोजित केलेल्या एकूण उत्पन्नाच्या 10% च्या अधीन असलेल्या 100% कपातीसाठी पात्र देणग्यांची यादी

खालील देणगी 100% कपातीसाठी पात्र आहेत जे कलम 80G आणि 80GGA अंतर्गत समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 10% च्या अधीन आहेत:
● पंतप्रधानांच्या राष्ट्रीय मदत निधीमध्ये केलेले देणगी.
● केंद्र सरकार किंवा राज्य सरकारद्वारे विशेषत: नैसर्गिक आपत्तीमुळे संक्रमित पीडितांना राहत देण्यासाठी स्थापित कोणत्याही निधीसाठी देणगी.
● भारतातील गरीब लोकांना वैद्यकीय आराम प्रदान करण्यासाठी राज्य सरकारद्वारे स्थापित कोणत्याही निधीसाठी केलेले देणगी.
● सामाजिक विज्ञान किंवा सांख्यिकीय संशोधनामध्ये संशोधनासाठी मंजूर विद्यापीठ किंवा संस्थेला केलेले देणगी.
● क्रीडा कर्मचाऱ्यांच्या प्रशिक्षणासाठी स्थापित केलेले भारतीय ऑलिम्पिक संघटना किंवा इतर कोणत्याही संबंधाला देणगी.
● पूर्व सैनिक किंवा त्यांच्या अवलंबून व्यक्तींच्या कल्याणासाठी भारतातील केंद्र सरकारद्वारे स्थापित राष्ट्रीय संरक्षण निधीला दिलेले देणगी.
● अपंग व्यक्तींच्या कल्याणासाठी भारतात स्थापित कोणतेही विश्वास किंवा संस्थेला दिलेले देणगी.
● भारतात कौटुंबिक नियोजनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी अधिसूचित निधी किंवा कोणत्याही विश्वासाला दिलेले देणगी.
 

सेक्शन 80G अंतर्गत कपात विविध प्रकारच्या करदात्यांना कशी लाभ मिळेल?

करदात्यांचा प्रकार

लाभ

 सर्व करदाता

काही देणगीसाठी पात्र मर्यादेशिवाय 50% कपात. 100% काही देणग्यांसाठी समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 10% च्या अधीन असलेली कपात

 वरिष्ठ नागरिक

 बँक, पोस्ट ऑफिस आणि फायनान्शियल संस्थांमधील डिपॉझिटमधून व्याजाच्या उत्पन्नावर अतिरिक्त कपात

 महिलांसाठी

जर हाऊस भाडे भत्ता (HRA) मिळत नसेल तर भरलेल्या भाड्यावर कपात. काही विशिष्ट आजारांसाठी झालेल्या वैद्यकीय खर्चावर कपात

 

 

सेक्शन 80G अंतर्गत कपातीचा दावा करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

कलम 80G अंतर्गत कपात क्लेम करण्यासाठी, करदात्यांनी खालील कागदपत्रे प्रदान करणे आवश्यक आहे:

● संस्था/संस्थेद्वारे जारी केलेली देणगीची पावती किंवा प्रमाणपत्र.
● दात्याला प्राप्तिकर विभागाद्वारे जारी केलेल्या PAN ची प्रत आणि पूर्ण (जर ऑनलाईन ट्रान्झॅक्शनद्वारे दान केले असेल तर वगळता).
● देणगीच्या पावती किंवा प्रमाणपत्रामध्ये नमूद केलेल्या प्राप्तकर्त्याचा बँक तपशील.
● मागील वर्षात दाखल केलेल्या परतीची प्रत (जर असल्यास).
● मूल्यांकन अधिकाऱ्याद्वारे निर्दिष्ट केलेली इतर कोणतीही कागदपत्रे.
 

कपातीचा दावा करण्याची प्रक्रिया

कलम 80G अंतर्गत कपातीचा दावा करण्यासाठी करदात्यांना खालील पायऱ्यांचे अनुसरण करणे आवश्यक आहे:

1. पात्र फंड किंवा धर्मादाय ट्रस्टला देणगी द्या.
2. दान करतेवेळी प्राप्तकर्ता संस्था/संस्थेकडून वैध पावती किंवा देणगी प्रमाणपत्र मिळवा.
3. प्राप्तिकर परतावा भरताना वजावटीचा दावा करण्यासाठी आवश्यक सर्व संबंधित कागदपत्रे सादर करा.
4. सेक्शन 80G अंतर्गत अनुमतीयोग्य कपातीची रक्कम कॅल्क्युलेट करा.
5. लागू असलेल्या प्राप्तिकर परतावा फॉर्ममध्ये मंजूर निधी किंवा धर्मादाय ट्रस्टसाठी पात्र देणगीवर क्लेम कपात.
6. रिटर्न सबमिट करा आणि ई-फाईलिंग वेबसाईटद्वारे प्रदान केलेल्या पेमेंट लिंकचा वापर करून जर कोणत्याही देय असल्यास टॅक्सचे पेमेंट करा.
7. भविष्यातील संदर्भासाठी प्राप्तिकर परतावा भरण्याची पोचपावती टिकवून ठेवा.

या पायऱ्यांचे अनुसरण करून, करदाता प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80G अंतर्गत सहजपणे कपातीचा दावा करू शकतात आणि संबंधित लाभ मिळवू शकतात.
 

सेक्शन 80GGA

प्राप्तिकर कायद्याचे कलम 80जीजीजीए विशिष्ट पात्र निधी, विश्वस्त आणि संस्थांना दान करणाऱ्या करदात्यांसाठी कपात प्रदान करते. हा विभाग केवळ व्यक्ती किंवा एचयूएफ लागू होतो आणि फर्म किंवा कोणत्याही कॉर्पोरेट संस्थेसाठी नाही. जेव्हा करदाता वैज्ञानिक संशोधन किंवा ग्रामीण विकास दान करतो तेव्हा कलम 80GGA अंतर्गत कपात अनुमती आहे.

 

सेक्शन 80GGA अंतर्गत पात्र देणग्यांची यादी

● वैज्ञानिक संशोधन किंवा ग्रामीण विकासासाठी भारतात स्थापित अधिसूचित निधी किंवा संस्थांना दिलेले योगदान/देणगी.
● राष्ट्रीय शहरी गरीबी निर्मूलन निधीमध्ये केलेले योगदान/देणगी.
● काही मंजूर विद्यापीठे, महाविद्यालये आणि तंत्रज्ञान संस्थांना केलेले देयके.
वैद्यकीय संशोधनासाठी मंजूर रुग्णालये आणि संशोधन संस्थांना केलेले देयक.
 

80GG कॅल्क्युलेट कसे करावे?

कलम 80G अंतर्गत कपातीची गणना करण्यासाठी, करदात्यांनी त्यांच्या समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 10% मधून पात्र देणगी कमी करावी. 80G कपात वार्षिक कमाल मर्यादा ₹20,000/- च्या अधीन आहे आणि रिटर्न भरताना लागू प्राप्तिकर रिटर्न फॉर्ममध्ये क्लेम केला पाहिजे.

 

समायोजित एकूण उत्पन्न

समायोजित एकूण उत्पन्न हे विशिष्ट भत्ते कपात केल्यानंतर मूल्यांकन वर्षात कमाई केलेल्या सर्व करदात्याची रक्कम आहे. यामध्ये वेतन उत्पन्न, घराचे मालमत्ता उत्पन्न, भांडवली नफा, व्यवसाय किंवा व्यावसायिक उत्पन्न आणि इतर उत्पन्नाचे स्रोत समाविष्ट आहे. कलम 80G अंतर्गत कपातीची गणना करण्यासाठी समायोजित एकूण उत्पन्न वापरले जाते.

 

टॅक्सविषयी अधिक

मोफत डीमॅट अकाउंट उघडा

5paisa कम्युनिटीचा भाग बना - भारताचा पहिला सूचीबद्ध सवलत ब्रोकर.

+91

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

होय, तुम्ही तुमचे रिटर्न भरताना कपात क्लेम करू शकता. असे करण्यासाठी, तुम्हाला वजावटीचा दावा करण्यासाठी आवश्यक सर्व संबंधित कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे. तसेच, पात्र फंड किंवा चॅरिटेबल ट्रस्टला देणगी दिल्याची खात्री करा आणि तुमचे रिटर्न भरण्यापूर्वी सेक्शन 80G अंतर्गत अनुमती असलेली कपात कॅल्क्युलेट करा.

नाही, भागीदारी फर्म प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80G अंतर्गत कपातीचा दावा करण्यास पात्र नाहीत. विभाग केवळ व्यक्ती किंवा हिंदू अविभक्त कुटुंबाला (एचयूएफएस) लागू होतो आणि फर्म किंवा कोणत्याही कॉर्पोरेट संस्थेला नाही.

होय, अनिवासी प्रधानमंत्री सहाय्यता निधीमध्ये केलेल्या देणग्यांसाठी कलम 80G अंतर्गत कपातीचा क्लेम करू शकतात. तथापि, तुम्हाला दान करतेवेळी देणगी संस्था/संस्थेकडून देणगी प्रमाणपत्र आणि तुमचे इन्कम टॅक्स रिटर्न दाखल करताना कपातीचा दावा करण्यासाठी आवश्यक सर्व संबंधित कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे.

प्राप्तिकर कायदा, 1961 चे कलम 80GG त्यांच्या नियोक्त्यांकडून कोणतेही घर भाडे भत्ता (HRA) प्राप्त न करणाऱ्यांना कपात प्रदान करते आणि निवासी प्रॉपर्टी घेण्यासाठी भाडे भरतात. कपात फक्त वेतन किंवा पेन्शन उत्पन्न प्राप्त करणाऱ्या व्यक्ती किंवा एचयूएफ साठी उपलब्ध आहे आणि व्यवसाय/व्यवसाय प्राप्तिकर परतावा दाखल करण्यास जबाबदार नाही.

कलम 80GG अंतर्गत उपलब्ध कमाल कपात वार्षिक ₹60,000 आहे. ही रक्कम एका आर्थिक वर्षात भरलेल्या वास्तविक भाड्यातून करदात्याच्या समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 10% घटवून मोजली जाते.

नाही, भागीदारी फर्म प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80G अंतर्गत कपातीचा दावा करू शकत नाहीत. विभाग केवळ व्यक्ती किंवा एचयूएफला लागू होतो आणि फर्म किंवा कोणत्याही कॉर्पोरेट संस्थेसाठी नाही. तथापि, पात्र निधी आणि संस्थांना देणगी कलम 80GGA किंवा 80GGC सारख्या इतर प्राप्तिकर तरतुदींअंतर्गत कपातीसाठी पात्र ठरू शकतात.

नाही, करदाते एचआरए आणि कलम 80GG अंतर्गत एकाच वेळी दोन्ही वजावटीचा दावा करू शकत नाहीत. तथापि, त्यांच्या पात्रतेनुसार, ते सेक्शन 80GG किंवा HRA अंतर्गत कपातीचा क्लेम करू शकतात.

नाही, कलम 80G अंतर्गत अनिवासी भारतीयांना कर लाभ लागू नाहीत. एनआरआय भारतातील पात्र निधी किंवा संस्थांना देणगीसाठी कपात क्लेम करू शकत नाही. तथापि, ते प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80CCC अंतर्गत विशिष्ट पेन्शन योजनांमध्ये केलेल्या गुंतवणूक/योगदानासाठी कपात क्लेम करू शकतात.

नाही, करदाता एकाच वेळी 80GG आणि HRA दोन्हीचा क्लेम करू शकत नाहीत. ते त्यांच्या पात्रतेनुसार सेक्शन 80GG किंवा HRA अंतर्गत कपातीचा क्लेम करू शकतात. जर करदाता दोन्हीसाठी पात्र असतील, तर ते त्यांच्या वैयक्तिक आवश्यकतांनुसार मूल्यांकन वर्षात कोणती कपात प्राप्त करावी हे निवडू शकतात.

नाही, सेक्शन 80G अंतर्गत कपात नवीन कर व्यवस्थेमध्ये लागू नाहीत. पात्र निधी आणि संस्थांना केलेल्या देणग्यांशी संबंधित कोणत्याही वजावटीसाठी नवीन कर व्यवस्था प्रदान करत नाही. तथापि, करदाता राष्ट्रीय पेन्शन योजना (एनपीएस) आणि अटल पेन्शन योजनेसारख्या निर्दिष्ट पेन्शन योजनांमध्ये इन्व्हेस्टमेंट/योगदान देऊन कर लाभ प्राप्त करू शकतात.